2)iJputMio 111, Cdp. I,
l€
sua sententia eidem finem imponat, i-1. L. 1 3.§. 2. L. 19. §• i - L. 32. §. 16. ff. de resept-&arbitr.Et hic in specie Arbiter Compromissarius voca-tur, German. Willkuhrlicher Scbicdes - Richter ,Carpzov. p.i.c.i.d. 13. n. 5.
16 Differentia itaque inter Arbitrum & Arbi-trärerem manifesta est; licet enim uterque exconsensu privatorum natales suos derivet, hictamen arbitrium suum sine juris ordine interpo-nit, iquem ille ad instar Judicis adhibere tenetur,Hunn .inEncyclop.p- 2- rir.40. c. 7 .n. 1. feq. Bapt.a S. Bias. tr. de difs- int. arbitr. & arbitrat.
«7 Cum autem vocabula h:ec promiscue usurparisoleant,ex Lege Conventionis & negotii qualita-tate, utrum in Arbitrum, an in Arbitratoremcomprornistumsit, hauriri debet, Gail .lib. 1. obf.150. «• 5 -
s{$ Ab Arbitro Compromissario non discrepantAustregae Conventionales, quippe quae nihil G-liud sunt quam Arbitri, quorum cognitioni & de-cisioni Familae Illustres controversias suas percertum compromissum ad hoc ordinatum sub-mittunt. Exempla variorum Principum, qui vi-dere cupit, adeat Schubartum deAustreg. c. 8. Etquamvis aliqui Austregas Conventionales adpersonas Litigantes Nobiles & Illustres restrin-gere velint, in eoque quasi differentiam ab Arbi-tris Compromissariis effingere cupiant, in effe-ctu tamen nulla est, sed quicquid obtinet >n Arbi-tris Compromissariis inter privatos, idem & inAustregis Conventionalibus inter Illustres Im-
20 perii Cives. Interim hae Austreg® Conventiona-les cum Auflregis Ordinationis non sunt confun-dendae, siquidem Austrege Conventionales, ut& alii Arbitri Compromissarii nullam propriehabent Jurisdictionem, dum eorum potestas, expactis privatorum* qui Jurisdictionem dare ne-queunt/. 3. C.dejurisd. unice dependet. Austre-
21 vero Ordinationis Jurisdictionem habenteamque ordinariam Illustris Dn. de Rhez Instit.Jur. pubt. lib. 4. tit. 2. §. 4. Dn. Prasses Vol. 1. Difp.Trane. 12. de for. Auftreg. th. 5. Illae consensu par-tis utriusque & ab omnibus qui consentire pos-sunt, eliguntur.
L» Hae vero ex privilegio Imperii certis saltemImperii Statibus & Civibus Immediatis compe-tunt. Illustr.Dn. de Rhetz. d. I. §. 5. & sunt Judi-ces primae instantiae ad hoc, ut Actor Statum e-jusmodi privilegiatum non stacim in CameraImperiali vel Aulico Judicio convenire poffit,/ed primo omnium cujusque Principis & StatusAustregas adire teneatur. Myler ab Ehrenbachde Statib. Imp. p. 1. c. 10. §. 39. ffinc Austregaealiquam Juris neceffitatem in se habere dicun-tur, compromissa autem sunt libera. Textor ad
Lz Recejf. Imp- novijf. Disput. 3. §. 7. Quamvis in hocAustregatGonventionales aliis privatorumCom-promiffis validiores dici poffint, quodMaximi-lianus Imp- in Ord. Cam. IVormat. de Anno 149 5.illas expresse confirmaverit: verbis welche son-derliche gewillkdhrte rechtliche Austr&ge wider ein-ander haben , der sollen sie sich laut derselben gegen ein-ander gebrauchen.
44 Causas in Compromissum deducendas quodattinet,non omnes indiscriminatim eo vocare li-cet, frustra enim compromittitur in Arbitrum,ut super delicto famoso judicet. L. 32. §. 6.ff. derecepi. &quiarbit. recep. ibiqueDn. Brunnem. ad§. 3. Sande A. 5. decisi tit. Z. defin. 6. quod & inmatrimonialibus obtinere volunt, cap. pen.X. de
reflit. in Integr. Gail. lib. z.obs 94. n. 14. Lenfr.de arbitr. p. 4. n. 5. Reinking. deRemig. secui. &Eccleslib. 1. cl. 4. c. 19. n. 129. inpo vel nullamcausam, quae non est transigibilis, compromisii-bilem non male putat Hunn. in Encyclopad. jur.lib. 2. c. 4. n. 2.
Inde jam deveniendum ad thema nostrum, an 25causie feudales coram Arbitro ventilari & decidipoffint? Quoad Arbitratorem, quem'Feudistte 2 6cum Arbitro fopius confundunt, expeditum es-se,quod ad illum cäusae feudales non pertineant,quia Arbitrator sine tela & ordina Judiciariacontroversias amice ex bono & a?quo componit,quod Arbitramentum a Transactione & aliena-tione parum differt, quaeVasallo interdicta.Vul-tej. deseud. lib. 2. c. 2. n. 3. RosenthaL defeud. c.p.conci. 22. n. 1. Zces ad tit. de recept. n. 9. Klock.cons. 50 .n. 13 .vol. 1. Quamvis non putem, Ar- 2 7bitratorem a feudri penitus repellendum este,modo non tendat hoc arbitramentum ad feudialienationem. Si enim via Juris ob ejusmodi con-troversias experiri fas est, & Arbiter compro-missarius eligi potest, cur non & Arbitrator, quicausam ita componat, neVasallus feudi posses-sione excidat.
Sed & Arbitrum Compromissarium; ut supradescriptum, multi rejicere videntur, quos pro-lixa serie allegat Klock. cons. 50. n. 4. quibusaddi possunt Schrad. deseud. c. lo.seä. 1. n. 166.
Dn. Brunnem. adL.%2. ff.de recept. n. 9.Reinking.de Reg.sec. ! & eccles. cl. 4 .c. 19. n. 12 5. Quibus ta- 29men contradicunt & eundem ad causarum seu-dalium cognitionem admittendum esse conten-dunt Struv. Exerc.feud. 16. d. 8- Vultej. de seuA.lib.2.n. 3.mj?H.Dn.deRhez.Fo/. i-disp. 8- deju-dic.feud. c. 2. in sin. Bachov. adTreutl. Vol. 1. disp.n. th.6. Iit.A. verb.VasaUi.LuAwQl. de send. c.i 5.Georg. Schultz. de seud. c. 10. n. 5 5. Strauch. <rdJus Justin. Differt. 2 1 .d.fj.Finckelthaus. Difp.seud.
9. controv. 14. Sixtin. de Regal. 2. cap. sin. n. 60«Schurff. cent. 2. cons. 53 .n. 1. seqq. Klock. d. V-1. Cons. 50. n. 12./eq.
Hisce quidem patrocinantur (1) textus Juris 30feudalis 2. F. 1 5. pr. 2. F. 34. verssi autem interpares 2 .F. 46. pr. 2. F. 26. §.siVqjallus. (2) QuiaVasallo in judicio sine praescitu & consensu Do-mini directi litigare permissum, quidni coramArbitro, qui eundem, quem Judex processumobservare tenetur? At cum textus Juris allegati 3 1non promiscuam coram Arbitris super feudo li-tigandi licentiam indulgeant, eamqueDoctorescitati non uno modo restringant, hinc in subse-quenti discuffione,quibus casibus causae feudalesad Arbitros pertineant, dilucidius patebit.
Ex praecedentibus jam colligi quodamodo po- 34terit, an quaestiones feudales ad forum Austre-garum trahi poffint? Cum enjmAustregte Con-ventionales eaedem sint, quae Arbitri Compro-missarii,eadem,quae jam de his dicta sunt,A por-ro dicentur,ad Austregas Conventionales appli-canda veniunt. Coram Austregis Ordinationis 33autem causas feudales ventilandas non esse,con-cludunt Rosenthal. defeud. c. 12. conci. 1. n. 27.Gail. lib. i. obf. 1. n. 54. Struv.de seud. c, 16. d. 5.n. 5. Limn. de Jur.pubi. lib. 9. c. 5.». 76. Dn.deRhez. Instit. Jur. pubi. lib. 4. tit. 2. §. 30. Wehnerinobserv. verb.Austrage. Reinking. deRegim.secul.
& Eccleslib. 2. cl. 2. c.i6.n. 23-Jtter. deseud.Imp.t, 2 5. th. ai. Schubart. de Ausireg. f, 5.
GAP, II.