Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
20v
JPEG-Download
 

DE SIM PL. ME DIC. FACVLI.

potius adſtrictione, haudquaquam de adſtringentibus dixiſſe. Nam quod adſtringii, non adſtrin- Egit modo, ſed& preter adſtrictionem acre eſt, aut pingue, aut dulce, autamarum, aut falſum„autacidum:at adſtrictio vnum id ſolum perpetuo eſt quod eſt, vti& ſallitas,& dulcior,& aliarũ qua-litatum vna quælibet. Quo d ſi vt aditrictio va, ita adſtringens vnum eſſet, ſanẽ vnum quoqueè pe-renniter eius eſſet opus. Verum cum præter adſtrictionem inſuper alias“ qualitates recipiat nonPaucas, ſemper quidem omnibus illis aget, ſed euidentius aliãs per aliam, nhempe vincentem clvt ad corporis ſcilicet, cui admotum elt, affectionemiquippe cum& lac,& lens,& braſlica, horuminterim citare aluum, illorum verò ſiſtere cernautur. Et cauſam quidem quamobrem non perpe-tudò euidenter agat in corpore vnoquoqʒ vnica duntaxat qualitas, visq;ʒ medicamenti, eam quidemiam mox in ſequenti ſermone ediſſeram: In præſentia verò id quod res habet, commemorare ſo-lummodo propoſui, ne quis pleriſqʒ medicamentis contrarias tum qualitates, tum facultates ineſſediffidat. Sed& id quoque multam conſiderationem& diſtinctiones non paucas requirit, tametſiomnibus perfacile videatur, contrarias muicem& qualitates& facultates inuenire. Ergo citra cõ-trouerſiam omnes propemoduni adſtringens contrarium ei, quod purgat, eſſe ſtatuunt. Verũ ne-que illud huic contrarium eſt, quod nos procedente ſermone declarabimus. At in præſentia ex ſu-perabundanti illud quoqʒ monſtrauimus, etiam ſi ea quis eſſe contraria ponat, nihil inde ſequi ab- Fſurdum: cum fieri poſſit, vt in vnam ſubſtantiam conueniant vel maximè ccuitrariæ tum qualita-tes, tum facultates: quippe cum ſupra oſtenderimus, in ſuccisaliud eſſe quod grauiſſimũũ eſt, aliudquod leuiſſimum, aliud tertium toti ſucco permiſtum. Nec miri quicquam eſt, ſi& in roſæ ſuccoaliud quidem eſt grauiſſimum, amurce& fœci proportionale: aliud leuiſſimum,& ipſum proportione reſſ pondens foribus in quoque ſucco ſupernatantibus: aliud tertium, quale eſt quod in muſtoferuetad hæc quartum, pſum videlicet puriſſimũ ac ſynceriſſimũ, cuius hæc tria excrementa exi-ſtunt. Euenit autem alios quidem ſuccos& aceſcere,& corruptos putreſcere: ſola vero oleũ, mel,&vimum, in longum temporis ſpatium perdurant. Itaque neqʒ per ebullitionem, neque per ſecretio-I hanc excre. nem, in alijs fuceis ſ has excrementorum differentias inuenire perſpicuo licet: verum protinus abmbtorũ ided. initio coc tionę quadam illis eſt opus aut ſaltem alicuius perdurantis ſucci miſtura: Nã ſic roſæ ſuc.cum melli miſcentes, aut oleo incoquentes, aut totas ei immergentes, reponimus. Cæterum ꝙ& inhis quoqʒ probahile ſit quatuor illa ineſſe Senera, proprium ipſſus ſucci videlicet,& tria excrementa, intellectu clarum eſt, ac potiſſimum quia qualitas carum non ſimplex eſt, immo adſtrictionemö quoque quandam obtinere, ſi roſam dentibus mand ere voles, videtur. Habet autem& dulcedinẽ,F ſamaritud inem, quaſici; mordicationem quandam leuem. V erum ſatis erat, etiamſi horum nihil G

gultantibus deprehendi poſſet, tamen ex eo ꝙ non extr

emeè adſtringat, aliorum quoque ſaporum

miſturam intelligere. Etenim ſi ſolus lit aulterus, ſummus itidẽ fuerit: at ſi non ſummus, ſequiturꝙ neqʒ etiam ſolus. Qua enim propoſui adſtrictionis generationem, eam ſi olam citra alias meſſecogites, ſumma hæc ſit neceſſe elt: quo modo ſi ſola corpori cuipiã caliditas ſumme ineſſet, id ignisvlique foret: Nam contrariorum miſturæ, ſummitatesi plas frangunt. 1Ludin ob em Lingua, Taugcutibus ipſam Daſſimilari ius corporibus, ac per dliuerſas ettuus partes ſimul

4 eutib us, No quam in omnes ill partes inferumi, perclihit aſfectionem, Fed ca, cx parteVrimo affect in totam ipſcus Ai Flite ditun ſubebtantiams. Gl

f A T que in ſimilaribus quidem corporibus calor, frigidi tas, ſiccitas, humiditas, particulares dif-

ferentias efficiunt: in diſimilaribus vero,

acrimoniæ, aciditates, auſteritates, acerbitates, dul-

cedines, amaritates, ſalſitates, aquoſitates,

& vnctuoſitates. Itaque vnaquæq; ſimilariũ in ipſis par-

tium non multas, ſed vnam qual

5 5 N„„ 1 55ſtatẽ obtinet: quod vero totum eſt diſſimilare, complures. Nam ſi

mille, exempli gratia, hoc in cyatho huius ſucci corpora contineantur ſimilaria, fieri poteſt, Vt cen-

1 2— 4 14 5 25„— 1. 5 79tum aditringans ſexaginta mordicent, ſexcenta ſint dulcia, ducẽta amara, quadraginta falſa, ſic quemutua miſtione omnia temperata, vt partem nullam acci pere ſit quantumuis paruam, quæ non ſit H

omniũ par ticeps, vt in linguæ contactu omnesnempe cui ipſam appropinquare contigerit: itotã cam diffundatur: Veluti ll in frigore ingen

quidè agant, diuerſa tamen vnaquæque eius parte,Pſa vero aftectio, ex eo quod primo affectum eſt, ini digitum in aquam gelidam repente immittas, to-

ta interim manu hoxrebis; ſæpenumero vero& cor pore toto.

aflectũ elt in corporibus ſenſilibus,

in totũ animal diffuſio, vt vi

Nam velox eſt ex eo quod primodelicet cũ calfacto vn concaleſcat:

refrigerato, ſimul refrigeſcat:ſiccato, pariterter etiam contraria vno tempore perpetiatu

licceſcat: humectato, cochumeſcat: atque adeo frequen-

r. Quò autem id ſacilius

quod dicitur intelligas, alterl

etiam exẽplo adhibere animũ præſtiterit. Vidiſti opinor qnqʒ coniecto in aquam quietam lapide,ex hoc quidem maueri aquam incipientem, in orbem autem motum extendentem, tanq; centrumſit id quod percuſſit. Cum ergo vno tempore in diuerſas placidææ tranquillæq́; aquæ partes duolapides coniecti duos effecerint circulos, qui per ſeſe inuicem ferantur, contrarios conſpicies inquauis aquæ particula motus. Quæ res viris etiam naturæ ſtudioſis dubitationem non paruamattulit num aliæ partes ab vtroque motuum, an eædem ab vtroque, mouerentur: nam quòd circu-lus circulum non ſiſtat, nec vltra prorſumq; ferri prohibeat, id manifeſtiſſime cernitur. Id ipſumitem fieri mihi iniellige, cum eodem tempore pedes quidem in calidam, manus vero in frigidam. indideris:9

A k e1. fol. 91. e