Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
78r
JPEG-Download
 

LIBER VND ECIMVS N 78

A ribus amatoribus ambita. Ille iſtius fidei tũ non nulla alia ad rẽ domeſticã ſſ pectãtia, tũ penu ipſum,crediderat. Profectis igitur illis, in ædibus, quibus vicinus erat locus ſquallidus,& viperarum ple-nus, forte fortuna ex illis vna in vrceũ vini inciditnegligentius poſitum, extinctacq; eſt. Ac ſcortumquidẽ in lucro id reputãs quod forte eueniſſet, hero id vini propinat, atqʒ ille ebibit. Cæterũ exindead eũ modi, quo ille qui degebat in tugurio, perſanatus eſt. Porrò tertiũ quoque annectã, quod exnoſtra profectũ eſt imitatione. Cũ quid hoc morbo ęgrotaret, animo magis ꝗ vulgus, philoſophi-co,& contemptore mortis oppidò ꝗᷓ grauiter ferebat: ſatiusq́ʒ dicebat mortẽ ſemel perpeti, q; vitãviuere tã miſerabilẽ. Itaq; illi quæ ſuperioribus duobus accidiſſent indico. Erat aũt ipſe auguriorũperitus,& amico vtebatur mirifice hãc diſciplinã tractante. Itaqʒ vbi ad auguriũ cũ illo conſediſſet,perſuaſus eſt, vt quæ per experientiã eſſent cognita, ipſe imitaretur: atque epoto vino, quod ſic eratveneno infectũ, leproſus fac tus eſt: ac poſtea leprã eius nos cõſuetis remedijs ſanauimus. Quar-tus præterea viuas capere viperas arte inſtituit. Sed illius morbi tantũ erant in illo principia: Itaquecura ſtudiũ que nobis fuit, vt illũ ꝗᷓ celerrimè ſanitati redderemus. Quocirca miſſo ſanguine, atraqqʒ

bile medicamẽto detracta, viperis quas capiebat vti juſſimus, præparatis in olla anguillarũ in mo-

1 dum. Atque hic ita ſanatus eſt, euaporato per cutẽ affectu. Poſtremo& alius vir quidã opulentus,

8 B non noſtras ille quidem, ſed ex media Thracia, Pergamũ aduenit, admonitus ſomnio. Vbi iubenteDeo per inſomniũ, vt quotidie medicamentum biberet, quod confectũ eſt ex viperis, forisq́ʒ cor-pus inungeret, non multos poſt dies morbus in leprã abijt: rurſumq́;& hoc pathos, quibus Deuspræcipiebat, medicanientis curatum eſt. Sanè Viperarũ Caro adeo ingentem obtinet deſiccan-.qi facultatè ot quidam, qui eam edere, vehemẽtiſſima cruciati ſint ſiti: ac ꝓpinde illas, Dipſadas co-gnominant. Suntautẽ qui dicant demorſos viperis ſatiari non poſſe potãdo, ſed dirum pi citius,a g ſiiliberari. Quocirca eos qui Romæ viperas venantur, quos Marſos nuncupant, percontatus. 41 0 ſum, ecquid haberent ſigni quo genus vtrunque viperarũ diſcernerent. At illi prorſum negabant5 vllum eſſe genus viperarum di pſadum, verum eas quæ iuxta mare atque in locis degunt ſalſedinẽ ömultam habentibus, carnem obtinere ſalſam: ac proinde in Libya talium ingentem eſſe prouen- 0tum in Italia verò propter regionis humiditatem non inueniri. Atqʒ hæc quidem narrantes audi-ui Marſos: non tamen certo dicere queam, an in totum verum dixerint, an partim etiam falſum.Nam quaſdam eſſe viperas in ijs quas memorabant xegionibus, quibus ſalſa ſit caro, vel maximemihi videtur eſſe probabile: ſcio enim cum cibis animalium mutari carnes: non tñ nullũ eſſe ge-nus viperarum dipſadum pronunciare valeam. Cæterum tutiſſimum eſt cauere, ne in eiuſmodi

C regionibus viperas venemur ſeu ad eſum, ſeu ad medicamenti præparationem, quale eſt& hocpræclarum quod medici propè omnes Theriacam appellitant. Porrò qm̃ ex more, cum ArtiſcosTheriacos, quos vocant, præparamus, non tantũ caput, ſed& caudam earum abij cimus, ſubijt mi-

hi frequenter rationabile fortaſſis eſſe, caput quidem totũ abijci ob venenũ, quod ore continẽt, ve-rũ a ratione alienum eſſe, adimere& caudam. Nec enim dicere liceat ꝙ id faciẽdum ſit ob recremẽta nutrimẽti tum liquida, tum ſicca. Nam interfectis atqʒ excoriatis apertis que exempta interaneaomnia abijcimus, vt ſola ſit carnium ſubſtantia reliqua vn cum arterijs venisq́; per ipſas innatis,quarum minima moles eſt vt ad totam carnem, ac ne apparens quidem, niſi quis multum diligen-ter intentisoculis cõſideret. Atqʒ Artiſcos, quos& T heriacos vocant, hunc in modum præpara-mus. Purgalas illas in aqua lixamus, quoad exactè nobis videantur coctæ. Indimusautem ab ini-tio ſtatim aquæ anethum,& poſt coctionem ſpinas d carne ſeparamus: mox pani ad læuorem tri-to carnem commiſcemus. Verum non quemſibet panem citra delectum accipimus, ſed ꝗᷓ fieri poſa ſit puriſſimum ſimul& probe in clibano coctum,& ſalis ſimulq;ʒ fermenti quod ſatis ſit habẽtem.Eum autẽ antea deſiccamus in ædibus ſiccis, minimeq;; humectis, donec adeo ſiccus efficiatur, vtin mortario contundi poſſit. Non tñ tundentes miſcemus, verum aqua in qua decoctæ fuerant vi-

Y peræ, maceramus:& carnem ipſam priusc; commiſceatur pani, in mortario coquorum eatenusconterimus, donec exacte reddatur læuis. Poſtea paruos artiſcos fingentes, atque in ædibus calidisſiecisq́; deſiccantes. deinde quoqʒ in talibus repofitos ſeruamus. Hos ergo ineunte æſtate confici-mus: quo potiſſimũ tempore optima eſt viperarũ caro. Porrò vtimur eis poſtea contuſis denuo& cribratis,& rurſus ad ſæuorem redactis, falis non nihiladijcientes ad ſuauitatẽ præparati: cuiusetiã aliquid ipſi theriacæ inijcimus. Cæterũ eodẽ quoque tꝑe ex Viperis aſſatis Salem cõficimus,viuis illis in ollam nouam iniectis vna cum ijs medicamentis, quæ illis& ſubſterni& apponi aſſo·⸗' 5

ent: quæomnia nunc commemorare non eſt præſentis negocij. Nam inuenientur fortaſſis etiamqui me non iniuria reprehendent ob monſtratam hoc in loco Artiſcorum præparationem, tanq;alieno tꝑe expoſitam. Verum hæc poſteaꝗᷓ dicta nunc ſunt, ſeruentur tñ ac maneant, etiã ſi non ad-modum videantur huic inſtituto propria. At quæ ſequuntur, conuenienti dicantur modo: Con-ueniens at eſt, generalis facultatis meminiſſe, Carnem Viperinam dicendo exiccatoriam,& valẽter digerentem, mediocriter verò excalfacientem. Properatautẽ, vt videtur, vis eius ad cutem, peram videlicet quæ in corpore ſunt recremẽta exigens. Quibus ergo affatim eſt malus ſuccus in corPore, ijsingens prouenit pediculorum numerus:& à cute ceu ſquama abſcedit ac decidit extimadutis, quam Græci vocant ii eouuſd u, I ad quã ſiſtuntur ac retinentur craſſi terroſiqʒ wa 15a

55 1400os.

—