© .( O ) © si;

Öf SSERTATIO JURIS ECCLESIASTICI

1NAUGURALIS

°RIGINE. ET USU JURIS

dictionis ecclesiasticae,

|S

>'

n

i'

PRO LICENTIA

HENRICUS KELLINGHUSEN,

HAMBURGENSIS.

PRAEFATIO.

^udentiam non tantum humanarum, sed & divinarum rerum notitiam esse, eti-»^ tytonibus ex §. i. lnst. de Justitia 6 ? Jure constat. Quid vero sub notitia re-- gnarum contineatur, non statim omnibus in oculos incurrit. Sane res divinae\ , r '° n possunt esse objectum jurisprudentiae humanae, cum illae tantum spiritualesIs« u e nemo hominum judicare potest. Verum si per res divinas intelligamus

externum Dei cultum pertinent, res salva est. Constat enim jurispruden-S tai° ranij ln Zenere quidem pro objecto habere actiones hominum, sed cum illaeQ Urn c ^' ca negotia civilia, sed & circa divinum cultum externum se exerant &"it, q n 1111168 cives magistratus imperio, legibusque ab ipso latis, generaliter subjectieXce ptione, Rom.XllI, i.seq. hinc per se fluit, ratione objecti jurispruden-V U jjj rarTl Vel ecclesiasticam vel civilem dici posse. Utrum que enim complectitur illudfcjfo j Potestatis, quod Principi in subditos competit; quod, quando externum in eo.

Ult um & ordinem, atque negotia ecclesiastica respicit, speciali nomine vocari solet,^ a Qcra. Inde quoque originem traxisse puto illum morem in Academiis receptum,gradum obtinent, non tantum juris civilis, sed & canonici, &, consueto termino,'%_^ Ue juris doctores creentur. Cum in canonibus & jure canonico, quid circa res eccle-\ e as ] Uris sit, expositum. Quamvis existimem, inter evangelicos, potius doctoresStiff • lastici dici debere, cum ratio nostrarum ecclesiarum, ab indole ecclesiarumSu$ ClarUm P Iane diversa sit, & nos etiam pontificum autoritatem non amplius agno-jS Constat itaque ex dictis, jurisprudentiam ecclesiasticam a civili differre qui*.Ag ' ^d utramque tamen Principi competere. Qua: quamvis clara & mani*.Nerf’ Vlc ^ emus warnen illam distinctionem in perversum plane sensum tractum esse.«Vi ) 11 * 1 ^Opiditas dominandi apud clerum magis magisque incrementa caperet, & epi-I 01 Potestas mirum in modum augeretur, illi sub praetextu, quod causae, quae ec-»Vjjj Incernunt, a sola ecclesia dijudicandae, conniventibus etiam Principibus,fr Plu ^ traxerur >t jurisdictionem ecclesiasticam. Atque ita clerus 'pontificius &{V es a ^08 jurisdictioni Principis subtraxit, & ad causas ecclesiasticas, fictionea ^ S Cultas alias, quae plane eo non pertinent, retulit. Ast erepta iis sunt,

|) %$ rant5 tempore reformationis; & per pacta & pacem publicam Principibus &^ tot)ß^ ai ?§ctic 3 e religioni addictis, pristina sua jura restituta sunt, quae communiterap u i° lla oxercent. Cum vero & in nostris adhuc judiciis ecclesiasticis, maximedoctores, qui jus ecclesiasticum scriptis illustrarunt, multa adhuc inveniant*E superstitioni pontificiorum originem debent, placuit, loco speciminis in*tcts de 5 .! lc toateriam paulo penitius considerare. Hanc in rem in prafcnti disserta*l' ! itg „otigine. Jurisdictionis ecclesiasticas & usu ejus inter Evangelicos .agere consti*

C them Ca P lt e primo de origine & secundo de usu ejus agatur. Est quidem, fateoiq,T„, a ai ‘duum, verum in arduis etiam tentasse aliquid, non vituperandum est.01 ^ Dd 2 Accipe