DE SIMPTL. MEDIC. FACVLI.

Tribus anoclis dlicitun Molle& Durum, partim vit Extreme lale, partim vt Per excellentiam, par- E.f tim ul CA ſhmmetrum generis eiuſdlem, aut ſßeciei, aut quidllis obuium. CAA P. 4.5 8 Ed de emollientibus medicameniis, ipſaqʒ adeo emollitione, non perinde ſimpliciter loqui li-a 8 cet, quia videlicet nec de duro molliq; corpore. Siquidem partim abſolutè durũ dicitur, vt ter-ra: partim per exceſſum, vt vnguis, calcar, cornu: partim ad ſymmetrum ſui generis aut ſpeciei, vthoc animab, puta elephas, aut hic homo, puta Hercules: partim ad quiduis obuiũ collatũ, vt Diogenes ad Ariſtotelem. Pari modo dicitur molle, aut vt ſummeè eiuſmodi, aut per exceſſum, aut ad ſymö metron ſui generis aut ſpeciei aut ad quiduis obuium. Quòd verò tripliciter quoque id genusom-10 a nia dicere liceat, partim vt miſtura aliena, ſummasq;ʒ habentia qualitates à quibus nũcupata ſunt,10 partim vt ad ſymmetron ſui generis aut ſpeciei, partim ad quiduis obuium collata:& ꝙ nihil retu flerit, illo an hoc modo dixeris: frequenter mihi oſtenſum eſt. Omiſſis itaqʒ cæteris ſignificatis, demollibus durisq;ʒ, Vt ad optime comparatum hominem, contemplemur: quem ſanè regulã ac men-ſuram ſtatuimus omnium quæ eum in modum dicuntur: nec tñ ad illius partem quamcunqʒ, pu-ta os, adipem ve, ſed quæ temperie media eſt, nempè cutem, maximeq; eã quæ in manibus elt, vbiperfecta eſt tangendi potentia. In vnum autem redit ſi quod per exceſſum ad totam fupſtatiam di-citur, ſic molle quurumq;ʒ appellites, qñquidem medium quoddam eſt tactus noſter: vti& Ariſtote- Fli viſum eſt,& Plato quoqʒ ſenſiſſe videtur, cum ait, Dura quidem, quibus caro noſtra cedit:mollia»vero, quæ cedunt carni. Nam cutem hominis eo ipſo in libro, Timæo ſ. genere eſſe carnẽ oſtendit.Quin& Ariſtoteles cum ait molle eſſe quod in ſe cedit, durum quod non cedit, idem quod Plato,ſenliſſe videtur,& maximè qꝙ ad tactum ea iudicanda cenſet, tanq; ad medium. Quod verò in cõ-paratione ad quiduis obuium durum eſt ac molle, id in eo c magis minus que cedat, aut nõ cedat,iudicari videtur. Quin& ipſam cutem noſtram aut muſculum aut partem aliam quamlibet cũ induratam dicimus, cum naturali eius ſtatuaduentitium affectum conferentes ita nominamus. S anecorporum hoc pacto affectorum ad ſtatum naturalem reditus emollitio eſt. 027 0Quo Modus fluni Dura Nempe aut Reſiccationè, aut Concretioue, aut nimia11 Iinpletione, aus harum C ohlugatione quapiamm. 5 nN Orrõ cum varie quidqʒ durius efficiatur, nempe aut ſicceſcens, aut concreſcens, aut nimia re-a I pletione adeo vt vehementer diſtendatur, aut coniugatione quapiam, ſequitur vt& propria5 ſua que cuſqʒ emolliẽ di lit ratio. Itaqʒ de omnibus deinceps diſtinguamus, interim illud prius com0 8 monefacientes, nominum verborũ q ue copiam plerunqʒ non eſſe indecoram, ſed potius eius con-1 8 trarium elle illlberale, quando ſcilicet non eſt neceſſe de illisdiſtinguere. Nam ita& Plato prodi- Gdit. Et nobis in præſens neceſſitas incũbit de duri ſignificatis definire, principio rurſum ab ijs de-N umpto, quæ modò dicere deſimus. Nam quod in ſe cedit, molle eſt, ſiquidẽ corpus ſimplex fue-f rit: iquidem quod ex pluribus conſtat aut ſeſe contingentibus, ſicut tritici aceruus: aut inuicẽ im-1 ö plicatis, vt lana& pili:ſimul& cedere poteſt, nec tñ eſſe molle. Contra in ijs quę ſumme plena ſunt,90 velutvtres veſicæ que, neutrũ latus in ſe ceditnec tñ quod continetur dur eſt: ſicut nec quod continet vbi impletum eſt, durius ſe ipſo euaſit, aut aduentitium alium affectum eſt adeptũ, niſi ꝙ nũctenſum eſt, quod hactenus fuerat laxum. Quam ob rem ego id renitens, Græce d non0 durum appello qn nimirum accuratius loqui propono: permitto tñ qui velit durum a ppellare:quin& ipie perfæpe ſic nuncupo. 8 ed illud tamen moneo, nõ vnam eſſe induratorum naturam,neque vnam medelam: nam quod à ſiccitate induratum eſt humectari poſtulat: quod verò à con-

A. I. 2. t. 1. C.

10 5 1 5 5 5 5 i 8. z fo. 92. h0 gelatione, excalfleri: quod autem à repletione, inaniri: qt deniqʒ à ſiccitate ſimul concretione que, 5

N

n humectari ſimul ac concaleſcere: quod vero à congelatione pariter& impletione, pariter quoque

1& calfieri& euacuari. Siccantur itaqʒ cot poraà citra congelationem tum in validis exercitijs, tum

in Sole feruenti, tum in inedia ingenti, tum in febre ardenti,& medicamentis quæ ita ſiccant vt n

refrigerent quoque:Congelantur à vehementi duntaxat frigore: Sicut ſane& implentur a largi H

tantum humoris affluxu: At ſiccantur ſimul& congelant᷑, coeuntibus quæ ſimul conuenire poſ- 5

ſunt caulis, vt ſi quis ſupra modimm laboret in frigore: Sic quoque replentur ſimul& congelantur

ab influxu frigido, aut partis refrigeratione. Frigoris rurſus ipſius cauſa triplex eſt: Vnaaforis

incidentibus, Puta aere, aqua, medicamento, quod ſæpe factitant in eryſipelatis: Altera eſt propria

patientis Particule temperies: Fertia ab influentein ipſam humore prouenit: nam is ſæpenume-

ro ſe ipſo calidior eflectus eſt, aut putreſcens, aut contactu calidarum naturà partium alteraſcens:

cum interim quod partibus natura frigidioribus affricuit frigus, plurimo perduret tempore. At-

ö ue tor quidem modis cor pora tum indurantur, tũ molliuntur. At medicamen emolliens Græ-

. dl vocamt ανενν.d non de omnibus his modis efferre videntur, ſed peculiariter de ijs, quæ con

gelatione induruerunt, magis que etiam ſi in eis contentus ſit humor præter naturam, velut in ſcir-

1 rhoſis. Qui ppe ſi à ſiccitate induruerit, humectare potius, non mollire id præcipiunt, ſicut impleta

ceuacuare, non emollire. Sed de nominibus neqʒ contendere honeſtum eſt, neqʒ curioſum eſſe eſt

neceſſe: venum rerum inſiſtere diuerſitatibus præſtat: in quibus ſiquid peccatur, ingens ægrotis

duamnum malum que prouenit. Itaque quod reſiccatum eſt, humectãtia poſcitremedia, de quibus

0 ſuprã abundè diſlerui. At quod à frigore congelatum eſt, excalfacientia poſtulat:quæ e ob-5 ſcura