AD PISONEM 96

A terdum genitale membrum flacceſcens, atqʒ vietum attollit. Sępe furentium deliria generoſe ſeda-uit adducto ſomno, per quẽ etiã animi turbulentiã, perplexasq;ʒ cogitationes ſedauit. Comitialibusinuaſionibus acriter reſiſtit: nã& nimiã capitis humiditatem abſorbet,& aduenienti vento vias ob-ſtruit. S ubuenit quoqʒ cũ difficultate ſpirantibus, qñ pituita quædã craſſa meatibus pulmonis inſidens, hoĩem inſpirare prohibet: facile. n. ipſam& deſiccat,& ad expulſionẽ præparat, eum& cõpa-cta attenuet,& tenacia diuidat. Illis etiam qui ſanguinem expuunt, valde prodeſt, ſi quis ſolidaginẽherbam elixet,& in eius decocto theriacã ſoluat& bibat. Malos ẽt ventriculi affectus plerunqʒ cu-rare conſueuit, quem& appetitus deiectionẽ pati entem, nec quicꝗᷓ aſſumere valentem, ad cibi ſoli-tam appetẽtiam reduxit. Creſcit interdum cibi deſiderium ſupra modum ex quodam acriori mor-daciqʒ humore ventriculo inſiſtenti, hoc quoqʒ valenter diſſipat: Itẽ eam famem, quam in inteſtinislumbrici morantes excitant: eos. n. theriaca potenter ſtrangulat, atque ita ventriculum ab inſatiabilicomeſtionis deſiderio liberat. Mirabiliter t ex inteſtinis eijcit maximũ& latum illum vermẽ, quiſuſceptum oẽ nutrimentum deuorat, atqʒ ideo reliquum corpus extenuat. Hepatis inſu per& lienismorbos frequẽter curat,illarũ partium obſtructionibus adapertis. Morbum quoqʒ regium ex ali- iquo ſecinoris vitio collectum, facile ſanat, bilẽ deponẽs ac veluti manu detergens, cum efficiat vt he b 0

B par ipſam à ſanguine prorſus diſtinguat. Lienẽ induratũ qnqʒ liquefacit, paulatim conſumens ſor-des& ſuperuacuã materiam, quæ in eo continetur. Renũ calculos frangit,& oẽ quod in renibus eſtterreum ac ſordidũ, facile expurgat. Vrinã è veſica vix egredientem producit, atqʒ eius vlcera ſæpecurauit. Tardam ventris concoctionem& imbecillitatem ſanat, ipſum calefaciẽdo& vim eius cor-roborando. Quin& inteſtinorum exulcerationes, difficultates,& lubricitates, iuuare conſueuit:ac inſuper ijs prodeſt qui vel in voluuli dolores inciderint, vel diuturna coli vexatione laborarint,præcipue qn inflammatione caruerint inteſtina: nam acres in eis humores theriaca abſumit,& eo-rum flatus in vaporem reſoluit. Succurrit etiam plerunqʒ cholèræ fluxu laborantibus, partim hu-

mores den ſando, partim ſiſtendo. Illud vero quod in cardiacis ſæpenumero cõſpicitur, maximum

eſt opus theriacæ. Nam cum multis& cõtinuis ſudoribus corpus diffluat, atqʒ ita vires dilabaiitur,

vt nec exhibitum vinum ſæpenumero ſuccurrere morbo valeat, antidotus ebibita& ſudorem com

primit,& concidentẽ ægri virtutẽ veluti ſuſcitat, atqʒ ex infirma valentem reddit. Educit eadem in

mulieribus menſtruum ſanguinẽ,& ſuppreſſas vteri ſedis ve ſanguinis excretiones frequenter ape

rit: ac quod admirabilius eſt, immoderatas eiuſdem ſanguinis eiectiones detinet. Recorderis. n. di-

5 xiſſe nos in præcedentibus antidoti huius virtutem multiplicem ac variam eſſe: atq; ideo quædam

Gegredi facit cum ea attenuet aiqʒ diftundat, quędam ob imbecillitatem virtutis immodice prodeun-

tia ſupprimit, corporum vires inſtaurans. Pedum inſuper& aliorum oĩum articulorum doloribus

ab influxione excitatis tunc præcipue cõfert, qñ tẽpus incremẽti diſceſſerit,& ſtatus vigor aduene

rit. Oportet autem prius dolores mitigare, foris imponendo quippiã, quod ipſos lenire queat, inde

theriacã bibere, quo fluxionẽ cohibeat: nã& quæ iam illata fuerintabſumit,& quæ mox inferren-

tur auertit. Maxime vero prodeſt q quis ipſam ſanus adhue ſrequẽter accipit, idcirco quia ſuper-

fluitates humorum conſumit,& totius corporis temperamentum immutat. Nam alia medicamen-

ta quæcunqʒ podagrici bibunt in remedium dolorum, fluxionem quidẽ ad pedes ferri prohibent,

ſed cum ſuperfluum humorem non conſumant, aliꝗᷓ aliam maiorẽ ægritudinem excitant. Vagatur

enim toto corpore fluxio illa,& pulmo qui propter reſpirationis offm̃ continue mouet; rarus cũ ſit,

facile huc& illuc vagum humorẽ ad ſe trahit atqʒ ſic hoĩem ſuffocat, qutadmodũ ego in multis ve-

ra experiẽtia cognoui. Quo circa ne prorſus tales medicinas ebibant ægri, dehortor: ſuadeoqʒ ſum-

mopere, vt theriaca velint in talibus morbis vti, qm̃& ſuperfluum humorẽ exiccat,& alium colli-

gi nõ permittit: vnde plurimi in principio ex hac bibẽtes, prorſus à podagra liberati ſunt. Nec, ar-

bitror, alia rõne hydropicis theriaca tantopere contulit, q; ꝙ humorem in ipſis conſumit,& refrige

ratum in eis naturalẽ calorem accendit: maxime vero anaſarcas,& leucophlegmatias quos appel -

lant, potenter adiuuat: in vniuerſum. n. corpus ſe inſerit,& malã inde humiditatem exprimit. Quã

obrem mali habitus bona eſt medicina, vt q corporis habitũ in melius cõmutet,& quæ ſu peruacua

ſunt in vapores eijciat, ac naturã prõpte ſuas actiones exercere faciat, quo mõ ſæpe etiã laborãtibus

elephantiaſi remedium præſtitit. Nã cum multus humor corruptus toto corpore diſperſus ſuis vi-

ribus illius tẽ peratur perdat, ſuperueniens antidotus morbum proffigat, partim humoris fluxionẽ

ſiſtendo, partim ab eo ſanguinem corrumpi prohibendo. Neruorum autẽ vel contractiones, vel di-

ſtenſiones, non aliter multoties curauit, neruos calefaciens& eorum tenſiones remittens, ꝗ mem-

brorum reſolutiones ſæpenumero ſanauit: qm naturali excitato calore,& ſpiritus in priſtinum ſta-

tum reduxit,& membris ſolitas motiones reſtituit. Verũ vt libuerit hæc quiſqʒ æſtimet: Illud certe

ſumma eſt admiratione ꝓſequendũ, ꝙ theriacã non mõ corporis affectus ſanare videmus, ſed etiam

animi paſſionibus ipſum qñiqʒ grauiter infeſtãtibus opitulari cõſpicimus: Veluti cũ excitatas me-

lancholia graues curas multoties ſum pta ex animo pellit, perinde acſi è ſplene ac reliquis membris

atrã bilem exurgeret: Id quod ẽt in ſerpẽtum venenis euenit. Qua de cauſa quartanis etiã febribus

optime conuenit: cum. n. ea febris ab atra bili cõſurgat, facile ſumpta theriaca diſcedit, mõ quis ipſaſeruatis medicæ artis præceptis vtatur. Ego nãque multos quartana laborantes, hac vſus artis ſemi-

.

m. g

ne1