46
Disputatio 'VII.
Z6
37
38
39
l. 13. §. 4. ad Sc. Trebell. Legibus autem si te-neretur Princeps ; illae non tantum pares;sed ipso etiam Principe forent superiores;& ita minus rette Majestas vocaretur SummaPotestas. Quae sequela absurditatem olet,eademque laborare etiam, quod eam ante-cedit, subindicat. I. 31. D. de LL. Verumnon opus, ut in hisce memet diutius detine-am ; praesertim cum & ipsaemet leges nostraePrincipem legibus solvant. Quid? quod ip-se DEUS, qui ut Principem in terris consti-tuit Vicarium; Nov. 105. cap. 2. ita nec de-terioris eum conditionis esse voluit, sed subje-cit ei leges , legem animatam mittens hominibus: uthinc in omnibus Principis excepta esset fortuna, vid.Fachin. 1. Controv. 2. Dan. Oth. de l. Pubi. §. p.129 .&seqq.
§. 8- Sed de quibus legibus hocintelligen-dum majoris est controversiae; siquidem ferenescio, num de ulla re acrius Scriptores sitdisceptatum unquam: ac de hac nostra; cumtot sententiarum extent divortia, ut in bi-vio etiam Herculis dubius relinqui videatur,qui omnes excutit atque perpendit. Plurimihanc quaestionem tractantes distinguunt interLeges naturales , gentium ff Civiles quarum il-lis subjectum esse ac teneri Principem ; hiscevero nequaquam, sed jus potius ipsi compe-tere in eas & potestatem liberrimam tradunt.Verum nec de Civilibus quidem idem senti-
4 ° unt Doctores. Duo illa clariffima Jurispru-dentiae lumina Corasius l. 2. Mifiell. c. 25. &Donellus 1. de J. Civ. cap. 17. pr. juris solen-nia ab ipso jure separant, illisque solum Prin-cipem solutum volunt. A quorum sen-
41 tentia non multum abludit Cujacius, /. 15.Obs c. 30. cons. Z ces Comm. ad D. tit. de LL.num.2p.sf seqq.Arn. 1 . 1. dessur. Maj. c. 3. UngepEx.Inft. 2. q. 5. qui, exceptis solis Caducariis ,Principem legibus adstrictum asseverat. Aliialias distinctiones asserunt, quas hic tam re-censere, quam examinare nimis molestumforet ac vix operae pretium. Utrumque e-gregie more consueto praestitit nunquam satislaudandus Arnisaeus, cui adjungi potest Un-gepauerus; ad eos enim brevitatis ergo me re-miito.
§. 9, Sequestratis ita aliorum opinioni-bus, exponendum restat, quod res est. In-primis autem hic cum Cl. Sutholto facimus,qui omnibus omnino legibus solutum Prin-cipem intrepide asserit. Dis. 1. tb. 83. Bod.
42 l.i. de Rep.c. 8. n. 84. Ne veroBodino aliis-que hallucinari videamus, qui, si legibusomnibus soluta definiatur Summa Potestas,diffidunt posse in rerum natura principem in-
43 veniri: vulgari illa distinctione inter vim le-gum directivam ff coaltivam uti placet; quamlicet suggillent nonnulli, nos tamen retinen-dam docendi gratia duximus, non tam circacorticem verborum laborantes ; quam ipsamDoctorum mentem, quam optimam sane de-prehendimus, expendentes. Quid autem sitvis directiva, quid coactiva(a qua irritativam ,ut appellant, exclusam nolo) omnibus pro-
44 pemodum notum erit. Hinc Principem le-gibus naturalibus quoad vim coactivam so-lum ; positivis vero sive civilibus quoad ut-
ramque, tam coactivam, q"^ u] isolutum statuimus. Quamvis h°cipem etiam civilibus fecundus ßsSvam teneri ajunt: iis tamen facil^ qwpotest,
pe Leges jussa Principis sunt.
- - - -se ,0 . rf
tem jubere potest nemo , cum s M ^
um habeat nemo ; & actio onr> nlS
tura differentiam requirat inter ag en ^ u oii^
tientem. /. 13. §. 4. D.ad Sc. Treb- _
igitur principium deest, quod
liget; non potest dici suis teneri leg
ceps.
§. 10. Et hsec fortasse
alia quoque ratione praesens neg°- ujjdire posset. Etenim, ne idem n
. f
suffice^V,
tlUri A'
tingat, quod olim veteratori cU1 '^iH te !*sciscitanti Oraculum scribitur; c l ulpium ingressus & passerem imumApolline percontaretur, vivumncsk^s
tuum , quod in manibus haberet : exh' 1 0 ji ^vum, si mortuum diceret, &con tl _ ps.turus, si vivum : respondit Ap°^° j^jjtfilum eßs an vivat r an moriatur:quasi ludere videamur, & princeps : . )Vomnibus legibus solutus & non lom ^lutus si coactivam ; non solutus, ^^0!
vam vim respicias: brevissimis noto J s i
distinctione posthabita, longe accum sfu Principem legibus solutum jje Qnunciari. Lex enim vocabulum aiP^,& proficiscitur ab imperium hab ^sonanp, cui ista praescribitur,rale in se & absolute spectatumab ullius imperio , neque adaliquem obligare potest, ut rnox 01mus: sequitur ergo quod nem°teneatur ut lege. Per se enimomp^jpsiyobligat ut homines tanquam prislessVjjg^jö'natum: ita vero civem inRepubl- ^ fup e jquit. Hic enim respectum habet K ^0?^
rem,
cui sub est, & cujus voluu
imperium perfecte adstringitur- s' t ja s ,Principis voluntas lex est. Ht ^li f jj
turale instar legis civem utPrincipe prius confirmetur, aC L c ^ e \( fei legis robur accommodetur $
Jam Princeps se ipsum cogere,perior obligans, ac inferior obi >5quit; E. nec hac ratione Leg 1 *? 1 1 i'
naturalibus. Vel ita form 30 ' .
Cy y \,
y
nem : Legum vis atque auto **fi
stit in coercendis transgressot'b ; y
lando actu contra leges celessic quis eis demat
... , extemp'0 Ä :tollit. Nam legum effectus f c s
va est. Jam quoad Princips 111 P C A s/
tio legum quasi conclamata
Principem esse, qui omnia Jquam humana conculcet, q 111
at
i
:ll‘
qui adulter, qui latro sit : Q llSe r ü f\}Seum ejus que scelera animadveriminem profecto in his terrisjure vel notionem in Principi 5 ü $ j u , #risdictionem habeat. Solutu v 0 n fl 1 Jpagnoscit. Cum igitur Princfp 4 f’ste in his terris puniri queat; s e ?
C
x
'i c