De Sententia contra Fiscum ferenda ,
»7
Mar. Anton. Macerat, variar. resolut ■ lib. i- te.sol. ni. ».15. vid. Richter, decif 35. »- 6.
§.19. Fundamenta autem, quibus odiumhoc Fi Ici in pronuntiando stabiliunt, duabuspraecipue nituntur hypothesibus. ’ Prima est,quod Fiscus nunquam censeatur privilegiatus,
d. cap. 18. §- 7. quod Modestinus tanquam ho-mo privatus juribus antiquis derogare, & fa-cultatem contra Fiscum pronuntiandi, conce-dere non potuerit: Non enim Modestini am-plius, sed Justiniani auctoritas hic vertitur. Neevideo rationem, quare JCtus contra Fiscum
datum (F™ u k P i ‘*jst c gium , expresso jure fun- facile respondendo, magis a delicto absolvi pos-sit, quam Judex contra Fiscum pronuntiando.Utrique enim ex lequo incumbit, juris justitiae-que regulas observare, st petcare nolint,
§. 23. Nec desunt, qui Modestinum a deli-cto quidem absolvere illum existimant, quicontra Fiscum facile pronundaverit, non ta-men a quasi delicto, ad quod etiam culpa suffi-cit, ad exemplum Judicis litem luam imperitejudicando facientis, pr. Inft. de oblig. ex quasi de-lici. Trentacinqu. variar. Resol. 9.». 5. Verf sexta& ultimo. Et hanc Modestini sententiam adeoveram esse asserunt, ut nec, si ipse revivisce-ret, aliter foret responsurus, uti ex aliis refertMatth. Matha?syian.ys«£w/. 71. Verum nec hiecinterpretatio admittenda; Nam ipse Mathaesy-lanus recte subjicit: Generalitäten! ‘verborum nondelinquere etiam a quasi deliäo excusare, nec opusfuisse, ut caufe dubio mentio fieret : Nam & in cau-sa liquida Judex imperite judicando, non aliud,quam quasi delictum contrahit. Nec illorum
datum, deprehenditur. Mev. cons 97. Menochd- P r!t f 72. n. z. Klock. Cons. 81. »- is . Tom. 2.<xconfi 22. n- 1 16. Tom. x. Mangil. tr.de eviäion.
6. n. 20. Altera hypothesis est, quae exprocedenti fluit; quod Fiscus regulariter jurecommuni utatur , & pro privato reputetur.Honorat. Leotard. tr. de usur. qu. 22. n. 9. Pe-regrin. lib. 6, tit. 6. n. 27. Franc. Mare.. Decis.L. 1. q. 38. n. 1. U 2. V qu. 670. n. 6. Merendai. 3. controv. cap. 18. n. 4. Trentacinqv. variar.resol. lib. 1. tit. de sure Fisci resolut, ult. in fin.Gvazzin. de confiscat, conci. 10. «. Cujacius inL- 5-jf. de jur.Fise. ubi refert ex Ammiani Mar-cellini Lib. 25. Julianum Imp. dixisse, fe aequas-se Fisci jura cum privatis. Et potiorem cau-sam privatorum, quam Fisci tutelam esse, dici-tur L. 2. C. Tbeod. de Advocat. Fise.
H. 20. An autem superiora Doctorum asser-ta Modestini sententiae conveniant, inquiren-dum nobis erit. Inscriptionem textus fi in-
piciamus ex Lt ro singulari de proscriptionibus admittenda explicatio, qui Modestinum de am1 am e um tam e e, constat; ex quo libro tres biguitate in quostione i. e. in tortura criminosea u textus m ige ta relati, videlicet L. 12. ff. loqui existimant, quorum opinionem adducitde tnoffic. testament. L. 20. J. de appellat. & L. Alciat. ad L. 1. «. 5. ff. solut. matrim. Con-io . e ver . significat. qua? inscriptio legis ar- textus enim ipse hanc explicationem legis re-gumentum prteber, Modestinum illic loci egis- fellit.
se de prailcnptione , Fisco bona vacantia pe- 8.24. Temperanda ergo generalitasverbo-tenti, vel privatorum bona ad Fiscum ob prae- rum est ex ratione juris, & aliorum textuumcedens delictum redigere cupienti, opposita; collatione. Negari enim nequit, favorem Fi-& hoc catu, si circa praescriptionis terminos sci regulariter eundem esse, qui est ipsius Hei-lt uim occuirerit, contra Fiscum, utpote me- publicae, cum hujus utilitati notorie inserviatrum ucrum captantem, respondendum esse Filcus. Quorsum collimavit Justinianus int- p . .'i 11 - 1 s U a- ^ a Pj t0 * n i M. Anco- Nov. 160. cap. 1. afferendo, Fisci non minorem ,^‘ n0 _ 0 reltimoninm respondere vi- qua civitatis curam esse. Quis vero dubia contra
favit d 10 m cau fi S com pendii nunquam judicans Rempubl. pronuntiandum esse diceret? SalusJ ' , . enim Reipubl. alias suprema lex est, teste Cice-
5.21. er orum Modestini contextum quod rone lib. 3. de LL. & hinc communis & majort inet, non e unt, qui circa illa quaedam mo- utilitas praefertur speciali & minori, C. Bono me?ean . t qm em Anton. August. Emendat, morio 3. X. depoflulat.Prolat. ob quam causam Fi-. i. cap. 3. pag. m. 30. particulam facile trans- seus agens in causa primipili, praefertur causaepon n am cen utt equenti modo : Non facile dotis, yzr L.utilitas 4. C. deprimipil. quamvis aliascanquere 1 uni, qui m u iis causis contra Fiscum etiam dotis causa ad interesse publicum rose-re pon erit. Quo ip 0 innuere videtur , ali- ratur, L. 2. ff. de jur. dot. Primipili tamen siv«quan 0 emquere, qm contra Fiscum respon- annonaria causa magis publica est, & inde^erit, ut pne non iernper in dubio contra majorem meretur praelationem. Et si statuta
Fiscum respondendum. At vero, cum hujustranspositionis fundamentum nullum adducat,nec Florentinum exemplar illam agnoscat, illiussententia? subscribere non valemus.
, h- 22, Alii, quibus generalitas illa Modesti-j 11 displicet, ex voce Responderit, restrictionemlegis deducunt, asserendo Modestinum non age-re de judice causam decidente, sed de Juris„/»rirn de - ' ■
nunquam extendenda contra Rempubl. vid-Addit. Bartoli ad L. 10 . ss.'de jur. fise, quare le-ges dubiae contra Fiscum interpretanda?, htquamvis haec, quae hucusque adducta, restrin-gi forte possent ad illos Fisci reditus, qm ite-rum in totius Reipubl. usum impenduntur;Attamen non minor ratio eorum etiam est,
. _ , — — j — „ qua? in conservationem Status dignitatisque
2 l ur ~ respondente,quod hic a delicto Principalis necessario impendenda; Salva enimablolvatur, 1 Fisco minus faverit. Finckelth. Respubl., esse nequit, nisi & salvus Princeps,tbfcrv. St- n - 4- secutus hac in parte Ant. Me- subsidiisque illis instructus, qua: decus & tuta-
rend. lib. Z. controv er s j ur _ ca ^ x z. § g Verum & men saluti publica conferre possint. Imo cura
ha?c interpretatio arnplmg non quadrat Mode- ipsi Principes suis confilü f < faisqug laboribus prt M»ftini sententiE, po, quam illa in corpus Juris re- to orbe terrarum die noctuque laborent , quare,nonlata; Plenissimam enim auctoritatem hac ratio- habeant dignam sua prorogativa fortunam , suntne recipit a Justiniano per £. 3 . §.i 0 .c.<fei/ri.7«r. verba Imperatoris in L. r,.infin, C.de quadriern,enucl. Unde sua sponte corruit AFerendo assertum proscript.
Vol. VII. Disp. Halii. D 2 | af.