50

Disput at. Caput IJ.

ria, quod exerceant Jura Episcopalia satis no-tum , Mev. p. 5 * dec. 2 57.». 2. p. 4. D. xz?- n. 2.Brunn. J. Eccl.l. 1. c. 6. m. 11-§-3- &m.t 2 -ad not .§. 6. -uerL Confistoria. &§. 12- & l. 2. c. 3.

adn. §.Z' Nec unquam disputata Principibus eo-rum introductio, Illustr. Dn. de Jen. de Rat. Stat.D. 20. c. 4 .f. Conring. de Epist • Conflit.th. 46. 47.Sic in Pomerania Electorali a Serenissimo Ele-ctor. gloriosiss. memoriae FRIDERICO WIL-HELMO libere constitutum est Consistorium,Pomrifih. Regierungs Verfassung de A. 1 6 5 4. t. 2. &quamvis jura Episcopalia exerceantConsistoria,non vero Jus Summum Sacrorum habent; HocPrincipes habent illimatum, Consistoria tantumdelegatam potestatem, Mev. part. 5. dec. 9. n. 9.Brunn,/. 3.5.1. adn. §. n. Firmum igitur est,quodJus Episcopale tantum sit jus quoddam subordi-natum, & quod appellatio ista sit longe infra di-gnitatem nostrorum Principum.

§- 3 * Rectius quidem id ab illis appellaturJus Majeftaticum circa sacra, Superioris cts sacra, JusPatronatus regium, Jus territoriale Ecclesiasticum ;Quamvis qui territoriale aut superioritatis id di-cunt, communiter ita loquantur ex praffupposi-ta opinione c. i.§. 11. refutata; Jus PatronatusRegium non fatis congruit, cum tantum speciessummi J. Sacrorum, & nihil aliud sit, quam jusprotectionis.Dn. Brunn. J. Eccl■ l. 2.5.8- §.’i.Alii.circa Sacra dicere maluerunt, ut Conring. & Hu-go Grot. de Imp. S.Pot. circa Sacra, cujus hanc red-dunt rationem , quod jus Sacrorum potius res or-dinis specter, circa Sacra autem sit latius; Verumcum hoc tantum sit consequens istius , sicut di-spositio circa rem est consequens Juris Rerum, ar-ridet mihi generalis appellatio Juris Sacrorum,v.I)n. Präses adBrunn. J.E.L. i.c. 6.m. i2.§. 1.Sed cum haec vox circa saepe adhibeatur pro ergaseu quoad ut in /. necquicquam.9. §. circa Advoca-tos jf.de Offic. Proconf. saepe etiam pro juxta ut inl . qui duo ■ 3 o.ff. deServit. R. prad. vel pro In, ut inl. circa 2 q.ff. de inoffic. Testam■ Strauch. Lex Part.jur. voce circa n. 1 .non opus erit,ut disputemus devoce fatis ampla, modo de re ipsa conveniamus.

§. 4. In Pacis Instrumento hoc Jus Sa-crorum speeiatim appellatur Jus Diwcefanum ,non a Lege Dioecesana , secunda parte JurisEpiscopalis , sed publica auctoritate compro-bata & ad eminentiam Papalem evecta voce in§- J- Dicecef. 48. art. 5.I.P. O. Hinc ipsa voxutrumque, quodrequisivi c, i.§. 10.11. indigi-tat, non tantum Legis concessionem , ponrifi-ciaeque potestatis publica conventione factamsuspensionem, sed ipsam etiam superioritatemterritorialem summam sine ullo recursu ad Pon-tificem in Ecclesiasticis jurisdictionem annexamhabentem; Territorium enim in Ecclesiasticis,de quibus hic agitur, Dioecesis nomine venit,c. pro utilitate c. 16. qu. x. Dn, Ziegler .adLanceü.

I. t.t.2j.§. 21. ad verb. in ejus territorio , Et sic exLL. Imperii Jus Dioecefanum est potestas summa ex-ercendi omnia jura Ecclefiastita totamque jurisdictio-nem Papalem cum singulis /peciebus ex Legibus Impe-rii competens.

%. 5. Summa autem ista potestas versaturpraecipue circa tria ( 1) Doärinam (2) Discipli-nam^) Res & Bona, seu quae a B. Conring. diff.defur.circa Sacratb.10. ita exprimuntur: (t) circaf cultum divinum in se spectatum (2) Personas cui ruidestinatas (3) Res & Bona ad cultum necessaria.

Quibus singulis immorari temporis ratio nonpermittit, id saltim videre liceat, anficuti Epi-scopi , etiam Principes nostri Sacra administrare va-leant 1 Notum est, RICHARDI DucisFranconiae exemplum , sacra facientis evagi-nato gladio ante se altari imposito, M. Mager.de Advoc.arm.c.q. n. 303. Ast non est tuumo Uziaadolere Jehovae, sed Sacerdotum. Hincmerito excludo cuncta , quse Ecclesiasticorumministrorum absolvunt officium , seu quae suntOrdinis proprie ita dicti, ne quod Apostolis admundanam adspirantihus eminentiam regere-bat Salvator, Reges mundi dominantur, Vos au-tem non sic, hoc quoque Principibus vice obji-ciatur versa ; Etnotandus simeHobbesius, quiin ominosi nominis tractatu Leviathan dicto, o-mne sacerdotum munus vindicat Principibus,quem extra totius Christianismi limites procur-rere & eapropter refutandum non este censuitceleberrimus quondam in Belgio TheologusGisbert. Voetius. Quis ergo clavium potesta-tem Mattb. 18- v. 18. solis Apostolis eorumquein officio fuccefforibus/datam Principibus ad-fcribere velle-t, & quis Principum sibi Sacra-menti administrandi licentiam sumeret? Nonsacerdotalem , sed imperialem habere ecs po-testatem deduxit Dn. aSeckendorff. cit.tr. p. 2.11. qu.q. 5. Interim tamen-, quae sunt ordinis,certis Legibus circumscribere potest Princeps,quatenus illa externam respiciunt curam, quamindistincte ipsis , fori interioris administr,ario-ne remota , adfcribunt, modo nihil juri divi-no contrarium admittant , Carpzov. J. Confift.

L. 2. D. 98. 106. Illustr. Dn. dejen. deR. Stat.Dijf.ip.c.6.& ult. Puffendorff. At.cap.vomPabst.§. 5. Sic jus absolvendi a peccatis dogmaticapotestatis est & formalster ad sacerdotes , li-cet etiam objective ad Principem, pertinet; astfubortas in religione decidere contentiones,Synodos convocare, inordinata revocare &c.architeäonicum est , idque Majestatis summae ,Dn. Brunnemann. J. E. I. 1.5.2. §. 14. Con-stitutionem igitur, de Anno 1680.in Pomera-nia. a Serenifs Electore FRIDERICO WIL-HELMO gloriosi sinn® memoriae latam, quae in-ter alia etiam concionandi horas,confitendi tem-pora denominat, sepulturarum solennium, quaeante necessitatis erant, libertatem concedit,Concinnatorum affectibus modum ponit, punitplures quam tres in Baptismo adhibitos testes,ut & ejusdem Ediäum d. A. t <'84. d. 27. Man . ,quod indistincte Evangelicis subditis ob consci-entiae animaeque periculum interdicit, liberostradere informationi Jesuitarum, quis injustitiaeaccusaret, seu Auctorem incompetentis potesta-tis arguerer.

§. 6 . Caeterum hanc summam in sacrispotestatem exercent Principes communiter inConsilio Secretiori, Brunnemann. J. E.l. 1.5. 6 .

M. x2. . 1. V L. 3. c. i- §. 11. Carpzov. J. Con-

fifl. des. 12. Ast nullum subest dubium, quin aliiCollegio hteccommitti possit, ut Consistoriis ali-quando , quae tamen regulariter tanta non gau-dent potestate; Nec obstat ejusmodi Collegiisaut Consiliis Secretioribus , quod tantum con-stent Laicis. Sufficit enim, fi modo isti JurisEcclesiastici sint fatis periti, Mev. p. 4. D. 1. n. 1.2.3. Ziegl. ad Lancell. L.3. t. 4- 4 - Interim

securitatis majorisque cautelae ergo Theologo-rum