Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
7r
JPEG-Download
 

5

ADVERSVS ERASISTRA TVM. 7

A amplius colligitur:quæcunqʒ etiam purgandi tempora adhuc habent, ac interea lactant, hæ nõ purgantur. Præterea cum mulieri lactanti ſanguis per locos eruperit illico lac huic euaneſeit. Ad hæc 5quæcunqʒ animantia vtero non gerunt, his neqʒ lac vnq́ adeſt: rurſus quibus id ſuppetit, illa etiamad concipiendum à natura idonea ſunt. At ſi iam addidiciſti quot commoda ex hmõi euacuationemuliebre genus maneant, quotq; nocumenta ijſdem ſuppreſſis ſequantur, haud video qui ſuffe-ras, quo minus ſanguinem ſuperabundantem modis omnibus euacuare acceleres. Mulier enim,Hippocrate teſte, podagra non laborat, nili menſtrua defecerint. Sed cur ego cõtra hominem Hip-pocrati inimicum, verbis Hippocratis vtor: Velim itaqʒ audias iam veritatem ipſam me præconetibi denunciantem, ꝙ mulier ſi probe expurgetur, neq; podagris, neqʒ articulorum doloribus, neqʒlateris inflammationibus, neq; peripneumonijs capiatur: ſed neqʒ epilepſiæ, neqʒ apoplexiæ obnoxia ſit, aut ſpirationis vel vocis ablatione rite purgata vllo tempore infeſtetur. Num verò mẽſtruisfluentibus, aut phrenitide, aut lethargis, aut conuulſionibus, vel tremoribus, rigoribus ue mulieraliqñ correpta eſt: Num etiam vel melancholia laborantem, aut mania vexatam, aut quæ ex thora-ce ſpueret, vel vomeret ex ventre ſanguinem, aut cãpite laborantem, aut ſynanche præfocatam, autaliquibus id genus magnis& vehementibus affectibus impetitam, cui menſes recte excernerent᷑,B qu q; conſpexiſti: Verum his retentis eam cuilibet malo implicari facile eſt, huicq́; rurſum euacuationes medentur. S ed poſthabitis mulieribus te ad mares jam confer, vt diſcas.ſ.ꝙ quibuſcunqʒꝓconſuetudine, ſuperflua per hæmorrhoides euacuantur, hi omnes vitam morbis minime impedi-tam agunt: quibus item inanitiones ſupprimuntur, hi in pernicioſiſſima quæqʒ labunt᷑. Vtrũ igitneqʒ horum, vbi vel ſynãchen vel peripneumoniam incurrerint, ſanguinem euacuabis, aut potius,ne deſciſcere videaris ab ijs quæ perperam didiciſti, tot hoĩum interitum paruipẽdes? Tu fortaſſishoc facies: ego autem non hæc ſolum, ſed etiam ſpaſmum hydropemq;ʒ ſanguinis euacuatione ſæ-pius ſum medicatus: in hunc. n. modum j erudiuit me tum ſonga experientia, tum ratio ipſa, quæmihi ſuggeſſit vt occaſionem ipſam, eius; momentum ſic inueſtigarem. Quòd autem experiẽtiaquoqʒ iſtud me docuerit, ſi empiricorum commentaria legeris ſcire poteris. aCommuni hominum Naturæ, ac Brutorum quodue ani malium Conſemſui, Eraſiſtratum, ac omnes,f qui Ven ſectiomem ſparuſpendunt, aduerſari. FFFN Eigitur in poſterum cum Hippocrate ſolo(ꝙ euacuationem ſanguinis laudauerit, cum velNun tremorem, vel in hydropem, vel in alium quemuis frigidum affectum, mas quidem obhæmorrhoidum, mulier verò ob menſium retentionem inciderit) tibi controuerſiam futuram re-Cre, ſed& cum vniuerſis medicis qui experientiam ſectantur; uel potius cum uniuerſa hominumvita. Videris. n. tu cõem omnium ſubuertere ſententiam, pręſertimq́; ſi neges quòd à natura cuiqʒinlitum ſit, vt conſiderare poſſit ſanguinem ob nimiam multitudinem euacuandum eſſe. Quis. n. deecontraria contrariorum eſſe remedia ignorat, vt ꝙ ſententia hæc non Hippocratis tantum, ſed om- principium.nium hominum communis ſit? Tu verò præ odio quod aduerſus Hippocratem concepiſti, meaquidem ſententia etiam alijs multo es dementior, idq; cum habeas naturam tead hæcipſa quotidie 5manu ducentem: nam hæc inediam adiectione, ac repletiones euacuationibus,& frigus calefactio-nibus, caloresq́; refrigerationibus curat. Quid enim aliud eſt offerre cibum, q; plenitudinem ſup-peditare: quid rurſum excernere fęces, q; inteſtina repleta exinanire: quid item meiere, q; repletio-ni veſicæ mederi:? Pleraqʒ enim animantia frigore laceſſita, latebras ac calidos ſpecus in penetrali-bus terræ ſibi inueſtigant. Aliqua etiam æſtatis tempore calore anhela, ſeſe in aquam frigidam cõ-ijciunt,& in vmbrolis locis ventoq́; peruijs immorantur. Ego præterea frequenter vidi canem vomitum ſibimet ſtudioſe prouocantem: auem quoque ægyptiam clyſtere imitatam: quæ omnia abhominibus, vt qui ratione compotes ſint, multo faciliore conatu perficiuntur. Accerſe ergo ho-minem quempiam rei medicæ expertem, ad ægrotum, qui bona ſit habitudine, iuuenis, multoD abundans ſanguine, quiqj præ ſynanche aut peripneumonia ſuffocetur, poſtea hominem interro-ga ſiquid cognoſcat quod huie affectui ſuccurrere poſſit. Quis adeo demens eſt, vt ſanguinis eua-cuationem non pronunciet: Cæterum Eraſiſtratus ob contentionem quam aduerſus Hippocratẽpræ ſe fert, ne id quidem, quod communi omnium hominum ſufſragio receptum eſt, probare vi-detur,& ea propter reperitur vel gruibus ipſis inſipientior: has ſiquidem æque atqʒ aquilas, præ-longo vſqʒ ad vltimos terrarum terminos volatu, partim frigus, partimq́ʒ æſtum euitantes, quò cõ-traria contrarijs ſemper propulſent, videre licet. Atqui, vt& antea dictum eſt, perſpectum habereꝙ ijs euacuandus ſit ſanguis, quibus ex eius multitudine periculum imminet, id præſtantiam artisHippocraticæ non dum æquat: ego enim tum qua ratione, tum quo tẽpore, qua ue quantitate euacuatio inſtituenda ſit, mihi declarari mallem. S cire nanqʒ q vel venam, quæ in fronte eſt, vel illasquæ in hirquis oculorum, ſeu ſub lingua exiſtunt, vel quæ humeraria vocatur, vel ſubalarem velquæſper poplitem penetrat, quæ/ ue prope talum adeſt, incidere oporteat( prout de his omnibusHippocrates docuit) hoc ipſum ego ratiocinationem medicorum arbitror eſſ. e. Verum quod con-traria contrarijs medicanda ſint, quod que euacuatio repletioni opponatur, tm̃ abeſt vt admirer, vtetiam huiuſmodi cogitatione bruta animantia participàre dicam. S i aũtauribus apertis, aut animoPotius, ac depoſita erga Hippocratem ſimultate, veram rationem amplecti volueris, aliquid jamr Sexta Claſſis. bbbbbb quod

65. Apho. 29.Ex. ord. 49. b

Cephalæa.