192
IDhpnut. IX. Cap. /.
luntate Legis vel Naturalis , v. g. Patri pote-stas in Liberos quaeritur : vel Positivs , putaDivins , quomodo Jus marito in uxorem; Hu-manae vel Gentium, quemadmodum DominoJus in Servos quaesitum, vel Civilis, quo im-primis pertinent illa, quae contra Juris Commu-nis dispositionem tum propter favorem certa-rum personarum e. gr. Restitutio in Integrum;tum propter aliam justam causam introducta v.g. Beneficia Excussionis , Ordinis , DivisionisFidejussoribus concessa aliaque similia. Factohominis Jus alicui quaeritur aut Proprio perContractus & Quasi - Contractus ; aut Alieno,eoque vel Principis per concessionem Privilegii,vel Privati, puta Testatoris in Testamento cir-ca haereditatem, vel Delinquentis per Delictum*9 & Quasi-Delictum alteri Jus tribuentis. Exquibus facile decidenda erit quaestio: Num Prin-ceps postit alicui Jus suum aufferre ? Breviter30 respondeo : Quodcunque Jus aliquis quaesitumhabet ex Jure, quod ipso Principe est Superius,illud a Principe aufferri nequit , quo spectatJus quaesitum ex jure Naturali, Gentium &Divino. Quamvis enim & hoc quandoque aPrincipe per Leges Civiles austerri videatur:^i austertur tamen non ipsum Jus, sed qualitastantum vel effectus a Principe ex arbitrio suoadditus, illudque ad simplices Juris vel Natu-ralis, vel Divini, vel Gentium terminos redu-citur. Quod Jus Civile attinet, distinguen-dum puto inter Jus Qudesitum & Quaerendum.Jus Quaesitum Principem nonnisi ex justa cau-Z2 sa praecedente, Jus Quaerendum etiam absque33 illa aufferre posse affirmo- Non tamen semperspecialis causa adsit necesse est, sed sufficit etiamgeneralis salus Reipublic®. Commode id ex-emplo ejus, qui thesaurum irt loco publico iri-. venit, declarari poterit. Hic enim perinven-tionem concedente Lege Jus Quaesitum in di-midia thesauri parte > si in publico invenerit, ha-bet, secundum §. 39. J.* Rer.Div. L. 3. §„ 10.ff- de Jure Fisci. Quod si Princeps totum the-saurum Fisco inferre vellet, injuriam certe fa*ceret inventori. In futurum autem quin Prin-ceps statuefe poffit, ut is , qui thesaurum inloco publico invenerit, integrum Fisco Prin-cipis tradat, noh ambigo. Vid. Petr. Anton,de Petra in Fit. de Jur. Quas. non toll. per Prin-cip. pasßfn. Drt. Brunnemann. ad L. 4,n. 5. C. deEmancip. Liber. Dn. Praeses. Vol.i.Dtsp. 1. cap. 6 .num. 15..
35 Abusum hunc, quem modo descriptum de-dimus , privare quem posse Jure Quaisito ex-tra dubium est. Hoc alitem tanquam funda-mentum hic praesupponendum censeo, nimiamextensionem non esse admittendam , Curri in ma-teria pcenali versemur, in qua tanquam odiosa& stricti Juris extensiva interpretatio locum non3^ invenit per L. 115. §. 2. ff. de R. J. Imo de pri-vationis poena agimus, quam alias Leges nonimponendam esse censent, nisi Jure expresso dLea cautum fit , L Ä quis. 14. §- Divus. 14. ff . deRelig- V S umpt.funer. cap. lila 2. verb : Cum nun-quam inveniatur. X: Ne sede vat. vid. Menoch.Arbitr. Judic. Quafi. L. 2. casu 27 6. - Sed quous-que tandem, brevibus videndum.
37 Frequentiffimus & quidem si non omnibus ,plerisque tamen materiis affinis abutendi MS-
pjt
dus estDeterioratio, tanta visa R
Reb. Eccles.non alien. qu. 79. »• 1 7 , 1 " ri 1 ^ ,,ob eam aliquem statim & in cont ! n£ uä j-eS d et cprivari posse. Quando autem a H ^rior reddi dicatur ex Ulpiam *** ' 7Ne quid in loco pubi. Franc, de Cal 8 ' .y,Infixum. Ernt. N Vendit, r. 27. »• 5 0, *\j 0 fcil^do an. d. Tr. qu. 79. n. f. docet, $ e oejus usus corrumpitur aut dinu nlUtu, in quo erat, vel ejus $ftim atl ° ’factum vel negligentiam posidentts- ^jti
Non tamen omnis DeterioratioAbusum, ob quem alicui Jus Qj?® V>etC^ os -aufferri, sed potissimum requh' unt )
tionem (1.) enormem & notabilem- ,petuam. (3.) Commissam dolo, c L- f i°'lsaltem levi. Aug. Beroi. Vol-l- 0496. num. 30 .seqq. Redoan. d. I- num- 9 *' .^senthal. Tr. Jur. Feud. Comius zZ-
&
Deteriorationem requirunt n° ta ^
J
'J
normem.
non modicam & fst^r
ptum enim salutariter est& ad liri" a0^ ^
tiam cohibendam , quod minima fi
tendatur, nec minima curet Praetor > . ^
L. Scio.4. ff. de Refiit. in integr■ rb ^
Adilit. Ediäo. I. 37. §. 1. ff. de ' „m %adversus. Vendit. Et quamvis ,j oP ’jj,
contra Justitiae regulas receptum a1 ^tio videri posset, fatebitur tamen > ^gentius examinaverit, a Jure Civm £ 0 fl c ^normam id exactiffime ordinatutm^jjitj^
rünt scilicet hic duo Juris Natur# v „lino facto: Suum Reipublica tribuenda ^^vatio nempe & promotio salutis P u g 0 qU® ^bibendo promiscuas vilesque lites, aansam discordiis praeripiendo; & a ^ g d 8 * J, tprivato tribuendum , scilicet id, q u ?vel culpam alterius ex patrirnonr 0 p^ c e^ ä ,Qiioties autem in uno facto dupl ex ^rV^rJuris Natur® occurrit & utrumq ue ^ o£ et -ß.quit; toties levius cedere graviori ß0 l 'Icell. in. L.Minime. 35. ff. de Reüg-ner. Conf. Plurim. Rever. dtH° n ° ft'aC'jD. Val. Alberti Competid. Jur. N at ‘ . u569. Illud autem gravius , hoc l eV ^ n is ^ ^mo farius negabit. Qu® autemnormis Deterioratio sit, difficil’ “ j ti^t
rim impossibile, est determinare > c c orf?ff>Consistat, & ob magnam varietatedefiniri rionpossit; Roscnthalius ^ ^ e$ prJur. Feud. Conci. 3 5. n. 4. determ'^^^if-Jj.laborat, quando exemplum VaW* 1 c0 nsi l °ex horto pomis, pyris, olivis& c - r j 0 j>e?Vttas ex illis arboribus cum deteriorConsuetudinem loci vel horti n J * ^ $vel quando ».18. ex
el horti n"" »sPaulo in f • Jjjjjd
culo ex L. So.ff. pro Socio colbg’ 1 ^te grave damnurii censeri, st u0 ..jgD q :
0
do a 11 e ? Uando ss 1( = guod excedit ^
M q cLi Xt Tt P3rtexh b^orum. S^ C V
diuthp ' rePtl rar •' optimum ig’ rur ^ ho^t,ri i p n T r ’ l,rrecu "amusatlsunt ilf ^ Udlcds ’ guippe ctyns arbt<s l poümt certa regula, claudi ^
num\ Msnoch > de Arbitr. Judic. QU?*
- /Hf
\