LIBER CQVYINT VS 28 37
Aappellare voles: ſimiliter nec an alexiterias, an alexipharmacas. Attamen ſi qui ea, quæ ven enatarũ
Al. l.lol.g a
beſtiarum ictus aut venena ſanant, alexiteria nominare velint: quæ vero medentur deleter ijs, alexie ceu quidam cenſuere: diſceptandum cum iſtis ac pugnandum de nominibus non eſt:J ec enim ex iſtis comparatur curandi morbos peritia, ſed ex rerum ipſarum cognitione.Qubd dnodynorlum, hoc eſt dolorem ſelamtium,&. Parc goricorum, hoc gſt lenientium, Quædam re veraſäut ciuſinodli, velut Calida cum partium tenuitate: Alia vero nomine dluutawal, velutiMarcotica, hoc eis Hupeffaclentia, qualia ſunt reſßigerautia omnia. CA P. r.Orro quandoquidem& de his, quod ad præſens conueniat, ſatis iam expoſitum eſt tranſeun-dum deinceps eſt ad ſermonem de facultatibus anodymis hoc eſt dolorem ſedantibus,& pare-goricis aut paraynticis id eſt lenientibus aut mitigantibus, aut vtcunq; nuncupare libebit. Facultasigitur Anodyna, alia re vera eſt: alia tantum dicitur, tanquam ſi quiſquam hominem mortuum di-cat anodynon quia dolore vacet. Cæterum facultas re vera Anodyna, eſt eorum quæ primo ordineexcalfaciunt, ſi vtiqʒ in eſſentia tenui contineatur: At facultas eorum, quæ dicuntur, frigidorum eſt,quæ abſoluto vtentia frigore partem obſtupefaciunt: eſt autem Stupor paulo minus quam inſenſihilitas, ſenſus ue priuatio. Porrò quæ affectum ſanando, dolorem ſedant, nec ea merito anodyna
g. l.. B dici poſſunt: nam id commune eſt omnium quæ curant. Itaq; quæ re vera ſunt anodyna, partium
ſint tenuium,& calidiora q; quæ ſymmetra ſunt, neceſſe eſt, vt ſcilicet euacuent, ac digerant tum ra
relaciant, extenuent; concoquant,& æquabile reddant, quicquid in partibus dolore vexatis, aut hu
8 ibid.& 1.2.. fl. e. 4.. 95.8
morum acrium, aut lentorum, aut craſſorum, aut multorum, tenuibus ſpiramentis infarctorum:aut etiam vaporoſi, aut craſſi, aut adꝶmodum frigidi ſpiritus, exitum commodum non inuenientis:inhæſit atqʒ incluſum eſt. Itaqʒ nihil prorſum adſtrictionis habeantoportet, ne ſi pars quidem autetiam affectus expoſcant. Ex quibus liquet, ꝙ interdum affectionem non iuuabunt, ſed doloremtantummodo mi tigabunt, quando videlicet re vera dicentur anodyna: Interdum vero etiam affe-ctum ipſum adiuuabunt,& facultatem habebunt duplicem, nempe anodynam,& ſanantem. Sedde talibus copioſius agetur in curandi voluminibus. At in præſenli hoc dixiſſe ſufficiat, nempe/korum Anodynorum propriè nuncupatorum medicamentorum quædam, vt eſt ante dictum, pri-mi ſunt ordinis excalſacientium, quæ ſanè propriẽ ſunt anodyna; ceu oleum anethinum: quaedamvero ſimiliter vt corpus noſtrum, velut pus mouentia nuncupata, de quorum materia ſuprà diſſer-tum elt. Sed de ipſorum vſu in libris de curandi ratione definietur. At ea quæ Kαπνποοοl id eſt ſo-porem, epota moliuntur, ac proinde anodina,& dra ui hoc eſt ſomnum conciliantia, à pleriſqʒ
O appellantur, temperiem ſortiuntur vel ſummè aduerſam ijs quæ re vera ſunt anodyna. Refrige-
rant ſiquidem omnia corpus,& ſenſum eouſque obſtupefaciunt, vt ſi paulo liberalius ebibantur,mortem afferant. Cæterum ad vſum propoſitum optima ſunt quæ deſiccãt: nam quæ frigida cumlint humiditatis item copiam obtinent, ceu cicuta, ea potui non ſunt vtilia: Talis eſt mandragora,cepto cortice eius ſicco:& altercum, præter ſemen: ſed tamen& in his candidũ ſemen atro præ-ſtat. At ſunt quæ tota eſfentia nobis contraria ſunt: proinde ſi vel minimum eorum aſſumptũ fue11 Omnino lędat neceſſe eſt, Ceu dryopteris,& pityocampe,& thapſia,& ſolanum manicum,& hydrargyros,& fungorum non nulli. Præterea ſaliua& fel venenatorum animalium: Nam talia om-mia genere ſunt deleteria, non quantitate: ac proinde nihil eorum in alexiterias antidotos inditur,veluti papaueris ſuccus,& myrrha,& ſtyrax,& crocus. Siquidem hæc ſi largius bibantur, quæ-dam dementant, quædam mortem inferunt: verum conuenienti quadam menſura alijs admiſta,adiuuant. Porro quecunqʒ inter ea mentem leædunt, continuò etiam pleraqʒ caput degrauant, va-Potum prauotum congerie ipſum implentia. Sed& quædam os ventriculi tentant atqʒ affligunt,vt& inde caput per conſenſum lædatur. Communiter vero vniuerſa duobus modis cerebrum a-fligunt laæduntq́ʒ aut cum tota ſubſtantia ſunt contraria, aut cum vna duabusue qualitatibus tem-peraturam immutant. a 815KDuobus Moc Aicitur Cauhartica hoc e purgaus, F acultas, Aut enim quocun g modo cpurnganscorporis recrementa: Aui quia vim attractor iam familiarium uc corum obtiuet. CA P. 2 b.e quoniam de his ſufficienter dictum iam eſt, quod quidem ad præſentia faciat, tempeſtiuum nunc eſt, reſumptis dictorum capitibus, ea adijcere quæ ſermoni reliqua eſſe videan-tur. Nam in veritate quidem nihil eſt reliquum, nimirum cum ſecundæ iam ſacultates omnes ſintScofitæ, quales ſint genere ſcilicet: nec paucæ ſpeciatim ſuperius explanatæ, ceu exempla, vndequis orſus, quorumqzauxilio reliquas ipſe queas aſſequi. Verum nihilo ſeſe res deterius habebit,lclaritatis gratis breuibus iterum capitibus ea fuero complexus. Primum enim facultatem om-nes purgatoriam in ore habent: Non tamen omnes perinde intelligunt, quòd vocabulum duo ſi-gnificat, alterum commune omnium quæ quouis modo animalis excrementa expurgant: alte-ram vero quod per excellemtiam de ijs tantummodo dicitur, quæ aut per vomitum, aut per ven-tris deiectionem, purgent: Nleque ꝙ eiuſdem eſt generis tum ea quæ fit per nares, tum ea quæ peros fit purgalio. Vocant autem ea medicamenta: quæ naribus· quas Græci nds nominant capi-tis purgandi gratia infunduntur, Errhina: At quæ in ore colluuntur, aut dètibus mand untur, om-Nia villa nomenclatura comprehendentes Apophlegmatigonta nuncupant: ac corum ſacultates,a apo-