4§ disputatio

\

*nct subtrahebant, quo Evangelien religionilibertatem pararent; GEORG 1 US MarchioBrandenb. fertur dixisse Carolo V. Abfcinden-dum Carnifici coram AAajestate tua prius porrigam' Caput, quam Deum U Evangelium ejus abnegem,Oldenb. ad I. P. p. i. d. i. §. 23. Et cum Deusipse bonte causae affilieret, Imperator Caro-lus V. justitia causae evangelic® commotus,tandem in certas quasdehi Pactiones consentirenecessum habuit v. Textor de J. Epifc- in terrisStat. Protest, th. 52. Quibus durantibus A.1548. decretum, quod Interim appellaverunt,protestantibus quidem obtrusum, sed reje-ctum, & inita, tandem A. 1552. TransaäioPajfaviensis quae stabilita A- 15 55. per PacemReligiosam, pragmaticam Imperii Sanctionem,& haec Pax quamvis in omnibus approbata es-set Opitulationibus, dova tamen oriebanturgravamina, quae refert Auth. Comitiologia Ra-tisbon. p. 103. Accedebat bellum Tricennale ,Motus Bohemici & Ferdinandi II. d.A. 1629.Edictum de Restituendis bonis Eccles. Hinciterum A- 1648. auxilo inprimis Regis Sue-cia*, Pax Osnabrugensis feliciter obtenta, qu®ultimum addidit implementum Potestati Ec-clesiastica nostrorum Principum : Non ac sinovum ibi acquisitum Jus sit, sed jam acqui-situm & ultra seculi, decursum exercitum,confirmatum tantum est, & sine novatione ul-teriorem hic accepit declarationem, I. P. art.V. §• 29. lin. 3. Oldenb, p. 2. d. 1. §/ 2. Hocest Palladium & arx inexpugnabilis Evangelieorum & tantas Pacificationis exemplum, quam-diu orbis stetit, nunquam extitisse, nec simileapparuisse, verissimum est,illustr.Dn. dejenade Rat. Stat. D. 20. c. 30. Nec est, quod ad-damus qutedam de ipsius Perpetuitate, satisfe-cit Dn. Conring. de Pace perpet. & ipse Capitu-lationes & Leopoldi & Jolephi §. 2. verb. aisein immerwährendes Band, omne sustulerunt du-bium.

H. 10. Quod igitur sepulta potestate Pon-tificis libere uti suo , quatenus non Pactis mo-dificatum, possint Jure acquisito Principes,expeditum est, & illa inde decisionem recipitquaestio, quo titulo id hodie exerceant Principes*£vangelkil Communis h®c Doctorum opi-nio est, non accepisse id, sed recepisse Prin-cipes, Schilt. J. Can- l -1 tom. 2.§.ult.. Taborde Reg. Eccles. § 23. Finch, de Concord. N.G. c.ult. §. 8- Imo postliminio quasi restitutos este,Reinking. de Reg. Eccl. &'S.L.y.c. i.n.i. Oldenb.f. 1. D.X. §. 7. Gockel, c. I. th. 14. Verum jamsupra ostensum, Principibus Imperii, pauciffi-fnis exceptis, olim jus circa sacra non competiis-se, ergo nec restituti proprie dici possunt; imotiodffimi Juris est, restitutionem esse stricte in-telligendam; Quod si verum, magnum Prin-cipibus contingeret prsjudicsem , cum expraesupposita hypothesi sequeretur, illos ni-hil .amplius esse consecutos, quam quod ha-buerunt antea. Rectius igitur dicitur, acce-pisse hanc potestatem Principes in pacificatio-nibus Religiosis, & quidem per Conventionem& Pafia, ita ut se instar partis habeat Impe-rator, quod ipsa Vox Convenire hinc inde,inprimis in LP. O.wtart. 4- §■ jurt. 5. §. 1. ad-hibita, fatis approbat, nec dissentire videtur Dn.Conring. animadverf, inBull. Innoc.c. VI- qui e-

IK Cap. /.

mne quoque dubium, an pacisci potuerint, eruditis-sime in tr. de Pac. Perp. ut & Syring. dcP. Rehg.th. LVI. resolverunt.

§. 11. Ex iis simul liquet, non fatis caute a-lios, quos inter sunt, Knichen de sublim. territ.J.c. 3. n. 149. Carpz. Jur. Pr. Confift • L. i.d. 2. n. 6.Oldenb.p. 3-D. i. §. 6 . soli superioritatis terri-torialis titulo adseriberej. Sacrorum Principi-bus nostris competens. Quamvis enim hoc ad-mittam, considerata superioritate territoriali,prout illa hodie Legibus Imp. fundamentalibusstabilita; Non tamen id sufficere puto, fi sepe-rioritatemillaminseconsiderem.Nihil enim am-plius praetendere hic Principes circa sacra possent, quam quantum Juris habent Imperatoresin Imperio; Sed quam exiguum hoc post Con-cordata Germanis sit, quis non videt ; &praxishodierna testatur, nequidem dispensare posseImperatorem, ut fratrum filii nuptias contra-here possint, sed omne hoc ab Episcopis peten-dum, quis vero hoc nostris Principibus denega-ret. Imo si ex sola superioritate dependerer,quo-modo succurri posset Nobilibus Immediatis, dequ. §.fieq. Cum ipsam superioriratem Territoria-lem ipsis non competere certum fit, lliustr. Dn.de Rhetz. inj. P. I. 2.1. 1. §. 39. Oldenb. p. 1. D.XXII. §. 5. in m.ibiquecit. Nec obstat, quem prosua allegare solent opinione Doctores, H. 30. a.5. /. P. verb. Hatienus ufitata praxi &c. nam (1)verba ipsa seblequentia id usitatum ji'is in pacereligionis primo concessum esse testantur, Asie(2) Vox Haäenus principium recipit ab ista tan-tummodo pace: Hinc neque quid adversi ex art.8- H. 1. verb. antiquis suis J. & c. oritur, quoniameandem patitur ille locus explicationem, ibiqueexpresse dicitur, quod vigore hujus TransaäionisJus Territoriale stabilitum fit .\ Thesis itaque istanobis firmaremanet, nec restitutos cjfe, nec ex ßm-plici, sed paäo Legtbusque religiosis confirmata supe-rioritate suspensaque auctoritate papali, omni-que Jurisdictione Ecclesiastica Territorio vi il-lius pacti con juncta,seu ex Jure territorii & Patio,ut loquitur Christ. Mingius de superior. Territor.Qu. 5. §. 61. Jus illud sacrorum habere Prin-cipes.

§. 12. Principum autem nomine non hicintelligo tantum Status Imperii sed omnes Im-mediatos in Imperio-, Illi quidem sub his neces-sario comprehenduntur, cum Status esse rte-queat, qui alteri, excepto Imperio & Impe-ratore , sehest ; Hi vero excludunt mediatos,ut omnes Appanagiatos , qui remanent sub re-gimine Domini territorii, illustris Dn. dejenade Rat. Stat. D. 20. c. 4. quorum exempla u-bivis obvia; Nec est, quod de Immediata No-bilitate & Civitatibus Liberis verba faciamus ;Illis enim §. 28. art. V.I.P. insigniter pro-spectum, his §. 29. & notum Civitates Im-perii liberas quoque Status Imperii esse ;Ergo non privandi sent aliorum Statuum emi-nentia, reali feil. quamvis ad dignitatem illo-rum personalem non ascendat. Vid. Syring,de P. Rei. th. 39. 40. 41. Oldenb. p. 1. D. 22.per tot. Springer de P. Rei. c. X. Besold, de J.Imper. Civit, in immut. Relig.

§. 1 3. Anautem Religionis discrimenstiver-sum Jus faciat , adhuc inquirendum restat;Quoad receptionem inter Reform. Luther. &Cathol. nulla in Imperio diversitas , nec

ullum