DE ANTIDOTIS

Aſia collis quidam inter Pergamum& Eleam vrbem maritimam porrigitur, thymo ſcatẽs, in quo E öapes optimum mel reponunt, quod ibidem totum abſumitur: occurrit aũt collis iſte à læua Perga-mo Eleam abeunti, viæ tñ vicinus nõ eſt. In Myſia quoqʒ qua parte noſtræ prouinciæ finitima eſt,tractus occurrit, quem Britum nominant, in quo mel attico ſimile penitus magna cum admiratio-ne conſpexi, quãq́; deteriora plane mella ibi quoqʒ proueniant. Extabat auiẽ ibi quoqʒ monticulus

quidam non magnus, ſaxoſus totus, thymo& origano plenus, ad cuius radices agri cytiſo ꝗᷓ pluri-mo abundabant. Ex eo collis dominus mel vſqueadeo dulce colligebat, vt hac in parte atticum etiãſuperaret: acre tamen, vt atticum non erat: ſtatiniq; idcirco ſe guſtantes ſubuertebat,& nauſeam ci-to commouebat, ſi paulo liberalius comeſum fuiſſet. Hoc ſiquidẽ de cytiſo ſcriptores vngore tra-dunt, apes ex cytiſi floribus plurimum mellis excerpere. Fruticoſa vero planta Cytiſus eſt eam al-tudinem attingens, ad quam myrtus creſcit. Dicta autem à nobis hæc ſunt, non ſolum ad vtilita-tem medicorum qui Romæ diuerſantur, quo ſingulis annis optima quæqʒ ex omnibus prouincijscomportantur, ſed etiam ad cõmoditatem eorum qui in cæteris orbis terrarum partibus degunt.Nam ſi rerum optimarum notas agnoſcent, eximia quæ eligere ſcient, quæ apud ipſos in ſuburba-nis& vicinis agris populis ue naſcuntur. Philonium igitur ſi quis conficere velit, aut aliquamaliam minorem antidotum, medicinis non eget ad ſummum optimis. At ſi vel mithridaticam, vel Ftheriacam, vel aliquam aliam maiorem antidotum, componere moliatur, quæ& multa comprendat,& cinnamomum accipiat, optimis quibuſqʒ indiget medicinis. Quæ quoniam alio in tractuꝗ Romæ haberi non poſſunt, propterea tales antidotos Romæ conficiunt non ſolum optimi quiqʒmedici, ſed etiam vnguentarij. Qui tametſi omnes in earũ cõpoſitione nunc plus nũc minus im- 1pingant, eas tamen vſui non inutiles conficiunt. Quo tempore igitur Antoninus imperabat, the-riaca à multis diuitibus parabatur: deerantq́; idcireo non nunq́; eorum quæ difficulter haberi poſ-ſunt, ſimplicia quædam. Eſt enim admiratione dignum quantopere diuites principum mores velimitentur: vel, ſi non imitentur, videri ſaltem velint. Nam poſtq; ex humanis Antoninus exceſ-ſit, pauci amplius aut theriacam aut mithridatum conficiunt. Cæterumvt Romæ potius q; ali-bi medicinæ ſimplices optimæ, oẽs haberi poſſunt ſic quoqʒ ab eo qui Nomæ Cæſarum antidotosconficit, ſingula inulto magis perfecta habentur, e hymetium, opobalſamũ Sy-riacum, quod à loco in quo plurimum& optimum prouenit alterum quoqʒ nomen accepit, Saga-dinumq; dicitur, cunctis alijs melius quæ in Paleſtinæ prædijs colliguntur. Quantum vero faler-num vinum eo quod caupones vendunt, præſtantius eſt, tm̃ Ægyptio opobalſamo ſagadinũ voca-tum antiſtat. Is igitur cui theriacam Cæſari conficere obtigerit, vt& mihi contigit, modo lingulas Gmedicinæ cuiuſqʒ dotes exactẽ noſcat, optimum proculdubio antidotum conficiet. Nam cum optima quæq́; Imperatoribus vndecunqʒ afferantur, ex optimis quoqʒ denuò præſtantiſſima ſeligen-tur. Equidem ipſe vini falerni ætate perlecta, quæ ſingulis in fidelijs deſcripta fuerat, id tantum guſtabam quod vigeſimum annum exceſſiſſet: indeq́; initio facto ad id vſqʒ perueniebam quod ſub-amarum non dum foret. Id enim vinum optimum quo ad ætatem cenſeo, quod vetuſtiſſimũt qui-dem eſt, non dum tamen amaritudiniẽ aliꝗ aſfumpiit. Ex mellis quoq; hymetij copia quæ in Imperatorum apothecis plurima erant, bimum guſtabam, idq́ʒ rurſus eligebam quod dulciſſimum,&acre plus eſſet: hoc enim& recenti& magis inueterato præſtat. Cæterum quia non modò regiasoßes tractantibus, ſed omnibus quoqʒ alijs medicis hanc componendi artem vtilem eſſe volumus,idcirco quædam adhuc ſubiungemus, in primisq; illud, Mella Athenis multa diuendi, quæ thy-„mum multum in imo vaſe occultatum, aiqʒ ideo aſpectui non obuium habent: acrimoniam autem öid melli parit,& proceſſu temporis in ſuperficiem enatat, quemadmodum,& quicquid aliud melliincidit. Tale autem mel eſt penè omne quod Romæ venale proponitur, niſi ipſum qui afferuntprius cõmiſceant, thymumq; quod ſupernatat omne auferant vt vulgo ex guſtato melle, thy mi ſa-poremq; plurimũ percipienti, facilius imponant. Verum hic ſa por non niſi in vitiato melle con- Htingit. Quamobrem ſi quis thymi ſaporem habere mel ſenſerit, modò expoſitas fraudes ſubeſſe in-telligat. Mel ſiquidem optimum q;uis thymi acrimoniam præ ſeferat, non tamen eius odorẽ red-dit, aut guſtum tantopere vellicat. Ac de mellis quidem optimi conditionibus hactenus, nam quo-aduſqʒ coquere ipſum conueniat, mox docebimus, cum de theriacæ compoſilionc loquemur. In-terea vero ea de vino ſubiungemus quæ paulo antè dicere omiſeramus. aConquiremda eſſe Quauis in regione, Nella, li ina: Simplices medicimas. Aeg.N Aſia nanqʒ ſi antidotos conficere volueris autaliqua alia in gente vinoqʒ ad medicamentumrequiſito carueris. vinum conquires fuluum quidem colore: nam neq; nigrum, neqʒ albit, nequerubicundũ, eiuſmodi antidotis conuenit. Corpore autem ita tenue eſſe debet, vt oculis peruium ſit& tranſpareat. Guſtũ vero talem præ ſe ferat, qualem modò falernum habere dicebamus, non dumquidem amarũ, non tamen adhuc ob iuuentam crudũ. Subijciam auiẽ in exemplũ quæ nam vinaalia ſint, nominatimq;ʒ ipſa quæ in noſtra Aſia proueniunt, cõmemorabo. Anti qui. n. medici, etiamante quàm Romanorũ Imperiũ creuiſſet,& falernum vinũ famam adeptũ eſſet, eorũ nomina ſuislibris cõmiſcere, ſuntq; tria her in Alia à medicis celebrata vina, Chiũ quod in Chio inſula naſcit᷑:Ariuſiũ ab eo tractu, in quo prouenit, cognominatũ: Lesbium ita de nomine totius inſulæ, in quaoritur,

—

*