Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
23v
JPEG-Download
 

DE SIMPL. MEDI C. FAC VL I.

medicamentis ſimilia ſunt, haud vero omnium ſimul ſuccorum alterationem) fimilitudinẽ ineſſe Rquandã vtriſqʒ ſubſtantijs,& eius videlicet quod purgat,& eius quod purgatur, neceſſe eſt. Por-ro cum quod purgatur, pituita eſt, quod trahit, pituitoſum ſit oportet. Pituitoſum autẽ eſſe opor-tere quod trahit diximus, non autem planè pituitam: etenim ſimilitudinem ineſſe ſubſtantijs dixi-mus, non identitatem: contrarium enim cernimus. Nã neque ferrum attrahit ferrum, neque carocarnem, ſed lapis ſideritis ferrum, caro ſanguinem. Differunt enim, mea quidẽ ſententia, jdẽ&ſimile: quippè pituitæ pituita eadt᷑ eſt,& cnicum cnico ſimilis autem pituitæ cnicus, non tamenidem. Neque enim quæcunqʒ edulia aut bilioſa aut pituitoſa dicimus, perinde tanigꝗ bil aut pitui-tam continerent ſie nuncupamus. Huius enim opinionis abſurditatem deteximus cum in natura-lium facultatum cõmentarijs, tum multis alibi locis. ö

. Qubdlin Purgamtibus medici nis Duplex int Similitudo, Nempé

1 guedlam Abu, C. qudlam potentia. An p.. pPter prætereunda ſunt omnia huiuſmodi. Illud vero rurſus repetendũ eit, quòd pur-

2 gantiũt medicaminũ quad iam etiã poſſident idoneã ad attractionẽ ſimilitudinẽ: quæda non5 perfecte quidẽ eam obtinent, verũ in animantis corpore accipiunt, non ſecus atque vren-tia medicamenta, quæ cauſtica Græci vocant. I taqʒ duplex quoqʒ in his ſimilitudo et, vna actu, al- FEtera potentia, velut& in alijs oĩbus. Quin& permiſtæ ſunt ſimilibus in vnoquoqʒ iuccis alij diſſi-miles, qui partim quidẽ medicaminoſi ſi unt, partim non. Quare vbi purgationẽ haud aſſequuntur, fquædã purgantium malũ corporibus noſtris inferunt, quædã vero alimentum exhibent. fDe Saperpusgationibus, quis Tyrepisabdpceig Craci vocant. CA b. 2Orrò quoniã ſemel ſerxmonẽ de purgantibus medicamentis attigimus, præſtiterit fortaſſis non125 hil quoque dicere de nimijs purgationibus, quas d eib ei&ræci vocant, quaſi ſuper-purgatiotes dicas. Euenire igitur eæ ſolent, c purgans medicamen vſqueadeo inualuit, vt in va-ſorum ad ventrè pertinentiũ oſculis mordicationẽ apertionemq́; multa relinquat: afſi dueqʒ iritansconuellensq́; corpora, quæ in vaſis ſunt vires diſſoluat. Nam, quod in ventre euenire conſpici-mus, vbi vires eius in extremam inciderunt infirmitatem, idem in venis accid ere putandum.Quid porrò eſt quod in ventre euenit: vomitus totius eius quod deglutijt, vbi videlicet ſuperio-res eius partes debilitas occupauit, inteſtinorum vero leuitas, vbi inferiores: Oſtenſum eſt autemS de hi ſce latius in tractatu de vacuandorum cauſis. Huiuſmodi affectum exiſtere in venis exiſti-mandum eſt in ſuperpurgationibus. Cum autem Per initia modica etiãnum ſit& apertio& imbecilitas, tum quod& tenuiſſimũ eſt minim eq; naturæ familiare, excernitur:“ ſed vbi vtraque adau- G 3 8 C.ö cta eſt, iam tum etiã craſſa,& quæ naturæ familiariſſima ſunt; euacuantur: Quã ob rẽ flaua bilis 75.. primo, pituita ſecundo loco, tertio loco atta bilis poſt hæc poſtremus omnium in ſuperpurgatio-ö nibus effunditur ſanguis, vtpote qui naturæ luccus lit familiarifſimus. Ante hunc vero primus9 de Nau. hum. quidem qui tenuiſlimus, poltremus qui craſſiſſim us. Dilleruit autem& Hi ppocrates in libro00. a. c. 31. 2c. qui de Natura humana inſcribitur, de ordine qui in iſtis euacuandis ſeruari ſolet. Ac nunc quoqʒ* ne quid huic ſermoni deſit, dicendum elt. Etenimi, ſi quod pituitam ducat, m edicamentum exhi/1 ö beas, prima quidem in ſuperpurgationibus flaua, mox atra, tertio loco ſanguis eijcitur. At ſi quod0 flauam bilem detrahat, pituita conſequetur, tertia atra, quartus demum reddetur ſanguis. Quin&ſi atram bilem purgare ſitnatum, eam quidem primam euacuabit, poſt quam flauam, deinde pitui-tam, omniumq;ʒ poſtremus ſequetur ſanguis, tang ex inanimis iam vaſculis eftluens, vt quæ ſum-ma iam debilitas occupet, quæq;ʒ ad extremã oſculorum apertionem peruenerint. Ex quibus ma-0 nifeltinn elt poſtremum in ſuperpurgationibus vacuari humorem, qui idẽ& familiariſſimus eſt:aliorum autem vnumquemq;, prout aut craſſus eſt, aut tenuis. 5Qua cauſd in Super purgationibus Humores, minime purgamti medica 80 i 8 memo familiarcs, itidlem eluacubutur. C Ab. 28. H0 AHAterum! cauſæ, quamobrem omnino& qui alieni ſunt à purgante medicamento fucci vnã Ei6 in hiſce tribus conſiſtunt, vaſculorum ſcilicet imbecillitate„ oſculorum laxitate, fol. 55. f& purgantis mordicatione. Cùm enim vaſcula non amplius in ſeſe continere ſuccos poſſunt;&5 5 oſcula eorum recluſa fuerint, nec iritare medicamentum definat, poſſitq́; non amplius familiaremi trahere ſuccũ, neceſſe omnino eſt reliquos quoqʒ quo diximus ordine excerni. Satis enim erat vni-ca mordicatio; qu organa ad excretionem excitare poſſet: multo ergo magis id fiet; vbi& aper-tio,& imbecillitas vaſorum coiĩerit. Eitautem, vt ſu Pra diximus, apertio ob medicamenti poten-. tiam: ob quam videlicet mordicatio itẽ prouenit: Vaſorum autem imbecillitas tum ob ingentem6 n an iquts defarigationem, quã ſeilicet, dum à purgante medicamento mordicrentur, ac veluti emulgeren-

58 h tur, acquiſierant: tum ob intemperantiam, quæ in ſuperpurgationibus occupat. Quecunq; enim. 1. 5 2

gerentur. humorum penitus euacuaueris, intemperantiam conſequatur neceſſe eſt. Iraq ue ꝙ à purgante&alieni quoqʒ vacuẽtur ſucci, eas habeto cauſas: q vero ſupradicto ordine, vacuandorumn

6 humorum tum tenuitas, tum craſſitudoin cauſa eſt:& ad hæc prout

N magis& minus an mantium conſtitutioni ſuecus

5 der quilibet familiaris eſt. ö

8 i. f ü ü d Galeni

—