ftr;

De philosophia principum in rebus humanis. 285

5r 2uJ U ^ 0nes ^em, j am ex multis rerum Cum itaque principis sit condere, interpre-< Percepimus, convocatis mandavi~ tari > au 8 ere le f em > e ) us quoque erit eandem

<hfs aUler > m ipsi nosira auctoritate , nostris- tol]ere ’ <l uia legis humante natura est, ut aHi s JS n ^ us s inftitutiones componerent, ut liceat

voluntate humana pendeat, non in origine

tantum, sed & in duratione. Sicut autem

!ii sr tna kgum cunabula, non ab antiquis fabu- .

splendore «, rJÄ-Äflr!:

^ f p -r- 4 ' Igitur post libros 50. Digesto-%es' ^ an detiarum, (in quibus omne jus anti-c t lfioti C j'^ um ^ P er eun d em virum ex-

. ü'ibonianum, nec non ceteros viros illustresK^ndißnos concepimus. &c. Ut vero legi-V anj ra!aone compositis plenissimum ro-1 ur ’ P^moipis accedat oportet judi-lio^j agendo eas *& scrutando, an rectae ra*

Ve ro’ 3n subditorum conducant, an

^Htrarientur, iisque denique firmissiiii^ n / u Peradde n d o autoritatem. Ita iteiifti sperator. /. 6. Leges illas, quas tres prce->(c 0 s ir \P ru dentes nobis obtulerunt , & legimus, 6?ktii r 0 ^ mus ' & pl en Hfmum nostrarum constitutio

eis accommodavimus.

§• VIII. Exserit sese porro philoso-legum architectonica, in perfecta earun*j)j^ interpretatione, & hanc tam sancte Princi-ps commendatam eile vult Justinianus Im-rq r J ,t:or -» ut eos qui ex suggestionibus proce-si ° n P ro P r ^ a judicii trutina obscuros le*cassis interpretantur, imdoneos & indi-ill e s stuasi imperio judicet.' Si enim, inquit& i ^ m P erator ^ leges condere concessumkssg le 8 es mterpretari soio dignum Imperio

^ p ocer° rtet ' ^ Ur autem ex suggestionibusfes e si dubitatio in litibus oriatur, &fio neni ,. e .sic idoneos vel sufficientes ad deci-Rt qua p lt * s existiment, ad nos decurratur?ex ]Lj. 6 0sl ines ambiguitates judicium, quassirx °/> Us oriri evenit, aures accipiunt no-c edir ‘ non a uobis interpretatio mera pro-Ojj. ’ Vel quis legum aenigmata solvere &j S "ibus aperire idoneus esse videbitur, nisijP cui soli legislatorem esse, concessum est?

itaque his ridiculosis ambiguitatibus,w c °nditor quam interpres legum solus Im-at or juste existimabitur, s)

ejus circa personam aut factum singulare, ma-nente de cetero lege. Sed hoc quoque facien-dum este recte monet Grotius, non fine probabi-li causa. Qui enim fine ratione non potuitlegem dare, idem nec quicquam circa eamsine ratione mutare poterit. Et hinc sicutaequitas internam rationem habet ex facto ip-so, dispensatio externam habebit ex utilita-te publica. Eandem igitur in principe re-quirimus circa dispensationem prudentiam,quam in condendis legibus advertimus fuissenecessariam.

§. X. Ad majus legibus ita a se condi-tis conferendum robur, principes boni illisse obligari patientur, eo ipso demonstrantes,ita sibi perspectum esse legum tenorem, utnihil injusti in se contineant, cum alias ne-mo male sibi velit. Quae principum submis-sio ad actus privatos extendenda est, cumhac ratione se tanquam membra societatisconstituant, x) Ejus rei illustre exemplumnobis praebet causa inter Regem Galliae & Ci-vitatem Parisiorum ventilata, in qua Rex sedecisioni Parlament; iegumque a se condita-rum submisit. Qua de re M. de Santevil Cano-nicus de S. Vitior, in Journel des Scavans adAnn. i< 581 -

Regem inter populumque ingens de divite fundoLis erat, eventus Urbs male tuta timet .

Scinduntur varii studia in contraria Patres ,

Rex propria, sternet judice , lite cadit.

Vinci dum voluit , potuit dum vincere , PatremSe populi , Regem se probat este sui.

§. XI. Jam de statibus Imperii Roma-German.

no irerman. quaeritur, qualem hi cognitio-nem juris habere debeant. Sane hi, praeterjuris Patrii scientiam, juris publici quoque co-typer - ^ interpretationem referetur gnitionem y) habere debent, eo enim casu sta-

fcft r h ’ q - U3e contra rem factam esle agno- tus tanquam Imperii cives considerantur, cumWj le g e comprehendi negat, h. e. non ut nulla ratione recessui Imperii jam promulgatoUg der °getur aliquid, sed lege integra ma* derogare, vel ab eo recedere eisdem conces-aliquod ad legemnon pertinere sum sit (0 nisi ante promulgationem ejus,

&

iclsiaelits divinitus jubebantur vasa speciali juris ratione sibi cavissent, quale quid

^0X> n .- *** V Vdlci jp V ' WU “ J. . VMMUWUt,SlUlUV

Juftf Piorum auferre, non ut contra legern fecere electores Saxoniae contra constitutio-^clr ^ ret -> sed ut ita declaretur, factum nem de successione liberorum Fratris“Relitarum ad legem non pertinere. £)

Patruo Anno 1521.Nn 3

cum

protestando eidemquese

Sj r

en f 2 'f : I- G de Leg. & Conß. Princip. Ejuskf r lf2ter P retari cu j« s est: condere LL. Con.fist-s lmeni - ai d. L. & imprimis Dn.hrun.kirh Confit, num.it. & Confi. 160.

e, lus Dec. 2718. Christin. Vol. i. Decis.* num, 1 p,

l ) D

jf- Becman. AI e iit. Polit, c. 13. th. 8. GrOt.

lijp 4 : c - 20 -

et { m st legibus solutus fit, legibus td .te ftar,t vu l* L ult. Infi. Quibus modis

Q

& P - Lih - 2 - e. 14. tb.f. StSua-Ll 'b cap. jy, num.if.

y) Qua; cx quibus principiis hauriri debeat, pro-be descripsit Autor der Donamertifichen Infor-mat. Part. 1. pag. i* 1 « Dass ipsa Reipublica:Germania; forma nicht aus den Lateinischen Rech-ten oder Bartolo und Baldo, sondern vielmehr ausdes Reichs löblichen herkommen und dähero ruh.senden alten Verfassungen , als der güldenen hüll,Kaiserlichen und Königlichen Capitulationen , desReichs Abschieden und Constitutionen zu nehmen.Conf. Freyberg. de Statu German. perturb. & re.fiaur. Part. r. dist. 11. p. 1.

z) Mev. Part. 4. Decis. 77. mm.y. 8c Generös.Dn. de Rhetz. Infiit. Jur. Publ. Lib.i. tit. 1.tb-i f.