De Jure Sacrorum Principibus Competente»
4 ?
§. 6. Interim nec hoc diffiteor, cum Pontifexnec concordata servarer, Principes imperii sub-inde Consilia suscepisse, quomodo libertati pri-stinae restitueretur imperium, hinc 1510. Maxs*miliario I. Imper. varia obtulerunt Gravaminacontra aususPontificis ejusquecontraventiones,qute vel solae ipsis lufficere potuilsent ad faculta-tem renunciandi Concordatis, cum fidem trans-actionis non servanti fides pariter non sit servan-da, uti prolixius ostendit Conring. ad J3«//. /»hoc.XT. c. 7. circa £ Verum in ipsa Capitulatione Cara-li Imperatoris an. 16. dentio htec concordataapprobata, dum Imperatorem ibi adstrictum E-
f,.,• . „ . - - lectores voluerunt, quo operam impenderer a-
X T am C1 l' Ca ^egtrnen Sacrorum acquisivisse; pu d Pontificem,ut hic concordatis hisce consor-^uod emm Imperatori dpnegavit Pontifex,cer- mem se gereret, quod facere non potuissent, ni-vi« * lS , t f tl "b non mdulsit, Et quaiu- si denuo luce concordata approhaisent.
fifi ^*° T^ a - onCo . r ara inter Pon- §. 7. Ex quibus consequitur manifeste, tem-
CCm smonem ermanicam inita, vix pore refulgentis Evangelicslucis, nullum sacriquicciuam „man hicremanfitlmparatciri,quam Juri, exeicirium val Imperatori vel Statibus
ImperUscpcrfuisse, & q.tam.ts ex eo ,emporei-r, „ 1 r .. v , mnquicquamre- in luperioncate lua territonali quam maxime
hodie gaudet, eveheretur, non ausim quicquamJuris circa Sacra ipsis asserere", Ex antecedenti-bus enim abunde patet, omnem circa sacra po-testatem in Imperio penes Imperatores rese-di sie; Cujus Majestatem communi obsequiotunc temporis venerabantur Principes, necquicquam etriinenrissmorum Jurium sibi arro-gnbanpuifiquatenusablmperatore ipsis licentiadara;Postquam vero Imperatoribus etiam a pon-tificibus, ausu prtecipue Hildebrandino hoc jusademptum , dici sane non poterit, Princi-Pisius Imperii aliquid Juris Imperatorii reman-hste, utpotedequo, quod habuerint, nondumConstat, mukominus dici poterit, illos noviter
lictum Statibus Imperii,sed eadem,Ii non minorifortuna ipsos eum Imperatore usos fuisse, h. e.nihil circa Sacra ipsos exercuisse juris, sedpotestatem omnem in Pontificem & Episcoposdevolutam fuisse.
§. 5. Hoc tamen non diffiteor, quibusdam
confirmati sint, omnis tamen haec territorialiseminentia solo jurium secularium exercitio cir-cumscribebatur, & eatenus verum erat, StatusImperii idem pojfe in suo territorio, quod Imperator inImperio ; Verum cum Imperator in Imperio cir-ca Sacrorum administrationem nihil amplius
ex Principibus etiam illo tempore, antequam posset, sane ex opinione seculi nec quicquamhoc jus ereptum Imperatoribus, horum be- amplius potuerunt Principes Imperii,nignitate communicatum fuisse; Sic in specieDuci Bavaria singulare Jus costjtuendi Episco-pos competiit a tempore Henrici I- im-peratoris. Schiller, d. tr. I. 3. c. 4. §. 9. EtDuces Pomer antet magnam semper habuisse Juris-dictionem Ecclesiasticam, & Episcopos ipsissimpliciter subjectos, ipsisque ad servitia ob-ligatos fuisse, diversis probat locis D. Marti-nus Rango in Origin, Pomcr. imprimis pag. 10%.
3 io. 311. Unde in Comit. Imper. A 1341.ex antiquis Constitutionibus observantiisquedeductam prolixe, tvarumbder Bifcboff zu Gammlnkein Stand desReicbs.besondern derHerzoge von Pom-mern Obristcr [ and Ratb und CapeUan fej, idemqpeprobat Bifibojf Schwaben Vertrag d. A. 15.45. ad-de die Erb Vereinigung inter Duces Pomerania: de A.
1569. d. zt.Jul. tit. Ktrcb undStifst Cammin. übtdicitur, daß Episcopus die Pommerßhen Fürsten sollemit unterthaniger Reverenz agnoscirr« und ih-nen alternative Folge und Dienste leisten , & multahue pertinentia Nobilibus in Comitiis Provinc.
Zu Treptav. A. l 5 g 5. prolata sunt, ex quibus eae-terisque actis publicis quoque notum, quod A.
M 19- quo tempore nondum recepta erat inPo-uierania Resgio Evangelien, Wolf, Comes ab E-jusilein a Papa Leone obrinuerit literas adjun-se'^(l tS CUm ^ utui a succeliione in Episcopatum,
e lati m adinstantiamDucumcassata; sunt,plu-ra vidt; re c. • ~ “
re beet in Statutis Capit■ Cammin.p.
1 .arca
m an omnes jus hoc post concordata
P- Vcr u _ _
Germanis retinuerint illibatum,merito dubitamus, si enim alias resoluto jure dantis, resolvitur
etiam jus acc 'pientis, l. lex veßigali 3 i.jff. de Pi-grior. etiam folutolmnn— ----- - ’ 0
juvr.vu““ 1 ^‘"‘^Amperatoris jure,Statuum quo-que jus dissolutum esse, eo magis dicendum,cum
plerique in ConcordataGermanix consenserint,nec multa exempla extent,ipsos postea in terrissuis constituisse Episcopos,aut alium summas Ju-risdictionis Ecclesi actuist exercuisse.
§. 8 - Sed quomodo hac ratione excusabunturPrincipes, prtecipue Elector Saxoniae, qui moxa coepta ratione Evangelii curam Religionis EF Sacro-rum fibi vindicavit ? Sane Historia reformationisabunde docet, necLutherum, nec ElectoremSaxoniie semetmox subtrahere voluisse Pontifi-cis cognitioni, quod literae ad Pontificem A-1517. misse fatis superque testantur. Euthe-rus enim indulgentias Tezefiu ex merito taxa-bat, Pontificemque rogabat, ut auctoritate susabusibus his mederetur, & ipse MaximilianusImperator pontificem pariter, ut auctoritatesua huic negotio consulerer, imploravit, sedfrustra; Cum Carolus V. ad regimen perve-niret, varia gravamina ipsi oblata & emenda-tio abusuum Episcopalium & Papalium petita,quod A a Pontifice desideravit Carolus V.; Ve-rum Pontifex officii fui immemor, non a cau-sa; cognitione, sed ab exeeutione negotium or-sus, contra Lutherum Bullam Excommunicatio-nis publicando, quam repetiit A. 1^21. Nec 1meliorem Carolus V- se gestit, qui pariter A.x 5 23. proscripsitLutherunr, Non potuit igi-tur aliter Fridericus Elector, quam ut caasan*Lutheri, Pontificis & Imperatoris proscriptio-ne damnatam quidem, sed de facto & sine ullacognitione praevia, defenderet, vim ipsifact an *modis omnibus repelleret, conscientiarumquelibertatem contra iniquos Pontificis ausus sibisuisque subditis vindicaret; Et ita magis permodum defensionis libertatem religionis, quamex jure quodam superi ori tatis sibi asserebat.Imo tandem, cum Imperatorem jus suum negli-gere, imo cum Pontifice conspirare videret,, me-nxagisdicendum,cum riio illo remedio, quod unieuivis injuste op-presso largiuntur Jura, se tuebatur.
§. 9. Communem, causam hic subesse sentie-bant reliqui principes de Evangelii veritate ple-nius edoctipxec sumptibus nec vitas periculis fe-rner