De philosophia principum. 267

sttufl' Hac philosophia principem in-Cojjj ® e Ae debere, ingeniose ita exprimitsci re »0 Principem, inquit ille, deberek $ q u . posse, regere. Scire, nempe justi

OiBjjj Je ges, pacisque ac belli artes, ut circac onv e ° Cu * at . us restis existat, quid fiat & fieriniat 5 videat per se, non per aliena per-tegi a> (Prov. 20. v. 8.) Equum & mulumCj re ece Ae est, inquit David, quia intellectufiabij ’ re gem aliorum ab aliis regi irratio-Vj 4 v e E. Requiritur etiam velle* h. e. igna-dgfg. voluptatibus non avocari, sed gau-tatjjj 111 «s quB publicae salutis sunt. Poffe^r Q ein requiritur, h. e. autoritate, potentia,IHa: lCot ^ Ue animo armatum esse, ab omnibus,^nri PUblicam Glutem turbare volunt, absi-eg Denique sequetur ro regere ac regi.Siby populum, regi vero a Deo ac le-se Q 3 quippe sine primo non est Rex, sinek (jq ? Plus quam Rex h. e. tyrannus Deo®>nibus exosus. Necessaria igitur hacsomnium scientia in principe, (1) exl ° c ietatum principiis demonstrari potest,enim diversa hominum genera va-x^structa scientiis, artibus, iisque tam sa-Cgjj ^am profanis ex desiderio utilitatis, ac-c Q j etlte 5 subinde, mutuo metu in societatemsa r j^ r |? n t, consultum imo habuerunt, neces-5^? *)iinmum aliquod in republica constitueret t JyUm, idque vel in unum vel in pluresjh nsl atum, cujus vigore lites, controversi®Dj^cunque vivendi genere motse termi-Posst rent * ^on en ^ ra a ^ as ^ooietas diciet > Ws legibus soluta vivit, sed dissociata

quadam multitudo. Arbitrium itaque omni-um rerum, fi in principem translatum, is quo-que omnium rerum scientiam habere debet.Judicium enim sine pravia causa cognitionesubsistere nequit, cum lites dirimere de-beat. n).

(2) Ex natura interna principis. Deienim imaginem reprasentat. Est vero essen-tiale Dei in cognitione omnium rerum, &hinc cum Adamum ad similitudinem fui cre-asse t, omnium rerum scientiam quoque ipsiindidit, ita ut cujusque rei naturam justis ex-plicare potuisset terminis. Gen. 2. Princepsigitur tanquam imago Dei, ex ejusdem vo-luntate, ejusdemque speciali gratia, pratercommunem hominum statum, munitus, adtalem rerum omnium scientiam aspiraredebet. 0)

(3) Sicut interest principis, rempubli-cam malis & inutilibus hominibus purgare,arg. I. 13 . ff. de Off. Prces. ita illius quoque in-terest, eandem bonis & utilibus replere, quodsine pravia cujusque officii, dignitatis, utili-tatis cognitione, juste & utiliter fieri nonpotest. Ubi enim malos praemia sequuntur,haud facile quisquam gratuito bonus est. />)

§. VI. Uberiorem definitionis explica-tionem praebebunt famosa illa causarum ge-nera. Efficiens, finis, materia, forma. His enimcognitis non tantum quid sit, sed & qualis essedebeat philosophia principum, planum erit.Inter causas principalis erit efficiens, primoquestabit loco, ipsa calefiis sapientia , quia enimprincipes sunt Dei vicarii in his terris, hinc

rf c ff cni alii spirantia mollius ara,

0 P e i“idem, vivos ducent de marmore, vultusff a sunt causas melius, c a lique meatuszsjcribent radio, & Jurgent ia sidera ducent.

Iu regere imperio populos Romane momento :

n Ha. tibi erunt artes,

Müdere <era, vultus ducere, causas orare, coelibeatus describere, sidera ducere est cognitio*dem rerum scrutari. Regere vero imperio po-Pulos, est cognitione rerum imbutos ad certamformam disponere, Sicque Imperator Alexan.der Severus a philosophia vulgari nimirum &^usica ad alias artes traductus, ipsis hisce ver-mus tanquam sortibus illustratus est, teste ^ElioLampridio i» Alex. Sever. c. 4.

Conveniunt hic qu« de justitia universali 8tParticulari tradunt jCti, occasione H. 1. Inst. de&J. inquirendo, quasnam harum pro fine ju*r,S prudentije habenda sit? Particularem, h. e.qu* privatas hominum actiones erga se invicem°deratur, vult Zoesius ad tit.i. ff. de Just, &J,ad )r' ^ r0 universali prolixe pugnant, Hahn.

ffefenh. eodemtit, p. 37. Ethcmius tr. de Pr.s r li T- c. 6. eamque ita admittit Dn. Stryk.? . ot >s ad Infi. d. tit. p. 10. si universalis illate cl P’atur pro intentione bene administrandif e | 1 P ü ^ i i c am, cui non tantum negotia privata®ni & Publica, imo & divina subsunt. Injurius5uis foret in jurisprudentiam, si eam circal hm° t,a ^ umana ' n contractibus formandis tan-<j e - 0Ccu P atam diceret 8cc. Et hanc jurispru.

moderatricem sive direstivam cumphi.dens hl * Principum recte commutari posse, supra“°nstratum fuit.

*0 mmi mcffwium c. 7. tb. if. p. m.qff»t. ^ ‘ ffSi certum petatur, Strauch. Differt.pQl jQy b foto campet, tb. 3. Eodem tra-

henda Grotii ratio sequ. expressa de J. B. & P.L. 2. c.6. tb. 6. Rex,' inquit ille, tenetur adexercendum per se summum Imperium 8c popu-lus partibus luis ad conservandum hoc exerci-tium in sua integritate, cujus gratia in societa-tem civilem coitum est.

0) Jdsr. de la Motbe le Fayer, dans son Traite dela politique du Prince c. 7. n. 1.

p) Salufi.i. Hiß. Fusius hac de re Fontanella in De-cisionibusCatalauniae dec.i 13. Extrema,mihi cre-dite, reipublica: damna eveniunt, quando indigniad officia eliguntur. Non potest quis facere astummajoris periculi animas sute, quam istum, si «unanon peragat,cum omni integritate & rectitudins.Quis enim dubitet, quin talis promotor partici-pet in omnibus malefactis talis officialis. Siquis ergo leges civiles & Canonicas consulat,e® manifesto insinuant, eligi debere ad officiasemper digniorem l. 4.6. C. de Decurionibus l. un.C. de pot. ai muner. I. honores ff, de Decurioni-bus. c. licet-if. causa. 8. qu.i, &c< Conf. An-ton. Guil. Ei tel, in Palasstra aulico Juridica ex-ere. 25. Posito igitur jam, dari talem in prin-cipe rerum omnium scientiam, repletam quoquevidebis, viris artium & scientiarum peritis, iis-,que dignissimis, rempublicam. Quam in remita concinne Dn. a Seckendorf. in Trabi, suoFürsten-Staat in dedicat, disserit. Der Fiirftenihre Weisheit vergleichet steh einem unerschöpfli-chen Meer, darein alle andere Weisheiten und.Künfle einfliejfen, und durch hohe und verborgeneArt, zlu der gemeinen Wohlfahrt, durch das ganzefand hinwiederum ausgehen und Vertheilet werden,&c. Qus ratio fuit, cur tantam sibi opum vimacquisiverit Salomon. Iit enim sapiens erat &jn quavis scientia bene informatus, ita dignosquoque habilesque elegit, in regni fui commo-dum, officiales*

L1 2

1

/