Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
228v
JPEG-Download
 

DE COMPHOS. MED IC.

nes Cyrenæus primas tenere cognoſcitur: qui ſi nonadſit, etiam medico vtimur,& ijs, quæ cum E

ipſis ab orientalibus plagis afferuntur, cuiuſmodi eſt, quod ſagapenum appellamus. Hoc generecomprehenditur& liquor Euphorbij in occiduis orbis regionibus natus, ſiue liquorem ipſum,ſiue aliud quid nominare velis: nobis in toto commentario euphorbium hoc medicamentum vo-care ſufficiet, quemadmodum iam omnes conſueu erunt. Quin immo& inter ea, quæ in noſtra re-7... 3 17 3*gione proueniunt,& Panacis& Tithymallorum liquores ſubtili facultate præditi ſunt. Et vero. 7„ 1 2 7.*„ 1. 7 74etiam omnes nominati liquores generoſe calefaciunt: Opobalſami vero, qui ſubtilis& ipſe eſt,non admodum calefacit. Ex terreſtribus autem Nitri ſpuma tenuem ſubſtantiam habet: item quodex aqua facile ſoluitur Aphronitrum, ſi ad corpora terreſtria videlicet relationem fieri inaudia-mus. Subſequitur Nitrum nomine Berenicium:& Aſia petra, cuius flos etiam omni terreſtrium128 N 7 2 5 1„ 2eſt ſubtiliſſimus. Porrò ex metallis Auripigmentum& Sulfur, tum ſubtilia, tum calida ſunt: qui-bus ſuccedit Miſy, Æris ſquama,& Chalcitis, paululum ſimuladſtringentia. Quare vſta quoquechalcitide frequenter in ſubtiliorum medicamentorum, com poſitionibus vtimur. Citra caloremverò manifeſtum tenuium partium metallica ſunt Spodium& Pompholyx: adde, quod vocaturpſoricum: ſubtilis abundẽ eſt& Chryſocolla. Ceterum inter ſuccos Laurinum ſimul cum eo ꝙ;

valide calefacit vt ad ſenſum, tenuem eſſe dicimus. Nihilo enim minus eo calefacit facultate Cedri- F

nus, calore tamen qui ſenſibus ſubijcitur, propter ſubſtantiæ ſuæ tenuitatem, illi cedit. Eiuſdem cũcedrino generis eſt lixiuia, quæ ſtacte id eſt ſtillatitia dicitur: atque inter han ipſam, ea quæ ex ma-teria ſubtili vſta fit, cedrinum oleum virtute ſuperat. Ex malo igitur& ficu, ea que magis agreſti,quam vocant caprificum, item ex tithymallis combuſtis, huiuſmodi lixiuiam conficimus. Pręſtan-tiſſimus eſt ex tithymallis, qui characias nuncupatur. Cæterum ex ſeminibus frumentarijs, vti no-minant, ſubtiliſſimum eſt Eruum; ſine inſigni caleſaciendi poteſtate, Lolium verò cum inſigni:Hordeum nequaquã calfacit. Mediam inter ea materiam obtinent, qualitatibus amara, quæ mul-tum tenuibus ſubſtantia cedunt, craſſi licet nihil habentia. Non nulla ipſorum à medijs tantillumdeclinarunt, alia ad calorem, alia ad frigiditatem: quorum omnium materias in opere de S impli-cibus medicamentis executus ſum, quemadmodum etiam omnium nucum(græcis Acrodrya di-cuntur) in quarum numero ſuntamygdalæ amaræ& piſtacia. At ſtirpium materiæ in præſentianon memini, redire enim ad principium cogito, atque exponere, quando, quoqʒ modo, ſingula perrationem nobis inuenta vſurpauerimus. Hinc enim puto bonæ indolis iuuenes incitatum iri, vtmedicamentorum materiam cognoſcant ipſimet inſpicientes, non ſemel aut bis, ſed frequenter,

quoniam ſenſibilium rerum cognitio ſedula inſpectione confirmatur: cuius rei indicium eſt eui- G

dentiſſimum, ꝙ gemini per omnia ſimiles eſſe nobis videantur: differentes autem ijs, qui ipſos in-ſpicere conſueuerunt. Itaque herbarum fruticũ& arborũ materiam prius, quã eterra eximantur,contemplari pulcherrimum eſt, dum fructus videlicet futuri ſunt; dum edũtur, dum augeſcunt,&dum vigent. Hæc ſiquidem continua eorũ ſpeculatio docebit te, quando potiſſimum ipſos cõmo-de decerpas ac in ſiccis domunculis repoſitos cuſtodias, ne à Solis radijs exurantur, neqʒ ab humidi

tate ex tecto vel muris madefiant. Id optimeè fiet, ſi domus neque ſubterrancæ ſint, neque alijs vici-

næ, neqʒ ſub tegulis, ſed oſtia ad meridiem ſpectantia habeant, prope quæ tamen medicamenta re-poni non debent. Amici vos admoneo, vt in hoc quoque me ſequamini, ſi artis opera pulchrèobire velitis: nouiſtis enim, quomodo ex omni natione præſtanuſſima quotannis medicamentamihi adferantur, eo ꝙ perditi illi omnigenarum rerum coemptores græcè rhopopolas vocani)varijs modis ea contaminant. Præſtiterat forſan non hos ſolum, ſed multo magis etiam mercato-res qui illa aduehunt incuſare: atque his multo magis ipſos herbarios: item nihil minus eos, quiradicum liquores, ſuccos, fructus, flores,& germina ex montibus in vrbes conferunt, hi ſiquidem

omnium primi in eis dolum exercent. Quiſquis igitur auxiliorum vndiq ue co piam habere volet,

omnis ſtirpium materiæ, animalium, metallorum,& abſque metallica natura terreſtrium cor po-?rum, quæ ad medicinæ vſum ducimus, expertus eſto, vt ex eis& exquiſita,& notha cognoſcat:deinde in commentario meo, quem de dimplicium medicamentorum virtute prodidi, ſeſe exer-

ceat. Niſi enim hoc modo inſtructus ad præſentis operis præſidia veniat, verbo tenus quidem me-

dendi methodum ſciet opus verò nullum ipſa dignum perficiet. Fingat nanque ipſa, quæ de ner-uorum vulneribus prædixi, quædam aliquis cognoſcere, adulterata verò medicamenta per igno-rantiam compoſitioni inijcere, vel neque omnino exactè facultates ipſorum intelligere, an nonerit neceſſarſum frequentius hunc errare, quam rectè agere? mihi quidem vel admodum vi-detur. Iam verò accuratè virtutes cognoſcere ab eo multum differt, quod eſt cognoſcere.Etenim lum cognoſcere, ſcire eſt, an medicamentum ſiccare, vel humectare, vel refrigera-re, vel calefacere ſuaptè natura nos poſſit: accuratè verò cognoſcere præter hoc etiam virtutisquantitatem ſciuiſſe eſt. Quædam enim pharmaca calorem tepidum generant corporibus no-

ſtris admota, quædam moderatum, quemadmodum alia hoc paulo validiorem, non nulla iam ſic

feruentem vt vrere poſſint. Conuenit igitur medicum non modo affectus qualitatem, ſed etiam

ipſius, Vt ita dicam, quantitatem, coniectaſſe: nam haud ita propriè quantitas in qualitate dici-

tur, quanquam dicatur tamen, vi febris magna& parua. Ac tantus vſus eſt eorum, quæ ic di-e. 5 5 cuntur,

*

*——————F—————————vꝛ—