41 r

ZHsputat. XX. Cap. //.

solenne juramentum exigitur, in foro exteriorinön habebit eundem effectum cum solennibus.Sicut idem de formula: bcyGOtt, exponit Carpz.p. 2. Confi. x 6. des 6. item de formula, beym Wor-te der ewigen Wahrheit , per quam intelligit cumLuthero & aiiis Verbum Patris. Quod limitat,ut fiant solennia talia juramenta per adjecta exsolennibus juramentorum receptis in imperio:Sotvahr alsmirGOttheljfe, und sein heiliges Wort.Nota tamen, qui per animam jurat, eum non ju-rare per creaturam, sed potius directe invocareDEUM vindicem Animae. Cui ratio moralis nonobstat. Nulla enim hic vel injuria, veljactura ani-ma? a juramento metuenda, sed a perjurio ; quodqui committit paf um interest,ultrices DEI dam-mas expetierit, nec ne. Nam comprehendentetiam invitumEt qui delinquit,consentitinpce*nam. Dixeris ; venia potius exoptanda esset. Re-lpondeo,non utimur venia adpeccandum,nec in-dulget futurisDEUS gratiam,sequitur autem ju-ramenti actum perjurium. Nunc porro evin-cendum, jus esse homini suam animam per ali-um praestito juramento obligare. Quae sententiamultis displicet,quorum causam agit & suam Jit-stus Oldekop. in Dijf. Juridico - Polit, de jurejur. inulterius animam. Qui rem voluerit expendere cu-riosius, separabit puncta controversia? ; & civilisjuris momenta , & quid Gentium jurapermit-tant, tum mandatarii cautiones distincte ponde-rabit.Nos prima praetermissa quaestione dicimusbreviter, non prohibere dictamen Connati juris,quod intendit Oldekop. Ratio, quia juramen-tum est comparatum ad hoc, ut inducat firmamobligationem. Obligatio autem non requiritpraecise verba, sed signis & nutu contenta est :Imo quandoque ex praefumtaetiam ignorantisvoluntate nascitur per L. 2.ff. deNegot.gest. Etqui patitur fieri negotium, mandare videtur./.18 . jf. mand. Cujus ratio, quia non forma signo-rum obligamur, sed oratione, quam exprimunt.etrg.l. 3 S.ff.de 0 .& A.Ut sic maxime litera?, qua?signis presse acceptis & nutu sunt certiores, pro-ficiant ad obligationem validam; nec minus sub-sistat, quod scriptura,quam quod vocibus linguafiguratis significatur, perd. L. Qua? quidem ex ci-vili sanctione derivata, sapiunt tamen ipsos na-turae fontes, Ut mirer Scholasticorum hictripli-Jeemsententiam, quotum nonnulli invalentibusprofetreverba,eadem requirunt ad juramenta;alii simpliciter verba ad substantiam desiderant,plurimi communiter nulla. Cum quibus & nosporro, cum juramenta ex nulla ratione, qua? o-ftendi possit abunde, exigant verba, pronissimasequela inferimus,fieri posse per alium, Sed fe-cundum argumentum strictius petet dissentien-tes. Nempe Eestimätione morali, qui per aliumquid facit, ipse videtur fecisse, non tantum ratio-ne quaerendae obligationis, sed ipsius etiam rea-tus. Quod civile jus ex parte cum discrimine re-cepit, longe tamen laxius dictamen rationis. Di-ces, excipi personalia, A ubi alias persona? in-dustria electa est, non esse locum substituto.Juramentum autem esse personalissimum. Resp.id tantum verum esse quoad vim perjurii. Se-cundo & personalia expediri per alium posse ,exemplo matrimonii ex c. de procurat, in 6 . Di-ces secundo , hic sub esse specialissimam ratio-nem invocationis scilicet religiosie , quam itanequeas vicario munere expedire, sicut aliena.

salute nequis beari. Resp. Probe adverte 11 ^est, juramentum non esse ita comparatu 111affectandum sit tanquam simpliciter inteI ?J^ e xneratio coelestis veritatis. Novimus en . jfll iPSyrae. 23.12. repleri iniquitate virum, assitum jurat, & si cessaret controversia inter ^nes, non fore locum juramento. Heb. *>;. '

In terminis ajunt,juramentumnon app e1110 , ä dsi, sed hypothefi debita? necessitatis. Osi a0 fe-Grot .L 2. c. 13. th. i.obs. Esse cultus fp eCie ^ e t.cundie intentionis DEI, non primae. e iit/. 2. c. 1. n. x 8, Haec, dum aliquam divers ,innuunt, inter alias divini cultus specie 8 ‘■Umentum, arguunt, non posse hic ifrict eC ° e jl-di ex regula parium. Deinde nego inVO ca ^lum, qui jurat per alium. Hoc enim e y et ’ e di'jurare simpliciter. Non retinent, aut j 0 cO'unt divinam vel vindictam vel scientias 1rum intervalla. Ubique Numen prf^ n j V 0'neque a veneratione ejus ulla distantias atlentem removebit. Non tamen necess e S - ’e,rfingamus concurrere tunc eum actu llient j s T aii 1p licito qui per alium jurat, cum juratur. a r'deillo articulo temporis quomodo ip^bit; Sed sufficit, quod sit affectu, qui P ^ptu 111semper praesens. Novimus enim, no«

Verbis aut suspiriis adorariSalvatorem 1101 ^n 1sed tota, ut ita dicam, mentis habitudin e 'spßpenetrat, quam inspicit, exigit etiampotissimum. Imo A hoc recte dicipofl^P-^n'quod eo momento, quo comittitur aliidum, qui commisit, jam jurarit, si seri° 1 qt#

sit, nisi forte ipsam c o n lii m m a t i o n e rm

fissisrat)

ss e '

plenam obligationem ad externum astationis referat. Quod qui fecit, ut "ret circumstatia,quam hic & nunc ignotu ^care posset mandatum, religiose cogi taV 'jptfi'autem expedita? veritati sucum fact ul ' uS £pffrim cum fixa adhuc luctando conscienti 3}jurii metu, committit tremulo judicio n ^ vi (\Xreligionis, graviter peccat, remissi 01 '* „bgradupei-jurii, si revocet ante compbff jaf 11 ’tero actum. Initabis j Si ita, qui manda v ^ e ssi 3frustra jurabit procurator, & sterili 1°° l e .dabit. Resp. invocat non in suamalienam , non facturus testificatione 111DEO, sed homini, cujus conditio exig^^eH 3 'signa. Suademus tamen ex mente D 11 'l. 4.C.2. n. x 6.non frequentanda tassaj 11& consultissimum este quandoque, all P ^rint mores gentium solennibus quib» 8 ^ fC s ^

seu«’

fi

ei»'

moniis angustiorareddere juramenta»

gni momenti sit, ut vel exlpectet lir ^ jnvel in loco domicilii v. g. absens p r£E frmentum. Conf. sic omnino Felnnannu 8 ^^ ^"surej. inal+erius animam, ubi examip 3 ^^ c 3ta contraria, quem etiam brevitatissules iniis, quae observanda sunt p rS j- f t tJ e s y

rius nomine jusjurandu. c. 3-Vid. Z« • $$

rei.n. 42. Sane tamen speciale mand a jrrimus. Vid.B. Brunn, ad tit.ff- de jssiff/'Fagund. I. 2non re

tivaloremConcludit Fagund. l.p- c - - u i >,,subscribit chartam, in qua continet^ . sl £ e j:ä ^tum, eum caeteris paribus jurare- G 4. 'nos ex Dn. Prasid. d. Tr. de 'dure i 11

n. 27. mutum ex accidenti jurare P - Sj p x

ptis, nec non solo nutu, &ex|®rnis L c

V lUi JJi» -i.»! unii, UU JJ • -J ^

d. /. 2. r. 2 2. n. 19. Caeterum equisita necessitate verborum ^

remCnnrlnslis Eafiund. /. 2.r. . ^flll 1 .

«d

c e

Pr

tii

ei:

ta:

>!

k

te

;

! ssil! ii

I te

V

«o1 «It

i

28

1 ^' 5 PtPoc 0;hKPtb,

1 )Di

4

k|

te

hi

te

»a

tat

Itil

te

hi

te

c,

tat

tei

%

te

te

l*

1 5:

te

te

&

te

te;

te

5 %te.

n.