Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
25r
JPEG-Download
 

c. 4

. 5bel 8

A.. 2

lol

93. 1

LIBER MRT 25

Aquiddam ex contrariæ facultatis partibus compoſitum, partim refrigerantibus, partim calidis, ſi-cuti vſtorum lignorum omnes cineres. Etenim in illis aliquid velut ſomes quidam igneus(πνπτbee græci vocant) per exiguas partes diſperſum eſt, quod& valde calidum eſt: reliquum omnetum terreum eſt, tum frigidum. Iccirco cum cinis aqua maceratur, ac per quædam corpora modicẽrara colatur, fit vt calidæ acresqʒ partes vnd ferantur: reliquum quod eſt, non amplius calidum eſt,nempe quod igneas ſuas particulas in aquam depoſuerit. Vocànt eam aquam hoĩes græce aVatine Iixiuium: q idq; proportione quadam aquæ marinæ& muriæs, diff poſitionis generationis& facultatis ergo reſpondet: Illa enim ex aqua ſaleqʒ conſtant: at aqua quæ cinerem abluit, tum exipſa, tum ex partibus quas ſecum rapuit compoſita, hoc pacto effecit nolatam xoſaꝛ ideſtlixiuium:quod niſi antea ſcias ex aqua ac fuliginoſis cineris partibus effectum, forſitan ſimplex& incõpoſi-tũ eſſe corpus exiſtimes. Eiuſmodi quiddã in aceto nobis euenit. Nam cũ nequeamus ſenſu cerne-re ipſius generationem, rationi diffidimus. Cæterũ ſi nihil aliud, ſaltem conſiderantes omphacis cũeo differentiã, æquũ eſſe credere ſciemus, ꝙ non acidus modo: ſed& acris quidã alius ei permiſtusſit ſapor. Quamobrẽ perfecte om phacis ſuccus refrigerat: hinc eſt ꝙ ſummeè ardoribus proſit, ſiueori ventris impoſitum, fiue totis hypochondrijs, ſiue cuilibet alij quod refrigerare libeat. Secus ve-

B ro habet acetum: nec enim ad vnguem vnũ eſt, neqʒ tm acidum, ſed& acris alius quidam ei ſaporpermiſtus eſt. Itaqʒ quod tm̃ eſt acidum, quicquid id fuerit, plane frigidum eſt, ſiue pyrũ, liue ma-la, ſiue acinus vuæ, ſiue rubi, ſiue ipſius mori, ſiue rhœas fructus, hoc eſt mala punica, I ſiue qui-uis alius tum fructus, tum ſuccus, tum planta, vt oxylapathum,& oxalis, quam eandẽ oxyda quoqʒnominant. Qui ppe ſi guſtanti vehemens atqʒ manifeſta illi ineſſe aciditas appareat, nec quicq; prę-ſe feratacrimoniæ, omnino hunc ſuccum refrigerantem reperies: quin confidenter vtitor, ſiue adardores vti conſilium eſt hypochondrijs impoſito, ſiue ad eryſipelas, ſiue ad alium affectũ calidum.Similiter quoqʒ; frigidos morbos ab eo oẽs palàm lædi comperies. Porro vbi miſta tibi qualitas ap-Par cat cũ acrimonia, conijciendum eſt calidiratem quoqʒ ineſſe: S in iuncta ſit aſtrictio, aliud eſt fri-giditatis genus:nam acida frigiditas tenuium eſt partium, at adſtringens craſſarum.

Duomodo Ewerceri oporteat in Agnoſcenda cuiusq Saporis FHacultate. AP. g.8 Ed horum paulo poſt propationes afferemus in medium. At quod prius conſilium dari opor-tet ijs, qui talia abſqʒ ſophiſtica arrogantia, immo vnius veritatis gratia ſcrutantur, id nunc tem-peſtiuum eſt expromere, Nempe ꝙ non ſola ratione exerceri per eas methodos logicas, ad quas nũ-quam hortari deſino, quasq; in cõmentarijs de Demonſtratione tradidi, ſed etiam guſtandi exerce-re ſenſum in ſaporibus oporteat: principioqʒ ini ijs exquirẽdis ſolicitos eſſe, quæ vnam quampiam

O habeant qualitatem manifeſtiſſimam: Vt ſl acrimoniam cogitatione complecti clarè velis, id in al-lio, cæpis,& quæ ipſis ſimilia ſunt, efficies, aſſiduè guſtando, plurimum que dentibus mandendo,tum ita longo vſu paſſionis exiſtentis ſenſum memoriæ diligenter mandando aiqʒ infigendo: Sinadſtrictionem, in galla, rhu,& ſimilibus: Si vero amaritatem, nitri fellisqʒ guſtu: Si autem dulcedi-nem, guſtu ſiræi& mellis: Ad“ hæc ſiue dero, hoc eſt quod qualitatis ſit expers: ſiue qualitate,quod ad guſtum attineat, medium voles com prehendere:aquam guſtare iubeo,& hanc vbi guſta-Ueris diligenter memoriæ commẽdare, eam que potiſſimum, quæ nullam dictarum præferat qua-litatum, neqʒ dulcedinem, neque amaritatem, neque acrimoniam, neqʒ aciditatem: præter hæc quæneque ſupra modum ſit aut calida, aut frigida. Nam hinc exorſus promptius& ad aliorum obſcu-ror n omnium ſaporum agnitionem peruenies,& ad eorum quos ego quidem dulces, alij vers 5quidam aqueos appellitant: qualis vtique eſt calamorum viridium,& graminis Jagroſten Græci ivocant Nad hęc tritici, hordei, z eæ, aliorum que multorum, quæ IT heophraſtus recenſet: inquirens ian plures ſint ponendæ dulcium ſaporum ſpecies, an vero in maioris tantu m ac minoris inter ſedifferre ratione exiſtimandi ſint. Sed de hisalibi definiam. 5 a

Quo Pharmacorum Eimpla Mica Docala, cum Media feu. in Calidlitate ac fegiditate,1 5 TLerreſtria quoq e, ac Sine mordicationè ſiccare orteat. e.

D Orro 1 qualem præbet ſenſum aqua planè omnis qualitatis vacua, talem in re ſicca inuenias,

ea nimirum extra omnem eſt inſignem tum caliditatem, tum frigiditatẽ, mediam, quoadfieri

N queat, conſtitutionemobtinens, aut certè paulum ad frigidius declinans. At ſi talis cum ſit in calo-

ris frigoris que differentia, inſi uper conſiſtentiam nacta ſit ſiccam, terreſtris ſit, ac citra morſum de-

ſiccet, neceſſe eſt. Appellitant eius generis medicamenta omnia medici Emplaſtica: velut pleraqʒquæ exactè lota ſi und amylum, pompholyx, ceruſſa, calx, cadmea, terra Cretenſis, Cimolia, chon-drus, Samius aſter,& fullonum terra, ex emplaſticis ſunt pharmacis. Sunt vero ex eis non nulla nõterrena ſolum, ſedaquea natura. Quin etiam quædam non parum in ſe aeris continent, omnia qui-

dem glutinoſa, ac proinde emplaſtica. ö

Qubd Duplex et Emplaſticorum Natura. Nam purtim Lerrena ſunt cnaciè G. ſicca, par-biin planò V. iſcoſa G leutas ſed miſta acqua terrace atque xuplurimum etiam aere.6 Communiter vero ommiæ mordlicatione uacant. 5 CAP. G.

Deuber ſiquidem eſt emplaſticorum medicaminum natura, altera exactè terrea& ſicca, al

O tera viſcoſa quidem omnino, ſed ex aqua& terra,& plerunque etiam aere miſta, ſicutoleum

* Quinta Claſſis. DDDDD dulce.

Nee

t. 1. c. 3.