Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
98r
JPEG-Download
 

N 5

S Yn

SALENI DE VSV THERIACAE

15 lulio Martiano Rota interprete-

Sunt etiam qui opinentur,& hunc non eſſe Galeni librum.

Væſiſti ſæpenumero Pamphiliane artẽ cõ ponendæ Theriace& vſ mex me cognoſcere: ſed quæ olim à nobis præſensi pſe audiuiſti, cũ neqʒte amplius meminiſſe exiſtimem neqʒ tum ſatis à me dictum fuiſſe, nũcocium nactus omnia quæ, dum eſſem Romæ, mihi narrabantur ab hacantidoto effecta, quæqʒ nos experiendo cognouimus, in memoriam re-uocaui, redacta que in exiguum hunc libelſum ad te miſi:& vnd docui:gꝗuo modo, quo tempore, quibus in morbis, theriaca vti conueniat: quæf quis ad vnguem ſeruauerit, nunquam à concepta ſpe decidet. Namrem occultare quæ ad ſalutem hominum conducat,& qua ſe merito ia:e cdunt qui in vrbe omniũ principe degunt, vt& priuatè beneficio,& publicè ornamento, affecti ah ea antidoto, quæ communis ſalutis gratia pro totius ciuitatis conſerua-tione parata ſeruatur, ruſtici admodum mihi eſſe videtur, præſertim tibi, quem nouimus, cum aliasCvrbes, tum præcipue Creticas, animi tui moderationem& oĩbus in rebus manſi uetudinem, non ſo-lum cõmendare, ſed etiam amore ſummo proſequi. Nam in Ægypto, AÆgypti qʒ regia vrbe Ale-xandria, plures vni tibi Cretenſiũ amici ſunt quàm cæteris oĩbus. Quam ob rem iure quiſpiã for-tunam quoqʒ miraretur, quæ tuis moribus tam conueniens nomen impoſuit, perinde atqʒ præſagi-ret te cunctis amabilem fore. Sed ad Theriacam redeo, quã tu tibi liberaliter& à multis facile com-Parabis: vſus vero pueritia noſtri in te ſtudij pignus& heneuolentiæ monumentũ erit. Vt enim ſilyram aut tibiam aliquis poſſideat, nec vſum noſcat, tantundem eſt, ac ſi eã non haberet: ſic qui an-tidotum aliam ve medicinam domi continet, nec vti ſciat; nullam ex ea vtilitatem capiet. Quod ſitheriaca, ſicut apud oẽs iam inualuit, ad morſus ſerpentium& ad venena tantũmodo faceret, opor-tebat eam domi repoſitam tanquam picturã aliquam aſpernari, nullo vſu, ſed ſola vetuſtate, conſu-mendam: Cum vero præter ſupradicta, bonum corporis habitum, vitam longam, ſenſus vegetes,ſanitatem ſtabilem promittat: nec ſolum ab inſtantibus morbis liberet, ſed etiam abi mminentibuspræſeruet: non ab re facturum exiſtimo quiſquis theriaca ſanus etiam vti velit, malitq; potius im-pbendentem morbũ præuenire, q; iam vexantem arcere. Hac de cauſa Romæ princi pes viri com-plures, alij primo die Lunæ theriacam accipiunt, alij quartum eligunt:& tribus interiectis diebus iconcoctioni dant Operam, curato que læniter ventre circiter horam tertiam ex vno cyatho mellisduobus aquæ calidæ admiſto tantum theriacæ ſumunt, quantum eſt græcæ fabæ magnitudo, nonvt aliquo morbo liberentur, ſed ne prorſus in aliquem incidant. Nec ſua eos fallito pinio:nam fan-guinem theriaca bonum reddit, non quia malam fanguinis qualitatem excernat, ſed quia eius con-tumaciam vincat,& ex inimicaamicã efficiat. Foris quoqʒ ſi quam vrbem aut regionem morbo-ſam eſſe conijciant, vel aquas malignas eſſe intellexerint, eodem pactotheriacam àſſumunt,& eatan quam lorica quapiã corporis ſui ſtatum tuentur. Referam quę vetuſtiſſimum omnium eorumqui me docuerunt dicere audiui, virum& medicæ facultatis experientia præſtantiſſimum,& ſin-gulari quadam humanitate inſignem lianum Meccium: Italiam olim peſtem inuaſiſſe, qua ce-leriter& multi intercipiebãtur: Pimentibus igitur omnibus, vt fit,& medicis& principibus, au-dorem ſe fuiſſe vt ſola theriaca vterentur, nam cætera nihil contulerant: Tuc itaq; ex ijs qui ægro-tabant quàm plures aſſumpta theriaca conualuiſſe: paucos in quibus vis morbi nimium inualue-rat, occidiſſe: reliquos omnes, quos nõ dum peſtis occupauerat, nõ modo periculum euaſiſſe, ſed nein morbum quidem incidiſſe. Atque mirum hocalicui videri non debet, quando, ſi hauſtum ve-nenum ſuperat, peſtilentiam quoque vincere poſſit: aer enim eſt qui corruptus cum ſit hominese Quinta Claſſis NNNNN ij perimit:

8 0 28 ö——