Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
229r
JPEG-Download
 

pER GENERA IL IB. III. 229A cuntur, vt iam proprij vim obtineant ipſa, perinde ac pyxis excuſor, pictor, quercus inciſor: in to-tum quæ ex vocato à grammaticis abuſu inceperunt, deinde vero propria dici credita ſunt. Hæcquidem attulimus propter eos, qui parum opportuno tempore de ſermonis proprietate arguta-tur. Quod autem dicere deſi, tale eſt, nempe, Quod exiccari deſiderat, non ſimpliciter ſiccanteindiget medicamento, ſed conuenienti menſura: copioſa quidem humiditate auctum, inſigniter. exiccante: parua, parum hoc faciente: quemadmodum multa, admodum reſiccante, non tamenextreme, neqʒ in ſummo, ſiccitatis enim quantitatem, humiditatis copiæ, reſpondere conuenit. Egoitaque dum communem neruorum vulnerum curationis modum immutare primum auſus ſum,conieci in quantam humiditatẽ caliditatemq; affecta pars recidiſſet. Et cum adoleſcens quidammihi oſtenſus eſſet in primo articulo medij dextræ manus digiti, totum circa neruum locum hu:mentem adeo ex contuſione habens, vt iam computreſceret: partem ſanè putreſcentem cataplaſ-mate ex lixiuia ſtillatitia& hordei farina( ſic autẽ noſti me omen lyſin Græcis dictam nominare)ſoui: non putreſcentem vero, ſed tenſam dolentemq;ʒ oleo calente liberaliter perfudi: inde cùm la-na ſicca madorem exhauxiſſem, ceratum tam humidum illeui, quam in fracturis vtimur, cui eu-phorbium ſit admiſtum. Confectum autem mihi fuerat hoc quoque mea induſtria huiuſmodi oc aB caſione. Profectus ad me quiſpiam hyeme vehementi, oſtendensq; genu, facile dicebat rigore idaffici, ſtatim vero calefacientibus iuuari. Rogabat igitur huiuſmodi aliquod medicamentum da-rem, vt qui profectus in frigore inalgeret doleretq;ʒ vehementius quàm alias. Nunc igitur, inquit,loturus diſcedo, mittam autem ex balneo qui medicamentum accipiat. Hæc cum dixiſſet abijt.At ego cum tale nullum medicamen ad manus haberẽ, euphorbium cũ oleo triui,& ceram liqua-tam immiſcui: paulo poſt cùm amicus pharmaco ferendo puer miſiſſet, exhibui. Dolore pro-tinus ceſſante, inde in alijs particulis ſimiliter effectis vti præcepimus, de quibus mox dicetur.Nunc ad nerui vulnerati ſermonẽ redeo propter eos, qui nihil, quod ego nunc dico, intelligunt,vitio autem vertunt dictiunculas: quos inuenire auguror neurotrotus( quaſi neruiſaucios dicas)perperam eos nominari, qui in tendonibus vulnus acceperiat: tendones enim ipſis puto vocari,extra manũ toti carpo id eſt brachiali,& digitis ſupertenſi ſunt. Quanq; ſanè non ignorẽ mani-feſtius magisq;ʒ proprie tenontotrotus id eſt in tendonibus vulneratos) ipſos nominari: tamencum omnes neurotrotus id eſt in neruis ſauciatos, nuncupare ſoleant& ego ne quis innouare meappellationẽ dicat, conſuetam pro vera ſuſcepi, etſi nec illa ſine ratione abire in conſuetudinẽ po-tuerit pleriſque medicis tendones etiã neruorum nomine iam vocitantibus. Verum ſiue in ner-Cuis, ſiue in tendonibus vulneratos appellaſle mauis, neque ob has voces incolumes erunt, nequeconuulſſone laborabunt, qutadmodũ neque manci fient, nec morientur: appcllatio ſiquidẽ nec 5ſeruauit hom inẽ vnquam, nec perdidit, ſed medicamentorũ facultas vtrunque efficit. Atque egg f.esc immutaus, putreſcentes, conuulſos, mancos, non nullos etiã pereuntes, ſanos viuosq; red- 5 ido. Nam neruos contuſos habentes ſicut ille habuerat, neurotrotus(id eſt in neruis vulneratos)non neurothlaſtus(id eſt in neruis contuſos) nuncupare anticiparunt. Cæterũ curatio cõmunis eſt,& periculum æquale amborũ, nempe contuſorum& vulneratorũ vel neruis vel tendonihus. Itaq;homo ille putredine iam circa primũ medij digiti articulũ orta, cum ſuperiacentiũ tentione dolo-xeqʒ infeſtaretur, multo melius habere cœgpit die poſtero, quo vice hordei farinæ, eruorũ farinamſtacteær lixiuiæ cõmiſcuimus. Ac tertio ſanè cũ ſimiliter etiã curaretur; iam quidem in alijs particu-lis dolorem omnino non percepit, ex contuſione verò neruoſum quoddam corpus craſſæ mẽbranæperſimile exertum eſt: quod mediocriter me cõmouente facile totum ſemiputridũ excidit. Vide-batur omnibus contẽplantibus hoc corpus neruus totus eſſe qui computruiſſet, vt qui ignorarent,quo pacto tendones hi neruoſis mẽbranis conuelati per brachiale procedunt,& ſi uper totos digi-tos extenduntur: mihi verò putridum ex contuſionè attollenti tendo ſaluus apparuit. Cum ĩigiturD vel paſtillo vno, vel trochiſco, vel vtcunque vocaſſe libet, quorum in numero eſt& ille Polyidæ,ſoluto ex hepſemate, vel ſiræo id eſt ſapa nam& hoc pro arbitrio nominare liceat apparentem nerui particulam prius iunxiſſem: rurſus eodem modo& cataplaſmate,& vnctione ex euphorbio, inijſdem locis ſicut prius, vtroque vſus ſum. Quarto iam die omnia cõmpoſita circa contuſum qui-dem antea, vlceratũ vero tunc primum digiti articulum intuitus cõſiderabam, quorſum à cataplaſ- va.mate tranſgrederer. Viſum igitur eſt ſi neruus inflãmatione prorſus vacaret, ad cicatricem ducen-tia tranſire: ſi vero phlegmones ipſius ſcirrhoſum quidꝗ remaneret, aliquod ex abunde ſiccantibusexliibere. Qn igitur non nihil ex ea reliquum eſſe videbatur, medicamentum ex dracunculi radi-ce confectum prius vſurpaui, quod alia eadem cum ægyptio pharmaco, quæ Iſis vocatur, continet:alſumpſit aũt dracunculi radicem. Ab hoc verò deinceps Athene id eſt Minerua dicta vſus, indead ea, quæ cicatricẽ ducunt, perrexi. At cũ alium curarẽ paſtillo ſapa diluto nudatas vulneris partesillinens, euphorbiũ extrinſecus imponebã, tm̃ ceræ ac reſinæ miſcens: vnde em plaſtri eraſſiudo fi-mul fieret,& euphorbij vires conſeruarentut. Cæterũ qũo ad hos ſcopos reſpiciens medicamẽtumcõponas, deinceps declarabimus. Etenim aliud quoqʒ ex aceto pharmacũ coõfecimus, hoc ſpectãtesvtipſius ſpiſſitudo,& ſubtilis aceti virtus, cũ refrigerãtis facultatis exolutione incolumis ꝑmaneat.De his ſanè, quo cõpoſita ſint, poſt paulũ tractabitur. Nũc quia neruis vulneratis medendi modumex