246

Juridica inauguratis. Cap. 11.

que agnovit, dum Eccles. IV, 9. 10. 11. 12.ait': Melius sunt duo quam unus , quia est eis mercesmelior ex labore suo; Nam fi cadunt, unus erigit so-cium; Secus fi unus quandoque cadit , non efi fecun-dus ad erigendum eum. Etiam quando, cubant duo ,calefit illis: uni autem quomodo calefiet ? Unus potestsuperari , sed duo possunt resistere, quia filum tripli-catum non facile convellitur. Hinc Malach. II, 14.Uxor vocatur socia. Sicuti autem inter so-cios bonorum & malorum debet esse com-munio: Ita etiam conjuges sunt socii, quivitae aerumnas sibi leniant, & fidelem operampraestent.

§. VII. Haec de juribus utrique con-jugum communibus dixisse sufficiat; nuncpauca de juribus uni parti soli competenti-bus, sed paucis, agemus. Praicipua autempraerogativa mariti in eo consistit, quod ipsesit caput uxoris & totius familiae. Sicuti igi-tur caput imperium habet in reliquas corpo-ris partes, ita & marito competit imperiumin totius familiae partes, consequenter etiamin uxorem. Id quod summum Numen diser-tis verbis praecepit Gen. III , 16. Voluntas tuasubjetta e fio voluntati mariti , b bic erit Dominustuus conf. i. Cor. XIV ,, 34. Epb. V, 22. Co-los. III , 18. i r Tvniotb. II, 11. 12. 1. Petr.III, 1. Quod jure civ. obtinere non vide-tur, cum vel plane nulla vel saltim exiguafuerit mariti potestas, uti videre est ex L. 2./. 1. jf. Solut. matrim. & in L. 48. pr. ff. deOper. Ubert. ubi dicitur uxorem esse in officiomariti, & in L. \\.sn. ff. Solut. matrim. uxo-rem viro reverentiam exhibere debere. In-ierim tamen cum imperium mariti in ipsis le-gibus divinis fundatum sit, non opus est, utde legibus humanis summopere simus solliciti:quamvis nec illud a ratione juris civilis alie-num esse existimem. Ut itaque hoc eo me-lius exerceri poffit, requiritur ex parte mu-lieris obsequium, quod se maxime exerit innegotiis oeconomicis, & aliis ad familiam per-tinentibus. Imo & id operatur illud Imperium,quod si maritus domicilium mutet, uxor eumsequi teneatur. Quod tamen non indistincteobtinere puto sed tantum 0 ex honesta & nonturpi causa domicilium mutet. Pertinet huccasus, qui ante aliquot annos hic loci conti-git, ubi quidam animo sibi proposuerat, do-micilium suum in Americam transferre, uxorautem sequi nolebat, quaerebatur an compel-lenda sit? Hic sane videtur affirmativam ob-tinere, cum hanc mutationem ex justa causaintenderet, ut ibi eo melius victum & ami-ctum sibi comparare poffit. Verum ego nihil-ominus existimo, uxorem non teneri; cumejusmodi mutatio non modo cum summo pe-riculo vitae conjuncta sit, sed & iu a prsetensacausa non adeo honesta sit, uti quidem primointuitu videtur, cum fundamentum ejus sitincredulitas, & fuga laboris. Hunc enimsi quis non reformidet, facile potest in ipsaquoque Germania, quae necessaria sunt advitae suae conservationem invenire; Indenec uxorem in dicto casu compellere voluitjudicium.

§• VIII. . Dicendum hic etiam est, animperium mariti, etiam jus castigandi invol-

erbcr*

vat, & an illa castigatio etiam ad ver

1-q nrli rxfTih 9 TVT/\lr\ \7J3lMflS Do^o

ei‘

W

tendi poffit? Nolo hic varias Docto ^

npmimPIlfa ^61,1^, z,

tentias eorumque argumenta recem ^circa principia tantum gener alia sim 1 0VItaque dicam, quid sentiam ? k

societatem inaequalem, velut inter

rem, & inferiorem, unde etiam nund ^stinguunt inter potestatem dominicam? ^

& maritalem; astrespondeo,nontam^ [e ljfi'

est inaequalitas, quam quae est in

rili & paterna & sic illa distinctio sua

ruit, tanquam primis juris principiis

Imo si consideramus imperium hoc, P^o ^describit Apostolus Eph. V, 22.seqq. vi<i Qs Jinaequalitatem admodum exiguam esse* sis'

do enim ibi prius de imperio mariti eg^ j#'23.24. postea v.2S.seqq. statim marit 1 “*^'bus adhuc verbis injungit, quod debe aD ^ $res diligere tanquam propriam carnem^Ldem amore, quo se ipsos, prosequi'-tur conjuges una caro. Ex quibus 0$constat, imperium illud vix aliudsolam directionem involvere; ad m 1non posse hic locum habere ejusmod* t je a '

1,1 0

tionem duram, de qua id intelligunt di» 1 g

tes

quis enim se ipsum duriter trscta^.^F'

iwo ) cjuio wuiijj. 1 W- UUlilCl Ci

se verberibus excipiet? etsi quid m 3 ?l

,t*>

Si dixeris, ita pessime agi cautam m a ^ „ r

rit. Ast uxorem oportet diligere,

Respondeo, non omnes uxores

luntati mariti, & sicubi tales sint, m a Zauxilium implorandum.

§. IX. Sequitur nunc, ut etiam . Pquod specialiter uxori competit, ag atfl iip 11autem hoc praecipue participatio jufid?vilegiorum mariti. Nulla enim res e Lrtam divini quam humani juris, cujfiatparticeps L. i.ff. deRituNupt -vocatur ablmp. in L. 4. C.de Crim- eX ^ S . cfisocia rei humanae atque divinaepertinet quod ejusdem cum merito sta-llt subjecta, ejusdem ecclesiae comm 1 e a

tur. Unde & usus scpulchri mat»

r Hnmani iiiric nsrticepS 11 ’ /?<• jj

pertinet. Humani juris particeps »»£ <55rum & domicilium mariti sequiturde Judic. L. 19. ff. de Juris dict. e) %J> ggnitatis & familia; particeps n c V

B- l2 V <

Senat. L. 13. C. de Dignitspectat proverbium in Nov. i°5-res coruscant radiis maritorum- . jj e tn : 2 ,ignobilem a nobile ductam n 'rfi.statuunt Dd. vid. Carpz.d. 11. quia in L. 9. C. de incol- 6 gßfi

Heres honore maritorum erigimus ,bilitamus.

§

>

pt'

k\,

guendum primo est inter statum

statum civilem. Illo in statu, ubi m a & J j. g( j &non est, jus castigandi habet maritus,^^^men, accurate loquendo, non ut ® a a aC aut caput familiae: quo respectu in %0 i$l

turali & criminalem jurisdictionem m sH

& totam familiam habet. Sed inputo negandam esse quaestionem,quo a ^pefque membrum. Nam jus castigandi ^jtiproefiipponit potestatem in persovam^.^snon inest imperio mariti, sed tantum 1 JqiJi'seu potestati patris vel domini. ^ 0dem, quantopere urgeatur, esse tm^sio'

te nti

jjtit

^li(

ti

%

hf

'Hi

&

Ma

^ *

5»it

H

<

^Of

»is,

&

s

3f Q

1‘Or

t biI

%s e

c °nj

Ptoi

tüal

»03 0

S

i«.

jfib

\h

»8,

S

Otii

f 1 ’

Otii

K

S

s

s

\

VL’

C

V,