Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
7v
JPEG-Download
 

DE VEN R SECTIONE

quod illius arte dignum eſſet, dicere tibi poſſem. Eouſqʒ. n. Diocles Pliſtonicusq;; ac Herophilus, E& Praxagoras aiqʒ Philotimus, nec non alij medici per multi inter ſe conſentiunt, ꝙ ipſi quidẽ nonper ſeſe, verum diuinum Hippocratem ſecuti repererint, quo tꝑe quælibet venę, quas ſupra cõmemoraui, incidendæ eſſent. Cæterum ꝙ ab atra bile habitis ſimiliter hæmorrhoides conferant, etiam

ſi iſtud Hippocrates perſpicue docuerit, non tamen omnes ſciunt, ſed quieũqʒ ſyncere in illius ſcriptis verſati ſunt: hiiſoli. n. quomodo hæmorrhoides dyſenteria ac varices fiant, ab ipſo perdidice-runt. Item ꝙ non ſemper horum vnumquodqʒ ſi exiſtat, prohibendum eſt, ſed ꝙ quandoqʒ coadiuuandum: vel natura quieſcente( quando ſic confert) ei totum committendum: adeo ignorant illi quidyſenteriam varicesꝗʒ& hæmorrhoides immature præpropereq; medicari diſcũt, vt& ea moliantur quæ facere nequaquam debebant. Porr ego quoqʒ vidi non paucos ob huiuſmodi euacuatio-nes, quæ medicorum imperitia cohibitæ fuerant, aut atra pile, aut inſania vexatos: i pſorum quoqʒ

i aliqui tum intercoſtali inflammatione, tum renali morbo correpti ſunt: non nulli verò ex ventricu-paraplegis. lo ſanguinem vomebant, aut eundem tuſſiendo ex thorace ſpuebãt, aut Jattonito morbo faqua ue

N intercutanea interibant. Hæc illa ſunt, quæ mea quidem ſententia medicus vnã cum præclara euacuationis arte cognoſcere debet. N

Sanguinis Nliſsionem Nos ioo nom Prohiberi, quia Vacuaudi Sanguinis Quantitas ignore- Ftur, ſed Cæteris V, acuationibus omnibus Certiorem Menſuram, ac Tutius

auxilium præhere. eee e 1QE autem de ſanguine exuperante euacuandum, idqʒ cum non ſit magni momẽti, cur

Eraſiſtratus tanq; ex magnis quoddam contempſit: Aut cùr homines illi aduerſus oẽs obſtrepere paratiſſimi nugãtur, cum illum incuſent, dicantq́; euacuationis perinde atqʒ aliorumauxiliorum rõnem ignoraſſe? Aut cuius nam, per deos immortales, illũ adeo exquiſite tènere mẽ-ſuram arbitrantur, vt neqʒ excedat in quantitate, neqʒ deficiat vnquamtnum clyſteris, aut purgan-tium medicamentorum alicuius, aut vrinam cientium, vel cibi vllius potus ue: Tempus itaqʒ eſſetipſis, vtpote oĩa ſuſpicione infeſta reddentibus quieſcere omnino. Aut cur ergo Eraſiſtratus pur-gantibus medicamentis vtitura: c vinum aqua frigida dilutum, tum alijs quibuſdam, tum maximecholericis exhibet: Chryſippumq; præceptorem ſuum, vt qui inuenerit præſidium nulli veterumcognitum, quodqʒ& ſolum cholericos iam morti proximos reſtituere poſſit, his verbis ſatis inui-diole laudat: Non etenim quouis tempore id præbet, ſed vſum auxilij huius ad occaſionem vehe-menter præcipitem traduxit. Ego vero hac in ie ipſum non accuſo, præſertim cum tã abſolute oĩaquæ ad occaſionem ſpectant, diſquirat. Illud tñ in eo quis demirari poſſit, ꝙ ſi quando Chryſippi- Gcum quicq; doceat, tum, vt ex verbis eius colligere licet, vehementer ſit audax, nihilq; ipſum pror-ſus neqʒ momentum occaſionis, neqʒ menſuræ difficilis coniectura, neqʒ affectus periculum ꝑter-refacit: ſed putet adeo exquiſite ſimul clareq́; illum& menſuræ& occaſionis rõnem docuiſſe, vtdecreta ſua non medicis ſolum, verum& popularibus vſui futura arbitretur: at rurſum cum ex ve-teribus medicis aliquem ob rerum inuẽta laudare opus habeat illic vndequaqʒ tergiuerſetur. Ageergo declaremus illis ꝙ menſura in venæ ſectione multo facilius deprehendatur, q́; in cæteris qui-buſuis auxilijs. Nam& coloris mutationem ſæpenumero diſpicere licet, hocq; duobus modis fieri apoteſt, interdum quidem ſanguinem ipſum fluentem, interdum aũt ægrotum conliderando. Ad Nhæc animi quoqʒ defectio in plurimis affectibus vacuationis terminum obtinet: Sanguinis itemfluentis vigor labeſcẽs,& pulſus mutati. Adde ꝙ& medicus huius ſolius euacuationis liberam ha-n beat facultatem ſiſtendi quandocunqʒ illi placuerit, aliorum autem nullius. Nam vbi dandum ſiti aliquod medicamentum ſiue deiectorium, ſeu vomitorium, ſeu vrinarum euacuatiuum, aut thora-cis vel capitis purgatorium, horum. ſomnium prima exbibitio in tua poteſtate ſita eſt, cæteraautẽfortuna adminiſtratrice obtingunt. Ingens præterea in ꝓpinationibus pharmacorum purgantium1 periculum eſt, cum vel non commouet᷑ purgatio, uel quod in aluum attractum eſt, non facile excer Gnitur: vel cum dolore, morlibus, torminibus, refrigeratione, pulſuum euaneſcẽtia, ac animi defectuexprimit, vel cum corpus vehementer ꝑturbatur, interimq́; paululum admodum euacuatur: aut0 euacuatio modum excedit, hoc. n. ipſum tanq; oĩum malorũ extremũ inhhac parte frequenter con-tingere ſolet: neq;. n. vt venæ inciſæ fluxum, quem ſuꝑimpoſito digito mox ſiſtes, ſic profluuiũ al-ui ubi ſiſtere licebit. Veruntñ nemo ex medicis ſuperuenientium ſymptomatum metu perculſusN d ppinatione pharmacorũ abſtinet, ſed poſtq́; errorem commiſerit tum demũ cauendum ſibi ab il-lorum vſuꝓponit. S ed quid ego purgatoria refero, ac in enarratione fortium medicamentorũ tp̃si tero, cum& cibi cuiuſqʒ in menſura erratũ maxima afferat nocumenta:? quorũ magnitudinem inextenuatis& imbecillibus hoĩbus, quiq;ʒ celeri nutritione egent, conſiderare facile poſſumus. Inhis. n. ſiquid minus æquo nutriat, virtutem tabidam reddet: contra vbi quid in mod exu perans naturæ oneri potius q; nutrimento fuerit, illam penitus ſuffocabit, extingueté 3. An igitur à cibi exhi-ö bitione abſtinebis, eò ꝙ menſuram illius non ſine negocio aſſequi poſſis:? Atqui ea quoque rõne d0 medendiꝙꝓuincia penitus abſtinebis, nihil.n. in medica arte reperias, quod niſi certa menſura vſurpatum ꝓdeſſe poſſit. Cæterum in ſola venæ ſectione ne hoc quidem culpare queas. Proinde erra-8 ta q̃ vtrinque circa mediocritatẽ contingunt, uon paruæ noxæ ſequuntur, maximeq;; quia exceſſus1 f perni-

————————.——-————¼——