288

Disputat. XL Cip. L

effectus Conscientiae, (ut utar verbis Cicer, inOrat, pro Afilon. ) ut neque timeant, qui nihilcommiserunt, & poenam semper ante oculosversari putent, qui peccaverint, h. e. tranquil-litas mentis ex bene gestis, ex male factis do-lor & laniatus. Quo de effectu elegans est locusapud quem dixi, B. Dn. Mev. insp. 2. §. 5 5. &apud. Rob. Scharrock. de Off. sec, Jus Nat. c. 1.

(,^n. 10. Patet autem ex hoc etiam ipsa Conscien-tiae exiftentia , quam cum Hobbes in suo Levia-than videretur velle expungere, contra huncprolixe eam & erudite probavit. Clarifs. Dn.Dn. M. Jac. Henning. Pros. Alor. in Acad.Grjph.in Disp. quam habuit ce Conscientia,

His ita praemistis ad ipsum Porum Conscientiajam progredior; quod describo: quod sit nihilaliud, quam Intellectus hominis , in quo inflituiturdiscursus 5 de quo sup. n. 14. & n. 20.) rationesjudicans de aäionibus suis, quatenus cum divina &

66 Natura Lege conveniant, vel non. Dico: Intel-lectus hominis, quia , cum Forum fit, adsignan-dus est locus quasi," in quo exerceatur Conscien-tiae judicium, qui alius esse non potest, quamInteüeäus. Equidem sunt, qui in Voluntate Con-scientiae sedem constituant, sed hos remitto adSanderson. fape citat.prai. 1. §. 21. ubi his abun-de satisfiet. Natura autem Legem dum dico, nonillam intelligo simplicem , qualis extra respe-ctum ad Rempubl. deprehenditur, sed talem,qualis est, cum ad Respubl. ipsa est accommo-data. Habent enimCivitates illud in Natura: Le-gem Jus ac potestatem', ut restringere hanc &ad suos usus applicare valeant. I. 6. de J. & J.quibus itaque etiam conformandae sunt Civiumactiones, & si conformentur, in conscientia fa-tis subsistunt. Add. B. & Magnis. Dn. Mev. d.Proclr. Insp, 6.

67 Sumitur alias Porum Conscientia multiplici-ter: (1.) pro Canonico ‘jure , ita ut in F. C. tu-tus esse dicatur, qui Canonico Jure tutus est,nec ea inter se differant. Joh. Valer. de Differ,utriusque for. suche. U Conse, inpralud.n. 6. NamCanonicum Jus principaliter intendit vitarepeccatum, arg. c. fi vero. X. de Jurejur. c. x. X.de Pabt. &, ut ait Abbas, Jus Canonicum, etiamquatenus disponit in F. Contentioso (nunquamdisponit cum peccato, in c. quia plerumque, n. 17.

6g de Immunit. Eccles. Sed hocc significatio ad hancDisputationem non pertinet; sicut nec in Ab-batis sententiam,velut nimis benignam & ex ad-fectu Papali descendimus. Quam enim non om-nia Juris Canon, ce qua sint, inque F. C. subsi-stant, docet Deckn. pr. Cr.l. 2. Cap. 12. n. z. Vseqq. & agnoscit ipsa glossa sin. c. Consuluit. X.de UJur. Nec exempla congerere operae pre-tium erit. A diri modopotest. Excell. Dn. Zieg-ler. Diff. de Orlg. U increm. Jur. Canon, praemissaComment, ad Inft. Lancellot. ubi§. 67. concludit.Etiam inter illas materias, quarum nobis aliquis ususeffepoteft, e. g. Juramentorum , Adatrimoniorum,Proceßas &c. oppido paucas effe, quajuflam &piamcontinent sententiam: reliquas corruptelis atque impie-tatibus ita infebtas effe, ut satius fit , totumifiud opusnegligere , fef aliunde addiscere, quod Ecclesia ac Reip.suerit salutare. Et hinc ipse quoque Valerius, d.l.

yo n. 7. dicit: F. Canonicum contentiosum non semper effedireciivum ad salutem anima, neque omnia licita

71 fecundum eum effe licita in F. Anima. Ac in Ang-iia publica Lege cautum esse, ne quis amplius.

'obff'

M

fO'

Juris Canonici Doctor creetur, testam ^Parker de Polit. Eccles. I. 2 .c. 32. S?prie quoque saltem, & valde abusive-Canonici Juris Doctores dici ait P aU , t fiti.sde üs. & author. J. Civ. & Canon, in6. postquam c. prae, admodum OJ

Jus Canonicum. Add. si placet. Dijj-s '

wdd. Hillig. quae est inter Difpp- c ° u &Ahasver. Fritschio. 12. th. 8z- &s el M - $ 4 ''Inist ac B. Dn. Mev. d. Prod. Insp • Z- p ptfl 1Pleniorem. (2.) Sumitur F. C- P r ° nll liz^tentiali in Confessione, quippe in q u ° feafbetur ratio rigoris seu Justitiae Legm.^ Vstdicatur secundum Deum & Consci c,lt1 ^, ^c. 6, Seff. 24. Concil. Trident. de fi e f or,n ' (} 0 v l,, \tin. Uran. Prenninger. inLeäur. ndfrabilis. X. de Except. Quam signifieati 0 ^me. notandam ait Joh. Valer. d. I- f; £0 M ffratione , quia nonnulli satis eruditi 111sint. Neque alio tendit ejus definitio'

§. 1. dicit, F. C. quod nihil aliud

bonus, aquum jubens ac conflituens exsta seff l -t

causam, n. 6. de Teftib. quem refert # ^ st

etiam Petr. Barbos 4. par. rub. ff.

n. 26. Ex quo etiam Confeffionarii ^

pes Pontificios dicuntur hodie Confi iei # t

qui semper linerent a lateribus

finem, ut in casibus obvenientibus 1 ^

Conscientiam; quomodo non itapn. .K 1pium ejus rei ex Poloniae regno pubnderunt. Sed nec ea significatio adverum ad Pontificios tantum. Ap u<a ^ pfiffex aliorum Conscientia suam forma 1 ^ ef° pnis; in avidas autem Sacerdotumrare, quioquid peccatorem urit,

pars est: Apud nos quiescit illa Com ^i 1 ^

tortura, & sic non ad nos proprie fi ‘'

pertinet, Conf. Joh. Gerhard. afisu-

p.^.cap.q. (3.) Sumitur F. C. p f \ f .

co Exteriori, quod vocamus hodie aRath. Vid. Covarruv. tom. z.pratt- ^ s jafffin. 4. Cujusmodi forum, sitam hab jjstff.ctionem externam

olim in Eccles^

docens Dn. Ziegler, d. Comment- ^ ji>l. 3. tit. 1. §. 2. Paul. Voetius d■ tf-U Canon, in Belg. c. 5, §. 4. p. 9 4 ; ^

tib 1

. .Js

rem' allegat, t. t. C. de Epis. , jü' £fAEoeflert. de suftit. LL. Rom.lib- *• ficosas*scessu autem temporis devenit ad Ep ' c efXin terris nostrorum Principurti eGoiisistoria. Verum neque illufV^jit. ffLlf <)tinet, & de illius processu videnda ^ßjt- <fici & B. Dn. Brunnem. fiift- deDenique sumitur pro judicio hornis 1 A1 .

quo quilibet seipsum sistit, exainin ^ lofsolvit vel condemnat: & ficestnstff^

Ita autem differt. F. C. q F- ’

simum quidem in his : (x.) quod 10 a jjuSest Judex, alius Actor, alius Reu s ^sed in Interiori s. Conscientis, m el1

itat .c pn- sjfiy

piis opus non habet. Vid.

nem hanc reprastentat personam ’ fssfifi

, -- - . fe ft0‘

in Dicafi. conci. 1 2. §. 1.6??-' - nU jH ^ 1Fori Exterioris sint actus hoiuicum de internis nemo judicium h 1 Jffi

de Pcen. Grot. de J. B. & P• ^ 2 '/" c]l tib ll? ! X eZiegl. add. c. 20. §. 39. M<* 4 ; ■

posteLegem probat. Sanders. t* 1

-a S. Paulo Tbeol.Alor.lt. 2• dtjp- 3 '

4