Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
96v
JPEG-Download
 

DE THERIA CA

.

ta, facile à morbo vindicaui. Primum. n. cum cœnaſſent, vt euomerent, effecit deinde ſecuta die ſuc- E

cum abſynchij bibendum tradidi, quò bilem contemperarem ac veluti edulcorarẽ: poſtremo dua-bus horis ante inuaſionem antidotum exhibui: atque ita cum omnium admiratione voti composeuaſi, cum celeriter is qui theriacam ſumpſerat liber ab inuaſione maneret. iAle thodicorums Reprehenſio, Qui morborum cauſcs noſcere, ſaberuacuum arbitrantur:5 Et iude reliqua I heriacæ Nemedia. CA bp. 16.

A Quæ formidinem quoqʒ morborum oĩum peſſimum hęc antidotus plerunq; tollere conſue-

uit: ſtrenueq; aduerſus tot malorum concurſum dimicare, quibus non ſolum corpus exiccat,& interdũ cõtrahitur, febreq́; intus aſpera cõburitur, ſed ẽt animus delirat,& difficillimo ſʒ mpto-mate moleſtatur. Aquam. n. ex paueſcunt,& q̃uis ob nimiã ſiccitatem ipſam vehementer 45tñ eam bibere reformidant, quia corrupto mentis iudicio quid ipſis prodeſſe poſſit, non intelligũt.Sicq;ʒ remedium vitando,& aquam metuẽdo, miſerabili morte pereunt. Qua in re methodicos ad-miror magnopere, qui cauſarum notitiã curandis morbis inutilem arbitrantur: neſcio. n. quo pactotales ægrotos ſanare poſſint, cum vniformis& ſimilis ſit morſus a cane rabido& non rabido illatus.Quem enim curationis modum ipſis oſtendit commorſus locus, nullam ex vulnere diſtinctionemhabens, ſi intern mordentis cauſam ſcrutari nolunt? Nẽpe methodicorum oculis aſpici non valet,

F

ab rationali aũt medico nõ niſi ſola cogitatione diligentiq;ʒ diſcuſu inueniri. Quocirca, ſiquis mi-

ſer, in methodici tang in alterius beluæ manus ineidat, proculdubio morietur, ex conſecutione dogmatis ab eo interfectus, qm̃ vt è ſecta non recedan Vinueſtigare cauſas nolunt. At bene fortunatus il-le, qui rationale medicum acceſſerit, neq; tam malis ſymptomatis facile capietur, neqʒ ob artẽ ratio-nalis medici mort incurret. Statim. n. rationalis medicus, ſuſceptum ægrum diligenter interroga·bit, qualis nam foret is canis à quo cõmorſus eſt. Ac ſi audiet ꝙ macilentns& gracili corpore fuit,& oculos rubricatos, caudã demiſſam, ſpumã ex ore fluentem habuit: diſcetq; vt linguam exertamgeſtaret quæ tanq; bile infecta crocea videret;, vt obuios quoſqʒ incurreret, vt interdum ſine cauſaprocurreret& deinceps ſubito conſiſteret, vtq;ʒ furioſa quadam indignatione improuiſos aggrede-/retur: l ing talia cõperiet, ſtatim intelliget canem illum rabidum fuiſſe. Curabitq́; vulnusliiud nõſimpliciter, ſicut methodici ſolent, ſed ipſum maius illico faciet, carnem circumquaqʒauferens,&ad rotunditatem redigens, ne facile cicatricem obducat, ſed apertum longo tꝑe perſeueret, ſaltemquadraginta diebus, quo rabidi canis venenum egredi queat. Ferramentis itaqʒ valde ignitis ſoli-ti ſumus locũ inurere,& inde alia medicamenta admouere, quæ attrahentem vim habeant, nec intra

carnem venenum manere ſinant. Equidem olim mecumi pſe aliquod remedium excogitans, hãc G

ipſam theriacam oleo roſaceo mollitã, linamentis im poſui, ac veluti medicamen aliquod vulnera-

1 5 2 7 7 5———— 5 1.num foret vlcei ſuperimpoſui, vt tãquàm cucurbitula venenum è profundo tralieret& exugeret.

In vita Hip-bO. ex Sorano.Et in decretoAtheniéſium,quod poſt eiusepiſtolas habetur.

7Contex. græ.. n 50G Mel.pb Tn Mννp i. nonamplius cor-rumpi.&c.

Deniqʒ theriaca perinde atqʒ pęonia aliqua medicina& foris impoſita,& intus aſſum pta, præſenta-neum auxilium cõmorſis à cane rabido prerſtat. Deprehenſaq; eit mihi vel ſola in peſtilenti conſti-tutione languentibus poſſe ſuecurrere, cd nullum aliud pręſidium tam magno malo tunc ita reliſte

re valeat: nec immeriio, cũ peſtis ipſa, ceu fera quædã venenata, non paucos aliquot miſerè perdat,

Ver totas ciuitates depaſcatur.Immutat enim aerẽ malo quod modo vt hoĩes interficiat, qui cumnon reſpirare nõ poſſint, cõtagium miſeri euadere nequeunt. Attrahunt. n. in ſe ipſos aerem illuminufectum, tanꝗ præſentaneum aliquod venenũ. Quo circa ſummis laudibus proſequor admirandũHippocratem, qui peſtẽ illã ex Æthiopia ad Græcos venientem, non alio præſidio reppulit quàmaerem purũ faciendo, ne ab hominibus(qualis tunc erat) infectus hauriretur. Præcepit itaqʒ vt pertotam ciuitatẽ ignis accenderet᷑, qui non ſolum e ſimplici materia conſtaret, ſed bene olentes coro-nas& flores haberet: talia ſiquidem ignibus alimenta ſubminiſtrari conſuluit,& vt vnguenta ꝗᷓ

pinguiſſima infunderent,& id genusalia bonum odorem fundentia, vt hoc pacto ciues acrem pu-

rum inſpirantes ab imminenti ſue tuti forent. Ad iſtum modũtarbitror& theriacã, tant ignis qui-· E

dam purificans& ipſa eſſet illos quidem, qui ſani adhuc ipſam biberint, non permittere, vt peſtilentia prorſus capiantur: illos aũt qui iam ægrotent, ſanare poſſe, cum aeris inſpirati malignitatẽ com-mutando, tum corporis temperaturã corrumpi non ſinendo. Quãobrem cõſulo tibi Piſo, vt partim ob has tam repentinas aeris cõmutationes, partim ob alias nocentium rerum cauſas, frequenteretiam ſanus, theriacam ſumas, vt exterius occurrentibus noxis corpus tuum reſiſtat:& ſiqn paſſumaliquid fuerib ad ſanitatem facile reducat᷑. Nã theriaca, o ptimam quandã temperaturã corporibusprocurat,& in eis bonam valetudinem conſeruat. Abſumit. n. humores ſ uperfluos, calefacit mem-bra refrigerata, orroborat naturalẽ virtutẽ vt debitas actiones exercere queat. Nam qñ fortis na-tura fuerit,tunc& venter expedite cibos concoquit,& venæ ſanguinem facile producunt& iecurprompte bilem ſecernit: atqʒ ita defęcatum ſanguinem cor ſuſcipiens, i pſum deinceps vniuerſo corpori iam nutriendo idoneũ ſubmittit. Excrementa quoqʒ moderate forãs eadẽ expellit,& quæ corpori ſuperflua ſunt; membrorum oĩum reſpiratione ſalubriter excernit. Maxime vero conſulerem,t antidotũ aſſumeres, cũ irigẽte per hyemẽ aere, iter aliquod ſuſcipis. Erit. n. tanꝗᷓ optimum viſce-ribus iadumemũ, multũ eis calorẽ præ bere cũ poſſit. Cõpertũ adhuc nobis eſt theriacã& ad ani-mi prudentiã,& ad ingenij acumen, haud parũ conducere, qnquidẽ& ſenſus actiones ſuas nnterf i obire