Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
94v
JPEG-Download
 

DE THERIACA

ſitarum molium noua cõpoſitio fguram tm̃ variare, ſed alterare& qualitatem aliã ex alia produ- Ecere, nõ põt. Proptereaq;ʒ mihi vr̃ Aſclepiades non ſolũ id quod in medicinis euenit, negare, quoſuum dogma ſequat̃ verum ẽt naturam quæ in nobis cuncta diſpenſat, nihil eſſe putare, cum velit gſingula qᷓ fiũt e molium cõplicatione iuncturaq; naſci. Quocirca magna me ſubit admiratio, cum 11ipſum video non videntem opera naturæ tam admiranda,& in primis artem quã adhibet in prima colhominis origine, vt fętũ in vteri concauitate formet: vt formatum ingenioſe nutriat: quantis,& quãmollibus viiiculis eundem intus detineat, donec opportunum exeundi tempus adueniat: ꝗᷓ diuinoartificio, quamq; euidenti ſimilitudine, parentum imaginem in genitis effingat. Qua in re vel ma-ximo cum dedecore Aſclepiadis de molibus poſitio redarguitur cum infantes non parentibus modo ſed progenitoribus t, ſimiles naſcant᷑. Mihi vero quædam vetus hiſtoria expoſuit, hoĩem opu-lentum quſdem, ſed deformem extitiſſe, qui cũ affectaret pulchrũ ſibi filium procreare, formoſumin ampla tabula puerum depinxit. Inde vxori congrediens præcepit, vt e regione poſitã imaginemdiligenter conſideraret: illa vero attente reſpiciens,& vt ſic dicam, totũt animũ᷑ illuc conijciens(eratenim valde pulchra ea ſigura) puerum peperit non patri, ſed picturæ ſimilẽ, oculis puto, non moli-bus, picturæ exemplum naturæ tradentibus. Ac qm̃ ob moles vir iſte talibus naturæ myſterijs noninitiatus elle ſuſtinet,& ob videndi incertitudinẽ debilitatemqʒ; non ſinit diſcipulos ſuos tã mira Fbilibus operibus naturæ fidẽ præſtare, ah opertis& abditis ad aperta& manifeſta ipſum traduce-re volo. Quis. n. aranei ſtructas ad capturã inſidias cernens,& telam ab eo fallentibus adeo tenui-busq;ʒ filis confectam, vt aliqui dixerint holes ab araneis artem texẽdi primum accepiſſe, de naturadubitet? Quẽ vero non ſuadeat conſiteri naturã eſſe rem admirabilem, cum videat illud quod vrſafacit? Parit quidem vrſa, ſicut cætera alalia faciunt, ſed carnem parit informem indiſtinctamq́;,&nullam prorſus figuram habentẽ, quam tñ naturali quodam artificio breui diſtinguit: nã mater lin-guam tanq; manum, tam diu admouet quoad in fœtir animalis figuram abſoluat. Sed finẽ faciamdicendi aduerſus iſtos homincs: In diſceptationibus. n. conſueui, vt contumacẽ equũ freno, ic altercantem orationem moderatione acriter cohercere.Quodaddiligenter xploramda ſint Singula quæq. Theriacam ingrediemtia:& qubd a af N Audromachi Deſeriptio cteri(Auteferemda ſit. STP. T2.Onſtrauimus, opinor, hactenus adeo manifeſte, vt amplius tibi mirandum eſſe non poſſit,M qũo ſerpentes ijdem alio& alio modo præparatiʒ diuerſisq́ʒ medicinis admixti, prodeſſe&obeiſe valeant· Incipiemus deinceps ab his antidotum conficere, qñ& quam parandæ theriacæadhibemus artem, exigua non ſit. Nã& fraus qua ſæpe venatores in viperis vtuntur& imperitia&medicinarum qua plerunq; cõpoſitores laborant, antidotum multoties inutilẽ reddiderunt. Multiſiquidem artem capiendi viperas oſtentare volunt, ij pſertim qui ſe rem edia quædã ad hæc facien-tia habere iactitant: quod tñ mentiuntur, nã qui haberet nunꝗ inueni. Sed vbi viperas malitioſeconcinnarint, ſpectantibus imponunt. Non. n. viperas conuenienti tꝑe capiunt, verum m ulto poſtq; e latebris exierint, qñ non am plius vigent: deinde cum eas ceperint, ipſas ante ibi conſuetas effi-ciunt:demum non vſitatis alimentis eas paſcunt, ſed carnibus, quas cum aſſidue mordere cogant᷑,venenum quod ore continent, eijciant neceſſe eſt. Quidã vero& offas quaſdam illis exhibẽt, qui-bus dentium foramina obſtruãt, vt etiã hoc pacto viperarum morſus imbecilles euadant: Id quodſpectatores in admirationem magnã adducit, ignaros artis quibus ad fraudem ornandam vtuntur.Rurſus quoqʒ(icuti dicebam)& medicinarũ quæ theriacę imponunt᷑ non parua eſt inſcitia. Deijs dico quæ præcioſiſſima immittunt: vt puta& caſiæ, einnamomiq; non modica eſt differentia, ꝗplurimos fallere cõſueuit. Nã& adulteratum cia namomum licet vero ſit ſimile, guſtu tamẽ& ol.factu multo deterius eſſe deprehendit᷑: atqʒ Axylocinnamomo differt, ꝙ ligneũ hoc plus ſit, durio-res; ramuſculos habeat nec tam bene redoleat. Nã verũ cinnamomũ illud quod in montibus na-ſcit nec ſubtile nec longũ cum ſit, colorem habet ad modicã rubedinẽ magistendentem: reliquum Hait aliquãtulũ nigricat,& veluti quaſdã fibras habet. Aliud reperitur cinnamomũ plane albicans,fragile, non durum, nec magnam radicem habens. Eſt& aliud ruffæ caſiæ ſimile, redolens,& leue. 00Oibus tñ pręſtat id, quod ab incolis Moſyllum appellatur: colorem habet cinereum, oirSas Haruas 1135 75& ſubtiles, ramos den ſos, odorem vehementer redolentem. Hoc nos præcipue ſeligere conſueui- bol.mus, cum& odoratum ſuauiſſimum,& guſtatũ acre& mordax valde appareat, manſumq;; rutamimitari videatlene eſtẽt,& frangi facile poteſt. Caſia quoque& ipſa nili quis in iudicãdo peritusexiſtat, fallere ſæpenumero conſueuit. Nam extat quædã falſa cala, quæ quidem ſimilis veræ plu-rimum eſt, ſed tã bene non olet,& medullæ corticẽ adhærentem habet. In ſumma vero quæ cenſet᷑optima, modice rubet, roſam ſpirat, guſtata ſuauis euadit, concaua eſt,; vinum refert,& valde redo-let. Ziger ab incolis hæc nominatur· Verum par eſt te non ignorare fraudes quas in longo pipereſtruunt. Quidam. n. ipſum confingunt vero piperi longitudine æquale⸗& impoſito pyretri vel napyos aliqttantulo, quia ſenſum hoc pacto mordet, guſtantem fallunt. Verum qui circa hæc peritus afuerit,& ſuaue acutumq; guſtu dijudicare nouerit, pręſertim ſi pediculũ ipſi adhęrentẽ accuratius 9inſpiciat, verũ piper inuenit,& ab iſtis decipi non poteſt. Cũ vero magna ſit adhibẽda in cæteris 1etiam obus diligentia, ſicut in antedictis narraui, quæ hucuſc; diximus ſatis eſſe tibi ad commen-15 tationem