284

Disputatio juris publici. Cap. 111.

§. VI. Hinc maxima quoque P rlI ^abus his, legum scientia instructis, aC ^ !l 0usfuiffe elogia, testantur scriptores. At j U r®dicebatur sapiens, quia prudens este M )Civili putabatur. I) C.Laelius quoque j.

minat, eamque proprio decidit judicio, juris-que exsequendi potestatem armis exsequiturg). Aut vero causa controversa solos tan-git exteros, sic eadem architectonica princi-pis scientia eodem fele extendet. Sunt enimprincipes custodes Decalogi, atque ita vincu- chorum tempore, quia abusus legum ^li inter homines. Hinc sicut in rebus eccle- gere instituerat, sapiens est appellatus w)fix dicuntur episcopi aliquo modo, universa- demarus Danis Rex, ob leges Regno Vjelis ecclesiae curam accepisse, ita & Regibus scriptas Legifer, a suis dictus fuit, ^ A#'praeter peculiarem suae civitatis, etiam gene- jus Danicum Waldemaricum nuncup®*^ralem pro humana societate curam incumbe- pit. n) Et Augustus Elector Saxoni®^ u0 dre, certum est. b) Sequitur inde (i) furis Justinianus salutatur a scriptoribus,ide° 4 ßetiam alieni principem vindicem este debere , quod correctis legibus antiquis, a majorib usnon tantum ex hac ratione obtinere puto, si laudatissimis,Ernesto Electore &vinculum adfuerit, societatis, amicitiae vel ce Saxonis Avo suo, nec non a e .

cognationis, sed si cetera vincula desint:sus. electore Fratre olim latis, iisdemque ^uSjficit tantum humanae naturae communio, Lt ' ^

generalis haec in principibus pro humana lo-Beatas, praedicat Solon, illas res-

cietate cura.

publicas , in quibus alienas injurias quisque suas exi-fiimaret. Eodem tendunt Eactantii verba.Deus, qui ceteris animalibus sapientiam nondedit, naturalibus ea munimentis ab incursu& periculo tutiora generavit. Hominem ve-ro quia nudum fragilemque formavit, ut eumsapientia potius instrueret, dedit ei, praetercetera, hunc pietatis affectum i) ut homohominem tueatur, diligat, foveat, contra-que omnia pericula & accipiat & praestet au-xilium. (2) Posse principes se tanquam mediato-res partibus bellantibus Usque invitis obtrudere , eas-demque cogere , ut aequis legibus pacem ineant.k) Inter est enim societati, tranquillam es-se & liberam a bellis; Lhristianisque praeci-pue Regibus id conveniens est hanc inire vi-am ad arma vitanda.

liorem formam redactis, auctor falubct r ^extiterit. 0) Similiter Kenelmus Sco^’torum Justinianus vocatur a Jacoboto, quia leges Scoticas in unum volv^b

§. VII. Oportet vero hanc Jur lS ,.$1scientiam in principibus esse architect 011quae apparebit (1) in condendis Legibus- ^ §e'

enim, ut ipse proprio labore compo^jO'

celsum non est. Impedit emm idrum regni gravitas, eoque tantumprincipis lblertia, ut in eligendis reru^l-p t>& idoneis prudens & circumspectus & \v-q) Illis enim negotium componenda* 1 ^®gum commisiffe , magnum prudentis AP

" w.

w ^ aw

mentum est. Aliud in Oratore , aliud iil -«n*

. r jpi ,

cipe requiritur. Hinc dignum & autorst®; 1 $$'

'cipum maxime conveniens elogiumsco 1. tributum fuit, cum parens Uterf-Afi*caretur, r) Quo ipso officiumproprium indigitatur, ut hi non tam c0 i®

§. V. Imprimis vero juris legumquePatriarum scientiam sibi commendatam ha-bere debent principes. Deus enim leges ipsassubjecit Magistratui, eumque tanquam legem anima-tam mißt hominibus. Digna certe imperatorevox: (qua; in Nov. 105. c. 2. /,4. reperitur.)Prudentia, igitur, principum civilis veluti inomnes casus directa esse requiritur, ita aptitu-dinem ad omnia prassupponit. Ideoque sa-pientiam sibi petiit Salomon, ut sequis legi-bus Populum judicare postit bonumque a ma-lo discernere, i.Reg. 3. v.g.

turam studiorum & legum, cum privas ^®

munem habeant, sed ut illi paterne & ^denter prospiciant, electis & institutis

r a0 V

rem viris doctrina munitiflimiscirca leges condendas se observasse cUI ^nuit Imperator /.3. Proem. Inst.,

Deo propitio peractum est, Triboniano fis 0 6 tjfiV.fico Magistro (fi Exqmstore sacri poldfis 1Exconsule , nec non Tbeopbilo (fi Dor°^ e ^ jil$illustribus (fi Antecessoribus, quorUffi ? ^ jst®

solertiam & legum scientiam A cU ftft 5

g) CO Repressaliis (r) deinde bello. Bodin deRep. L. i. c. Grot. L.i. c. i. tb.i. n. 4, conf.Ertel. Exercit.78,

h) Grot. de /. B. & P. L. 2. c.20. Z.44. n.t.

i) Grot. L. t. c. f. tb. 2, & L. 2 . c . if. tb. r.

k) Grot. L. i. c. r). tb. 8- num. 4.

l ) Cicero de Amicit. Forstn. Hifior. Jur . Civil.Rom. L. 2. c. 7. & c. 2.

w) Plutarchus in Grach. Dn. Bccman. in Differt.de Cognomin. Prine, c. 1. F. 2,

n) Eartolin. Orat, de ord, Danebrog, fol. 6. Ar-turus Duc. de usu & Autor Juris Civ. L. 2.cap. iz.

0) Fabric. Orig. Sax. L. 9. fol. ijj. De qua reita Dreiser. Sächßfche Chron. f, 727. bat guteOrdnungen in Städten , Aemtern und Gerichtenejf gefieUet, gute alte Gesetz und Gewonbeiten be-fiätUget, und neue Constitutiones machen lasten,dessgleichen hat Er auch die Schöppenstühle ge-bessert und in einen löblichen Stands versetzt. Dn.Becman. de Cognom. Princip, c. I. tb. 7.

, ist® ei-st) Vrasat. in Öp. Reg. Jacobi Reg. ^ n S‘ fielst'norem certe hic meretur gloriam bst u jrenislimus Rex Danise Christianus ^'sj c o(Pqua Legum rudera, concinnoquod Lomebog dicitur, redacta exp°‘

q) Non est minimi momenti, in m,n

lectu habendo , Principis _ acr ? prlia ^

cum ad eorum electionem iffi us . m

omn'v"' ' ßb <

cus autem si fuerit, nunquam n° p f facif e ’eo judicari poterit. Machinv. inpr. & Ammelot. in not. ad d. c.

r) Thtianus L. 1. Hiflor.

ftr

"i,i

%

h

klj

K

%

%

k

Wt

Pei

Svii

«a.

%

fes

fio

Et

ex

fir

C 6|

Oir

L

t>ei

tfi

Cj|

tle

L

judicium fiat. Prima enim ovnn ssssit> 1 sß c iPrincipe ducunt homines conjec st.

potissimum capiunt, quos circa f st

cognoscunt. Qui si rerum pe rltJ . - 0 t e ^Y t°'ti sunt, prudens & ipse existi® 3 ^ idob e °%,i c 'optime noverit eos judicare vir° {e ttfl e ^ sttueritque eos prudenter sibi “ de n perp er ^,^ ? '