c. 79

4.1fol. 9

7777F!‚ C;

A Maximã rei dictæ fidẽ affert, quæ in ore fit mutatio. Nã qui pluſculum ſuſtinuerũtieiunium, ijs ſa-

liua ſalſa redditur: qui verò plurimum, non ſalſa modò, ſed& amara: ſic ẽt corpus vniuerſum, bi-lioſum habitũ contrahit: Ac ſi perinde vt lingua ſenſu polleret, ſalſedinẽ quoqʒ quę in ipſo eſt, atqʒamaritudinem perfacile, reor, perciperet: ad hæc ẽtipſam dulcedinem quæ naturali ineſt ſanguini.At nunc vbi vaſe quopiã aut rupto, aut aperto affatim calidus ſanguis in linguam effunditur, dul-ciſſimus apparet, vtiqʒ ſi ſᷣm naturam, vt dictum eſt, habuerit: nã morbidus, amarus aut fſalſus eſt,aliam ve eius generis qualitatem præ ſe fert: At qui in toto eſt corpore, nos fugit, non aliter q; autbilis, aut pituita. Quanq;& bilis quidem flaua vel minima quapiam parte lingua contingens, per-petuò amara appareat: atra verè, acida. Porrõ vbi pituita linguam attingit, partim quidem dulcis,partim acida, partim ſalſa, ſæpe eſt manifeſtò viſa: cum& ipſa in toto animali incognita ſit.Lua de Cauſa Meld caliditate validiorem amaritudinem comiraliat, Lac vero fecuenter etiamDullcius eſficiatur, Cum tamen vtraquè guſtui ſint dulcia.,

N Ihil mirum igitur neq; cur rerum omnium dulciſſimum Mel ſuccum generet amariſſimũt:

neqʒ cur id maximè ætate florentibus,& 6calidis natura,& febrientibus accidat. Nam vt foris,

cum pluſculum igni admouetur, amarum efficitur, ad eundem modum& in animantium corpo-

B ribus, vbi ſyncerum validumq́ʒ nactum calorem fuerit, bilioſum ſuccum procreat. At in tempera-

turis frigidioribus, ſiue propter ætatem, ſiue propter naturam corporis, ſiue etiam ob morbum, fa-cile in bonum& moderatum ſanguinem conuertitur. Quippe, cum neqʒ nimiũ in ijs corporibusaut excalſiat, aut alteretur: verum ei quod modicè coctum fuerit, ſimile quiddam perpetiatur: pla-ne illis adſimilatur, prorſumq́; ſeruat dulcedinem. Et quid obſecro miri, ſi A valentiore animãtis ca-lore, aut longiore coctione veterem mel dulcedinem exuat, cum etiã citra hæc per ſuum ipſius calorem ſpatio temporis amarum euadat:? Nam in mutatjonis duntaxat celeritate, haudquaquã q; aliãperpetiatur paſſionem ab alia cauſa, differentia conſiſtit: quippe& paſſio eſt eadem„& cauſa quæmutat: paſſio quidem amaritudo, cauſa verò caliditas immodica. Porrò immodicum, quod ad alte-rationem ducit, duplex eſt: aut enim in admoti conſiſtit robore, aut in temporis diuturnitate: alte-m ex nobis& igni, alterum ex ſe ipſo mel accipit. Et merito ſanꝭ tempore maiore id fitex i pſo,ſiquidem quod mutat, imbecillius eſt. Ergo quod à minore cauſa longiori fit tempore, quid mirũ

eſt a maiore in breuiori perfici? Cæterum L ac eiſi guſtu ſit dulce, tñ ex ſeſe nunq; amarum effici-

tur: vincitur enim in eo a frigore magis caliditas, q; ipſa vincat: proinde etiam repoſitum aceſcit.Ex tribus enim ſubſtantijs qualitate diſſidentibus(velut ſuprà quoqʒ dictum eſt) conſtat: prima

C quidẽ craſſa, ex qua caſeus conficitur: altera pinguis, ex qua butyrum:& tertia aquea, quod ſerum

2. d. T. e. 3.

38

D ſentiri. Quin& qu

nuncupamus. Verum ex hiſce pinguis quidem vel maximeè temperata eſt: craſſa verò paulum abea declinat: at excrementum illud ſeroſum,& fri gidum& humidum eſt. Quare lac vniuerſum amodicę caliditatis corpore longo interuallotrelinquitur: quapropter ex ſe aceſcit potius amare-ſeit. Ac ſi guſtari poſſet, vbi in ventre& per venas concoctum eſt, ipſo etiam melle dulcius inueni-vetur: nam, quod foris& ex ſeſe mel obtinet, id dum coquitur, lac accipit:& cum admodum ingẽsamauumante calor extiterit, tantam acquirit lac dulcedinem, quantam mel deperdit. Rectaq; id ra-tione euenit. Etenim quod ſumme dulce eſt, ac proinde etiam nihil apponi ad eius dulcedinẽ po-telt, id vt in conſequentem verti pergat qualitatem neceſſe eſt: at cui quid deeſt, id per concoctio-ne mac quirit. Proinde ſanè lac vbi cruditatem in ventre perpetitur, duplicem ſuſcipitalterationẽ:In in giciore nanque ventre aceſeit: in calidiore nidoroſum amarumqʒ efficitur. Non tamen mel

Aa vnquam aciditatem admittit, quippe cum calidius ſit, qua vt vbi non ſuperetur aceſcat.

taque vtraque linguam mordicant, tum quod acidum eſt, tum quod amarum: non tamen id tã-aua h. Fium linguæ ſenſus poſſidet: quippe ſi in aliam quamuis carnem cute eeeiieceris,& illam ſanè etiam mordebit. Ex quo conſtat, mordacitatem à tactu propriè, nona guſtuacria appellantur, velut pyrethrum, allium, cæpa, non linguam modò mordi-cant, ſed& omnem reliquam noſtram carnem. Communis que eſt mordicatio tribus iſtis ſapori-bus acido amaro acri Verum acido quidem, vtfrigido ſimul& ſubtili, nam& id ſæpe monſtra -tum eſt: amaro verò& acri, vt calidis. 8 2e Dudd Sapores Acres ommium ſint Calidiſſimi. eVocditaq; ſapor amarus calidusſit modò oſtendimus. At de“ acri vocato, principiò ne de-nmonſtrauone quidem eſt opus: præuenit enim ſenſus euidentia, rationis fidem. Quare necquiſquã de ipſo addubitauit: immo& Plato de eo tang omnium calidiſſimo pronunciat, tũAriſtoteles quoque, Theophraſtus.Atque adeo nec veterum, nec recentiorũ medicorũ quisq;eſt qui ſecus ſentiat, quippe cum excalfactio ex eſſentiæ eius ſit ratione. Itaq; ſi vel ex plebe quem-Pam roges, quid vocet edulium acre, dixerit ſanẽ, puto, quod fortiter, dum guſtatur, excalfacit, ve-ut piper, pyrethrũ, naſturcium, allium, cæpa,& id genus omnia: videturq; id adeo ſaporũ genus,cũ appellatione careret propria, communi per excellentiã vſum. Nã cum& ſapor amarus,& ſaporacidus, ambo etiã acres ſint, in quocunqʒ tamen corpore vehementem comperimus acrimonia, ta-metſi neqʒ amarum ſit negʒ acidum, acre appellare conſueuimus: Quanq́; multa in ſj pecie ſint cor-pora

N