fi

-

De

fi**

um.

fu JurisdiBionis ecclesiastica in Proteflantium Consistoriis. 219

ß. XXII. Causa totius dissertationis. §. XXV.

7"« m juri,i. eccles ^noscere tamtur. Cmsdmn ie emmianii, cmßßmis. XXVLXX IV.

'e t)^r° l Ura »‘entoruin. §. XXIII.

Asotiis

H

§. I-

^ Ua tn de origine jurisdictionis ecclesia-j. c .® j n praecedenti capite, pro institutiSfo ®ve, sufficienter dictum est, nunc| { ligj 0 e i Us in terris illorum, qui evangelicae1 a ddicti sunt, & Protestantes vocari^iti e L a 8 e ndum est. Ubi quidem optan-Sj et i Ut, posteaquam per reformatioNta o® papale excussum, libertas recu-\ij c 5 ^ Principibus evangelicis sua juraV ’ omnia etiam accuratius conside-omni labe repurgata fuissent. Ve-a ^oploranda praxis ostendit, multas!j{)3p ! en l s nsisse apud nos reliquias fermen-^ c °tis 1 ^ um P er imprudentiam talia usuC °nv en UetUc ii ne retinuimus, quae plane non^ 0r lu nt evangelicae religioni. Ipsi refor-ttis > & inter illos in specie Luthe-

lis C(fe ut) inde boc monuit, opus reformatio-N Jf Uin quidem ab iis, sed nondum fini-iis „ nec enim poterant illi heroes, qui-j s ®_h°stibus pugnandum erat, repur-

st 4 ' »

% r mcibus masculis vacare, sed haec po-^Pstuebant. Hi vero falsa persuasio-totum reformationis opuscom-\ re e ü e i ulteriorem perquisitionem illa-M® a papatu descendunt,plane^i imo & pauciffimi hodie sunt,

^^formationem necessariam existi-f 1 ta UquI n potius nonnulli pro istis macu-°dt b$ c ® Pro aris & focis pugnant. Pos-r ^ri in/}- r ibus demonstrari, sed non estI5m 0ril & jam publice extant corda-''d f® v irorum hac de re querelae. II-toi Ki. m addo , caveant sibi omnes illi,hp at la monita rident, ne ex illis scintillisV c Us ’ ingens & non extinguendus ignisCUr - Poscit sane facies prafentis temVi-rf 11 i>Dc moneamus, non enim quiescit

io^.'' li ristus, sed caput de novo extollit, utsuum omnibus viribus extendat,S tI a ^uast jure postliminii recuperet. Uti-e ? s omnium aperiret oculos, ut agno-r ^3]udicia divina, quae imminent eccle-Ned- rje ’ & meliora ac tutissima quaererentVw a ’ MB promta adsunt, si modo appre-® re ntur. ■

Omissis vero omnibus aliis, in'^cU 1 tant um circa judicia ecclesiastica? occupabor, ostensurus, multos inM p Uc re periri naevos ex papatu. Huc au-t* tv» 1110 ?mnium refero, quod etiam in-ptj 0 ^Selicos causae ecclesiasticae separatop Xerc eantur, per specialiter ad idcon-V Msistoria. Ita vero ipso facto com»^ ^ r mstinctio inter jurisdictionem civi-a. ll ho (j Usticam, quae tamen, uti capite!>p^u/®oostratum, omni fundamento de-J^i S( jU Cu m ecclesia qua talis nullam habe-ler U %t nem ' Verum hoc communiter

Uw

jure episcopali Principum evan-■ss J ’ siuod post reformationem & in-Vol > XIX.

Dubium removetur. §. XXVII.

strumentum pacis in illos translatum esse exi-stimant, ut ita Principes episcopalem illamjurisdictionem exerceant per consistoria. Sta-tuit hoc Carpzovius sii. des. 11. num. 14.15'.ubi dicit: diverso jure duplicem illam potestatemuni domino competeres nam fecularem Est politicamtenet jure hereditario, ut Princeps politicus; at po-testatem ecclesiasticam ex transaStione Pastavienfi,usque dum amicabiliter negotium religionis univer-sale fuerit compofitum , ut Pontifex (st episcopusexercet, nequaquam ergo diverse hce jurisdMionesmisceri , sed diversis in judiciis traEtari debent, Cumautem haec plane contraria sint iis qua? habetsii. des. 2. num. i. ubi ita loquitur: Competitergo magistratui politico religionis rerumque sacra-rum cura, Est quidem non ex privilegio Papa, sedNB. jure magistratus ac potestatis a Deo ipfis con-cesse : quippe quod sine hac cura Est administrationereligionis , quce est fulcrum U fundamentum reip.Christiane , ad finem potestatis illius a Deo ordina-tum pervenire decenter non potest & ex hoc locomanifesto fluat, Principi jus circa sacra com-petere ut Principi, non ut Papae ve! episco-po; satis mirari non possum, tam directo sibicontradicere potuisse JCtum tanti nominis.Magis vero adhuc mirabuntur omnes, si per-pendant quae Carpzovius loco priori ex des.11. adducto immediate adjungit, quibus ra-tionem diversae hujus jurisdictionis exponit,his verbis: Oitia diversa finit crucifixus, Est sum-ma potestas: miles Est sacerdos: imperator Est pa-stor: regnum Est patibulum: corporalia Est spiritua-lia: arma Est sacra: bellum atque pax: Ccesar Estnuncius: princeps Est minister: dominus Est servus,uti scripsit Ludovicus Imperator contra Johann emXXII. Xven.in. si 3. annas Mihi non aliter haecconcludere videntur, quam vulgatum illud:baculus stat in angulo, ergo pluet. Scilicet con-stat ex iis, quae Cap, I. tradita, nec papamnec episcopos ullam de jure habuisse jurisdi-ctionem, sed mala side sibi eam arrogasse, &vi, clam, ac precario possedisse; dum ergoper pacem religiosam, quae Principibus abla-ta iis restituuntur, nunc eadem jura, propriojure majestatis exercent; nec amplius juraepiscopalia dici possunt, sed jura Majestatis.Insuper multum detrahitur auctoritati, & ma-jestati Principis, si ipsi tantum ex capite ju-ris episcopalis jus circa sacra asseritur, siqui-dem episcopis nulla potestas competiit, sedsola inspectio. Conf. Dn. Pr xl. Differt. deRe-liq. Sacram, in matrim. Cap. 2. /• 6. Nee etiamPrinceps, quia Christi 30 ® re hgioni addictus,hoc ipso episcopus est, ut demonstrat Pu-fend. tr. de Habitu, relig. Christ, ad flat. civ.§ 42. Nam plus est quam episcopus Prin-ceps Christianus, est nutritius, advocatus, &defensor ecclesiae. Efaice XL 1 X. 23. Et quiavices Dei gerit, praecipua ejus cura esse debet,ut commodum ecclesiae omni modo promo-veatur. Quae cum ita sint, nullum est dmE e 2 bium,