Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
233r
JPEG-Download
 

PHRUGENERA LITE III 233

A abundè calidum eſt, deficit autem iam non mediocriter à recenti: bimum, adhuc magis à nouo de

generat: quemadmodum trium aut quatuor annorum, etiam hoc magis: vetuſtioris virtus omni-no reſoluitur. Cognoſces autem, vt dixi, quam ætatem, quam q; vim obtineat,& colorem& con-liſtentiam eius reſpiciens. Colore quidem vetus nouo flauidus pallidius q; apparet, conſiſtentiadurius& ſiccius. Iam ſi guſtu voles diſcernere non coniecturalem eius dignotionem, ſed firmamhabiturus es: quod vero dixi calfactoriam vnctionem ex eo me confeciſſe extemporali vſu exigen·te, exactiſſimè pharmaci facultatem tibi indicabit. Conſtat autem hac ſymmetria. Vna pars eſteuphorbij, tres ceræ, olei duodecim: ceram quidem euphorbio triplo copioſiorem, oleum vero ꝗᷓipſa cera, quadruplo eſſe conuenit. V bi igitur in hunc modum medicamentum compoſueris, fricata eo parte aliqua manifeſto licebit dignoſcas, quantam virtutem obtineat: maxime autem in balneo innoteſcit, ſiquidem ab aere quidem mordentur, ſed magis adhuc valide ab aqua, cum euphorbium ſit calidum, recens,& forte. Tale igitur conſecutus,& hanc ipſam commemoratam vnctio-nem audacter puncturis imponito, vbi oras conuiuere metus eſt. Si imbecillius fuerit, auge men-ſuram euphorbij pro imbecillitatis ratione, interim partem vnam ac dimidiam inijciens, interimduas, non nunquam etiam pares ceræ,& plures ſi vetus nimium extiterit. Primus ſanè vſus in pun-

B do neruum, vel tendonem, ad ſecundum tededucet. Si nanqʒ& vulneratus ipſe mordicationem

ſenſiſſe dicat, tibi q; ipſi partes puncturam ambientes calidæ appareant, tum ipſa punctura magisac par eſt elata,& oræ inflammatione ſubafficiantur, vel olei copioſioris miſtura vim medicamen-ti remittes, vel compones aliud ad pridrem ſymmetriam, aut eu phorbio vetuſtiore, moderatumita efficies. Quod ſi econtrario quam dixi eueniat, virtutem pharmaci adaugebis.& in mediocriteromnia habere videbuntur, ſeruabis. Itaq́; confectura ceram tri plo euphorbio copioſiorem con-tinens aliarum eſt valentiſſima, cumillud(quemadmodum diximus) recens additur: quincuploautem habens, inualidiſſima: quadruplo capiens, medio inter vtraſqʒ ordine conſiſtit. At ſi vn-guenta proponis efficere, qualia a medicis acopa i. laſſitudinem leuantia, nuncupantur, oleum ce-ræ quadruplum immiſcebis: Si verò vt in fracturis liquidum ceratum parare. duplum: quandocera& ſicca& pinguitudinis expers fuerit, etiam amplius q; duplum: plerunqʒ vero ſufficit vniuspartis dimidium duploapponere, vt tota ceræ menſura duarum partium& s. fiat. Atqui in modũemplaſtri medicamen cupiens componere, oleum pari menſura ceræ miſcebis, ſiquidem ambiensfuerit calore temperatus: ſin cera vetus& arida,& ille frigidus ſit, paulo amplius: ſicut cum ceraeſt pinguis, ambiens calidus, paulo minus. Id autem minus duodecima vtroqʒ verſum medij por-

C tio eſt, eienim& vndecim& tredecim non nunquam olei vncias ceræ libræ miſcui tum pro eius

conſiſtentiæ quantitate, tum aeris circunflui caloris frigorisqjʒ. Raro autem paulo plus, vel mi-nus, verum vt colligationem, pinguitudinem, viſcoſitatem q́ʒ haberet, nec friabile eſſet, aut facile diſſolueretur, aut a cute decideret, adiunxi reſinam ei potiſſimum, ſi aderat, terebinthinam veram, ſinminus paratiſſimam vbiqʒ, quam frictam& colophoniam appellant, eam q; pari cum cera pon-dere. Conſeruat enim medicamentis, quibus iniecta eſt, priorem conſiſtentiam, vbi& ipſa medio-criter habeat: quippe notum eſt vt in omnibus alijs, ſic in reſina quoque, maioris minoris q; ratio-nem conſiſtere. Itaque ſi pinguior liquidior q non nunquam appareat, ſciendum eſt ceratum,quod ex cera cum oleo liquata proueniet, liquidius multo, quam fuiſſet, euaſſurum: Summatim inneruorum vulneribus, quum interim ab exacta: media q medicamentorum emplaſtri modo cõfectorum conſiſtentia erratum fuerit, ad molliorem potius tendere, ſi inquinaturum quoque ſit quod

7

confectum eſt: ſimili ratione,& quod conſiſtentia mediocri eſt. Pix autem cerati conſiſtentiam

ſeruat: optima vero ſicut dictum eſt, in talem miſturam pinguis exiſtit, quemadmodum& relina.Siliquidam relinam inijcias, quali conſiſtentia eſt terebinthlina, tertiam i plius partem ceræ eſſeoportet· Atqʒ ipſa terebinthina recens, veteri longe eſtliquidior. Mementote igitur, quod de ce-ra& reſina audiuiſtis, id in omnibus obſeruare: nec enim ex ſiccis& aridis, vel tem pore vel ex pri-

D maria natura, verum ex mediocribus conſiſtentia, tantum cuiu qʒ miſcendum eſt in medicamen-

torum compoſitione, quantum à me ſcriptum inueniatur. Eſto igitur quod vim& ſubſtantiamprædicti medicamenti mediocrem habet ceraæ, reſinæ frictæ,& olei, pares portiones continere, ip-ſius euphorbij ſextam, vt ſingulorum ſit illorum libra, euphorbij vnciæ duæ. Quod ſi mollius ip-ſum reddere voluerimus, octauam euphorbij partem inijcere ſutficit, hoc eſt vnciam& s: in recen-

te& calidiſſimo velut præcenſui, euphorbio ſymmetria hac definita, nam ſi vetuſtiusſit, eo que

imbecillius, copioſius hoc aliorum portione eſſe debere prius indicauimus. At ſi non reſinamduntaxat, immo etiam picem, inijcere eſt animus, ſelibram vtriuſque miſcebimus, vt modus ceræſit æqualis: quanquam multo præſtat medicamentum, ſi reſinæ picis que loco propolim ceræ pa-rem adiungas. Quod ſi ipſa pinguitudinem non habeat ſimiliter reſinis ſi adhærens pharmacum,vt faſcijs ligati non opus ſit, eſſe curemus, terebinthinam vel laricem nominatam, vel etiam ſyn-comiſten pineam, indemus: voco ſyncomiſten, quam in alueis& dolijs comportant ligna mul-ta ac lapidoſa corpora in ſe habentem: quæ liquata, dum percolatur, pura tunc, ſicut colophonia& fricta dicta redditur. Quin& reſinasautorrhytus id eſt quaſi ſpontè fluentes admiſcere licet: nominant ipſas in Lacedæmone, ac alijs A non nullis, protorrhytus, quaſi primifluas di-Quinta Claſſis. 98888 e

o νν ideſt priorem. inantiquis tamẽlegitur abso-Lp mitiorem.

*