DE THERIACA

vſus habet. Quobrem ego demiratus ſum illũ qui primus ipſius cõpoſitionẽ eſt aggreſſus: vide Eturgz mihi non temere, ſed exacta quadã ratione,& exquiſito ſupra modũ cõſilio, tot res miſcuiſſe.Non. n. ſie& nos medicinarum notitiã aſſequimur, quèadmodũ qui ſe empiricos ab ſola experien- 9.tia cognominant. Illi. n. omiſſa diſciplina quæ rerum naturã inueſtigat, quoties oblatos ægros nul- 0la ratione curãt, turpiter profitent᷑ ſe remedia partim ab inſomnijs, partim à fortuna, ſuſcipere. Nosautẽ auxilia quæ r& prima& ſola excogitare põt, ſumma conſideratione diligẽtiaq;ʒ ſcrutantes, 4 F155 155magno ſtudio reperimus: quæ aũt ratio non valet inuenire, ea ſenſuũt iudicio perpendimus:plerũqʒ 8tñ vni non fidentes, pluriũ cenſurã adhibemus. Neq;. n. vt calcem frigidam credamus, quãuis ſit vtnix alba, oculorũ duntaxat iudicio ſtãdit eſſe arbitramur: aut roſam ꝓpterea ꝙ rubra ſit, cal idã idcirco ſtatim cõcedimus: Sed oculis tactu adiuncto, calcẽ tã calidã deprehendimus, vt fortiter vrat: ro-ſam tã frigidã agnoſcimus, vt leuiter refrigeret. Sic& in reliquis medicinis accurata ſenſuũ operaculustdiʒ facultatè inuenimus. Nã guſtus nobis diſcernit illud acutum vel ſalſum eſſe, ꝙ tale ſit: hocamarũ vel dulce, ꝙ eiuſmodi. Tactus aũt quæ calida& frigida, quæ ſicca& humida, contrectandonobis manifeſtat. Multa quoqʒ nariũ iudicio exploramus, in primisqᷓʒ medicinarũ vires, quarumintegritatem odoris vehemètia, imbecillitatẽ eiuſdẽ remiſſione, colligimus. Nos itaqʒ ſenſuũ judi-cio, quæ ſimplices medicinæ bonæ ſecus ue lint, cognoſcentes, ipſas primum experimur, inde ſenſu Rvſuq; cõprobatis poſtmodũ experientiæ rationè coniungimus: qua ducẽ rebus in obus ſequentes,& ſimplicibus remedijs ſicut par eſt vtimur:& cõmonſtrante artis viã ratione, cõpoſita q; optimaconficimus. Nam ſimul atqʒ didicimus morbi cuiuſqʒ naturã,& variã differentẽ q; tẽperaturã ſim-plicis vniuſcuiuſqʒ nouimus, tũ remedia mi ſcemus, quæ ſuæ cõpoſitionis diuerſitate ſingulis ægri-tudinibus occurrant, oĩbusq; hominibus artificioſe conueniant, variato tñ in ſingulis corporibusmedicamenti modo. Magnã. n. vt non ignoras remediorũ copiã promptam habemus,& adeo mul-uplicẽ, vt non ſolum in cõpoſitis ſpectari multitudo virtutis ipſius queat, ſed in ſimplicibus etiã.Quort᷑ alia obus ſuis partibus vnã& eandẽ vim oſtendunt: velut S cãmonia, quæ flauã bilẽ violenter educit: velut atticũ Epithymũ, quod nigra bilem per aluum purgat: velut Granũ gnidit, quodpituitã& oem aquoſum humorẽ᷑ aperte ſubducit. Eę ſiquidẽ medicinæ oibus ſuis partibus, totaq́;ʒua ſubſtantia, pdictos humores extrahere conſpiciuntur. N eqʒ. n. fidẽ Bithyno Aſclepiadi præſta-mus, dicenti, tunc occaſione data humres ſubita quadã mutatione fieri, quando purgantur homi-nes. Nã ct e molibus& meatibus humana corpora conſtare ſemel ſuppoſuiſſet, atqʒ ideo negare co-gatur operationes naturæ, conſentaneũ ipſi fuit; hune etiã de humoribus afferre ſermonẽ: nimirũquia ratione caruit prorſusq́ fieri non potuit id quod ſuppoſuerat. Quis. n. mente pręditus credat, Gſtaum vt medicina corpus attingit, humoris educendi ſubſtantiãꝓcreari⸗ Quis cõtra non facile ſibiperſuadeat, humores iſtos ſuapte natura prius in corpore ſubſtitiſſe? Cũ videat ictericũ quo tẽporepurgantt᷑ bilis medicinãaccipit,& ſubito tã multã bilẽ excernere,& à pallore tã prompte liberari:Aqua vero inter cutẽ habenti, medicinã nõ reperiri; quęcõfeſtim vt accepta fuerit, cõtentã in vẽtreaquã totam educat, quin vel nullus vel minimus humor in corpore ſuperſit. S ed dogma pueriliterſeruans Aſclepiades, iſta ſe videre diſſimulat, inuectæ, ſicut dixi, ſententiæ flauens, mauultq; ꝓbabi-liter fingẽdo cuicta experiri. q; verè ppriã cuiuſqʒ medicinæ facultatẽ concedere. Nos autẽ cũ ante-dicta fieri videamus,& rationẽ ſecuti cognoſcamus poſſe nos vere naturalis cuiusqʒ medicamentivires fateri, prædictas quoq; medicinas ingenita quadã facultate proprios humores extrahere pla-neè ſcimus: quemadmodum& in magnete lapide virtutem quandam inſitam, qua ferrũ ad ſe rapit;bona ratione credimus. Deus enim elt illa, ſicut in hominibus, Natura, prout ſentit Homerus, quæſimilibus ſimilia adducendo diuinas eo pac to ſuas virtutes oſtendit. 5 3Siümplicia Medicamenta plerunq,. C ampoſitas wires obtinere, Dilenſas corporis partes& ledereO iuuare, Diuerſisq; dinerſa conuenire. F555(Ou nit att natura ideo diligenterinquirimus, vtfacultatẽ accurate diſcamus, ꝑ quã agi. Dũ Hiritaq; ſerutamur iſta, deprehiẽdimus alia, ſicut dicebã, oĩbus ſuis partibus idẽ& poſſe& agere fol.ſemgꝛalia vero, ꝗᷓ ſicut partes diuerſas habent, ita vires diſſimiles oſtendunt,& actiones plerunqʒ tãdiuerſas efficiunt vt contrarios effectus in humanis corporibus ab eis fleri videamus, quę res inſpicientibus admirationẽ excilat. Siꝗs. n. lapathij folia comedat, aluũ deijcieti ſin aũt manducet eius ſe-mina, retinebit. Pari modo quoqʒ galli veteris ius, braſſicæ decoctũ,& cochlearũ marinarũ iuſculũ,ventrẽ ꝓuocãtatipſius braſſicæ olus,& illorũ carnes comeſtæ aſtringũit. Aloes puluis,& eris ſqua-ma, carſliſi excreſcẽtias in vlceribus cõprimunt,& illuc confluẽtes humores ſiccãt: ore autẽ ſumptacorpus totũ& molliũit& ex purgãt. Lac ipſum ſi ꝗs diuidat: contrarias facultates& vſus habet: ſerũem ebibitit, ventrẽ laxat, caſeus emãſus eundẽ cohibet. Iam vero quędã ex cõmifſtis virtutibus quasN in ſe continẽt; admirabiles adeo producunt effectus Vt ne fieri quidẽ poſſe audietibus videant᷑ niſiex euẽ tu fidẽ oculis ipſi conſequant᷑. Trifoliũ qd verno tꝑe cũ Hloret, hyacintho ſimilis eſt,& ſemẽagrelti gnico parẽ gignit) ſi qs valde decoquat,& inde cõmorſum à phalãgio vel etiã vipera locumdecocto abluat, ipſum ſanat,& illico dolores amouet: At ſi ꝗꝙs alius non ꝑcuſſus eidẽ aquę, partẽ ſa-nã immittat, limilẽ cõmorſis lęſionẽ, totidẽq;ʒ dolores ſentiet: vt re vera ſumma admiratione diguũſit eandẽ herbã& ꝑcuſſis mẽbris ſanitatem inducere,& ſanis ꝑcuſſionis e Rurſus0 5 5 medicinæ