Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
74r
JPEG-Download
 

60

v.

*

44101 0

ug olf 15

LIBER DECIMVS. 1

A. 2. 7—„ 5. 9. 7leg Aex ratione ſecerũt. Alia vero palàm mentiti ſunt, vt de Lacte“canino, q in palpebris pilos renaſci

prohibeat, ſi prioribus euulſis ei loco foret illitum, vnde pilorum radices extractæ eſſent. Ad eundẽmodum qui ſcripſerunt, ꝙ celerem pilorum in pudendis exortum reprimat, ſi quidem foret antepubertatem illitum: quiq;; q fœtus emortuos eijceret potum, verum non protulere. S ed& alia quę-dam præſtigiaturis contaminata, tum de horum, tum dealiorum quorundam animalium lacte conſcribunt, quæ me ab initio dicturum negaui, etiamſi experientia didiciſſem vera dixiſſe.5 Caſcius. d.

Caſeus. Sermoni qui habet de Lacte, annectendũ eſt de Caſeo, propterea ꝙ ſit lac coagulatum.Non tamẽ vniuerſa lactis eſſentia in caſeos cogitur, ſed quod craſſum eſt duntaxat, ſcilicet tenui ſe-roſo ſecreto ac ſeparato. Porr dictũ eſt habere lac in ſe naturam quãdam pinguem& veluti oleo-

ſam, eamq;ʒ plurimam eſſe poſui in bubulo: ac vbi à reliquo lacte ſeiunctum fuerit, ſolum que per

ſe conſtiterit id pingue, Butyrum appellarii at, vbi cum toto lacte coagulatum fuerit, ſeroſo dunta-

kat humore per coagulationem ſeparato, pinguem caſeum effici. Eiunt᷑ que hoc pacto caſei bubuliquidam adeo pingues, Vt ex ijs effluat quiddam ad ſpeciem olei. Porrò tum hi tum reliqui omnes,

temporis ſpatio acriores tibi apparebunt ſiue guſtes, ſiue olfacias.] taqʒ cum mihi olim caſeus alla-

B tus eſſet bubulus, quem ex odore acrem eſſe conijciebam, abieci:& iam à famulis abſumptum pu-

tabam: cæterum illi talia ſeruare ſoliti, longo poſt tempore ex promptuario proferentes, quid namde illo fieri iuberem, rogant. Cum igitur edendo non eſſet propter acrimoniam, ludicrùm nobisproblema extitit, proponentibus, cui rei quis illum vtiliter poſſet accõmodare. Interea cum ad meArthriticus quiſpiam in curtu cõuectus eſſet, tophos·¶ quos Gręci erœpug nuncupant, tin articulishabens, ſubijt mihi crure ſuillo ſalſo quod erat intus, decocto, caſeum eo decocto macerare, ac probein mortario ſubigẽdo vnitũ tophis imponere. Et ſanè arthriticus ab hoc medicamine magnificeè ad-iutus eſt:nã rupta ſi ponte ſua cute, abſqʒ inciſione videlicet, effluxere quotidie citra dolorè tophorũparticulæ. V bi aũt totus, qui apud me erat, caſeus fuiſſetabſumptus, talẽ ſibialium com parans ar-thriticus in poſterum ſeruauit:& poſtea rurſum vſus eſt inueterato, atqʒ vbi tune quoqʒ idem per-cepit cmodũ, ſæpiusdeinceps vti perſeuerabat:& quoſdam amicorũ ſimiliter affectorumdocuit.Atqʒid quid nos excogitauimus: cæterũ comprobauit atqʒ confirmauit experientia. Porro recen-tem, qui inueterato contrarij eſt temperamenti, quãdoqʒ homini in agro degenti, moderatæ magnitudinis vulnus habenti impoſui, antea videlicet ad lęuorẽ tritũ. Extrinſecus autem illi imponebamfolia lapathi. Poſſint vero etiã, ſi hæc non adlint, folia ſuperponi vitis, aut platani, aut betæ aut lactu

Ocæ. At ipſe quidẽ caſeus vulnus glutinauit, ſ eratq; etiamnum mollis. Alius vxerò, qui vocatur& in od. græ. hẽt

d. 2. e. 110

no,11.4 h. Et

patria mea Pergamo,& per ſuperiacentẽ, Aſia Oxygalactinus, magni ruſtici vulnus conglutina-uit impoſitus: Nam recens coagulatus ac mollis repercutiendi vim ohtinet nimixum leuiter refrigerans. At oxygalactinus præter hæc digerendi inſuper leuem quandam vim poſſidet.5 Bulyrum. 5. 1

Butyrus, aut Butyrum, vtcũqʒ nominare voles, ſiue maſculino, ſiue neutro genere, fit quidẽ, vtſupra dictum eſt, ex eo quod in lacte pinguiſſimum eſt. Miror autem, quo pacto Dioſcorides exouillo& caprino confici referat: Ego nãqʒ ex bubulo hoc medicamentum fieri noui, ac proinde nitcupatum eſſe butyrum exiſtimo. Facultatis eſt concoquentis, paulum habens etiam digerendi po-tentiæ, in medijs nimirum corporibus ſecundum duritiem ac mollitiem. Nam id ſemper memoriatenere oportet, quicquid ſimpliciter ac ſine addito aut limitatione aliqua profertur, de medijs tem-peratura corporibus intelligi. Nam corporum planè durorum tumores pręter naturam hoc nequitmedicamen digerere: at quæ in mollibus ſunt phlegmonæ, eas& concoquit& digerit perfacilè Nãparotidas,& bubonas,& oris pblegmonas, aliasq́; partes complures, prorſum illo ſolo curauimus,nimirum puerilibus corporibus ac muliebribus perpetientibus. Sed& gingiuis puerorum den-

D tientium aſſidue illitum, nihilo imbecillius melle gingiuas extenuat, per quas exitus eſt dentibus.

der; 5

Et alios omnes in ore affectus phlegmonoſos, poſtea q; fluxio reſtiterit, digerit pariter& cõcoquit.

Proinde cataplaſmatis inditur quæ extrinſecus imponuntur parotidibus, hy pochondrijs,& bubo-

nibus. S ed& in ventrem deuoratum,& ex eo diſtributum, magnificè confert expuitionibus ex pulmone, idq; in pleuriticis& peripneumonicis affectibus, cum hoc ꝙ eos etiam concoquat. Atqʒ ſi ſolum lingatur, magis quidem concoquit, verum minus educit: ſin cum melle& amygdalis amaris,Plus educit, ſed minus concoquit.

Ltiæ Coagulum.

Coagulumꝰomne acris ac digerentis potentiæ eſt ac nimirum etiam exiccatoriæ: nam neceſſaridid ſuperiora comitatur. Ac Leporis quidem Coagulum comitialem morbũũ, ſi cum aceto ebibatur,Præterea profſuuium muliebre, ſanare proditum eſt: Sed& lac in ventre coagulatum diſſoluere:quod certè& nos experti ſumus, non ſolum in leporino, ſed etiam in aliorum animalium omniumcoagulo: attamen leporinum omnium eſt præſtantiſſimum. Sed& ſanguinem in ventre concre-tum ſimili modo epotum diſſoluit, ac efficacius quidem cæteris, verum non ſolum, quod quibuſ-dam ſcriptum legitur, ſed& hoc commune eſt omni coagulo. Quidam autem ſanguinis ex thora-ce reiectiones leporinum coagulũ epotũ ſupprimere prodiderunt: cæterum nec aliũ quenquam eo

Quinta Claſſis. KKKRRKK ij vſum

rng rigi. i mplex ſ.exĩſtens.& ita ve-tus trala. Interpres vr legiſſedr, Ideſttenet.