8 AD PISONEM 94

1 A dens& conſonum quippiã inquitẽdi ſtudio reperiat. Atqʒ quo magis fie dignus ſermo noſter laeuntel. 5g e Peatur, a quibuſda alijs,ꝗ quotidie fleri videmus,oſtẽſionẽ moliemur, ſiue foris tantũ imponant̃,ſiue per os ẽt intusaccipiant᷑. Demorſis a crocodilo crocodilinſ adipem ſumme cõtuliſſe nouimusobtritis mẽbris impoſitũ. Muris aranei morſus, qui ẽt ipſi interficiunt, ab eodẽ mure araneo con-tuſo& impoſito, ſine dolore ſanat᷑. Eodẽ mõ& à vipera ꝑcuſſi liberant̃ ſiquis illam atterat,& vul-neri coniungat. Atqʒ hæc, noſtra quidem ſententia, ſicut dicebã, non abſque rõne cõtingunt. Namcum tantã vim non habeant vt illico necare poſſint, paulatimq́; in profundum corporis virus ſer-pat(id quod& in cataplaſmatis euenire conſpicimus, cũ moderatum vigorem in ſe habeant) ſana-re impoſita non occidere queunt. Id vero quod in theriaca contingit, apertã magis rationem conti-net. Aſſero. n. beſtiolas iſtas lethiferas propterea cõmorſis ſe hominibus auxilium præſtare, quiamaiorem partẽ venenoſæ facultatis cum capitibusi pſarum amputamus, minorem aũt reliquo corPori confuſam conuenienti præparatione obtundimus. Nã& earũ truncum cadauer elixamus„&nõ paruã ſalis& anethi quãtitatẽ aquæ cõmiſcemus, non ſolum vt huiuſmodi miſturam ſuauiorẽreddamus, ſed vt viperarũ carnes eliquemus, atqʒ ita vel parum vel nihil potius venenoſum in i pſisrelinquamus. Magnum vero momentum ad iuuandũ viperis confertadmiſtio. Nã tot talibusqʒB rebus adiunche, quo nã pacioofficere amplius valent, ſoluta iã ipſorum noxia facultate: Ac vt ora-tio mea veraadhuc magis eſſe dignoſcat᷑, conſimilium rerum exẽ pla ſubijciã. Cãtharis ſi ſola exhi-beatur, veſicam exulcerat:& cum inimicam nobis facultatem obtineat, hominem plerunqʒ necat:at ſi quibuſdam alijs miſceatur, auxilium eidẽ velicæ præbet,& vrinã maximo ꝑe prouocat. Papa-ueris ſuccum ꝑ ſe bibitum qui lethalẽ neſciat, eſt nemo: hic quibuſdã alijs admiſtus, ſic interdũt la-borãtibus ſubuenit, vt nulla magis ſalubris extet medicina. Neqʒ. n. raro phreneuicorum amẽtiamſtrenue curauit: aut vires impotentia dormiendi labefactatas, cum omnium admiratione ſomno re-uocato ſolidauit.Phalangia redacta in puluerem& è vino pota, illos quos momorderint, ab inſtã-1 ti morte liberant: vt ex loc maxime noſtris verbis fidem adhibere queas. Nam ſi vinum ſolũ pha-1% langijs adiunctum ab imminenti periculo ſecurum facit, proculdubio theriaca ex tot tãtisq; rebuscom poſita, ſalutaris potius ꝗᷓ lethalis euadit. Illud. n. in plurium medicinarum iunctura tenere nosoportet, admiſtæ cuiusq́;ʒ vim medicinæ eandem immutatãq; non ſeruari, verũ ex omnibus vnamquandaã reſultare. Nã cum quodqʒ ſimplex alteri virtutẽ ſuam cõicent; vna quædam alia tempera-tura virtusq́; ex ipſis conſurgit: id quod& in mulſo fieri videmus, potione è melle vino que cõpo-ſita. Nã duo hæc poſti in vnum exacdeè coiuerint, neque mel, admiſtũ cum ſit, mellis guſtũ retinet:OC neqʒ vinũ amplius vinũ exiſtens, vinum eſſe apparet, ſed p̃ter vtrunqʒ aliud quiddã ex vtriſq; tem-Peratum, ipſum inq́; mulſum. Idem mihi cogita fieri cum in oibus alijs compoſitis medicamentis,tum præcipue in ipſa theriaca, vt non amplius vna cuiuſqʒ ſimplicis medicinæ facultas, qualitas vepermaneat, verũ ſingulis quibusq́; congredientibus& naturalem quandam vnionem ſubeunti-bus, quædam alia diuerſa qʒ ex omnium confuſione natura procreetur. 8Digreſſio adlerſus CAſclepiadem& Epicurum, qui Negabant Alterationem:n Opera Naturæ in Atomòs&& moles ręfrcbaut. Ab T.82 enim ex atomis& vacuo, ſicut Epicurus& Democritus aſſerunt, omnia conſtitiſſent: vel vta Aſclepiades medicus inquit, molibus& meatibus, nã homo iſte eãdem quã illi de rerum natura ſententiam cum xetineat, noĩbus tm̃ mutatis atomos moles vacuum meatus appellat: incom-mutabiles iure medicinæ forent, eo quòd neqʒ a ſuis qualitatibus dimoueri neque ſpoliari poſſent.Cum aſit vera non ſit hæc ſententia, ſicutoſtendemus: ſed(vt diximus) oĩa mutentur, alterentur&&temperaturã à ſe inuicem accipiant: neceſſe eſt, vt temperamento per omnia commiſta dffuſo, idquod eſt validius vincat ꝗᷓ imbecilliora ſunt. Et idcirco nos cum vlus poſtulat artificioſis miſtioni-bus medicaminum qualitates immutamus: quod fleri non poſſet, ſi parua quædã im paſſibilia in-8 Dcõmutabilia que rerum corpuſcula ſorent. Quãobrẽ ego ſæpe miratus ſum, quo pacto videntes tĩãceleres in vniuerſo mutationes fieri, tot que in temperaturis variationes euenire, ſuſtineãt talia re-rum principia defendere,& in primis is de quo paulo ante mentionem feci, medicus Aſclepiades,cũĩ quo ſermonẽ potius inſtituto, qm̃ manifeſtas etiã corporis mutationes variationesqʒ non admit-tit. Quid. n. ad hæc reſpõdere poterunt, qñ ſi ſolum digitum in aqua frigidã ponimus, illico totiuscorporis immutatio fit:& qi ſi xẽtus variat, corpora noſtra mutant᷑: Nui ego ex ſodalibus meisKelm ẽt dum in lecto cubaret, ex alteratione circa caput facta, quis ventus ſpiraretagno-cebat:nam quoties grauari ſibi caput ſentiebat, ſtatim dignoſcehat flantem ventum auſtrum eſſe.Mulier pręgnans ſi tonitruũ audiſſet, vel formidoloſum quidpiã vidiſſet, fœtum eijciebat. Interditetiã cũt velociter ſuccurrere volumus,& celerem auxilij ſenſum ægris inferre, ſubitã corporum mutationẽ fieri videmus. Vnde in quibuſdã valde deficientibus vir admirabilis Hi ppocrates ſaliquã 2. Epid. ſcc. 4.animi iritationem admoueri conſulit, vt conatus fortitudine, defectus imbecillitatem ſanemus:ſę- 85175 1penumero quoque vel modicus cibus exhibitus confeſtim ipſos recreauit,& eorum virtutem ro- fl. 190.borauit: arbitror corpore velociter in melius commutato, non aũit quia moles nihil patiantur, atqʒideo talium alterationem ſenſum nobis exhibere queãt. Quis. n. tam repente moles cõponere va-leatę aut quis ex inalterabilibus cõpoſitus molibus occurrentia tam celeriter ſentire: 5 tranſpo-1 itarum

2.

ol.