jDe Caußs incidentibus in Cenere.

I2l

U

§ L

T recepto disputantium mori satisfiat,circa vocabulorum enodationem paucaß hic praemittenda. Causa in jure no-r °plerumque litem integram denotat, unde£ u arn a gere idem est, quod litem persequi' de re y credit. & causa cadere dicitur,i^ teri1 amittit, §.33 .pr.l.de Attionib. quam-ca 1 1 sperator causam pro ipsa re petitac «<fe/ e • eatur ’ ^ um ’ ta ^' e explicat: CausaOm ^ '■ e ‘ rem amittebat. Generaliter itaquene hoc causae nomine, quantum ad intentio-t ,. no ft r am venit, super quo partes coram; disceptant, sive hoc principaliter in’ciütn deductum sit, sive, dum causa co-^°‘citur, incidat. Et hoc sensu quaestionem. Cai ssam pro synonymis reputamus; unde^ Uam incidentis quaestionis frequentior in ju-e dentio sit, quam causae incidentis, sicuta Pparet, ex L. 1. C. deOrd.Jud. L. 1. C. de of-£ Prov. C. 1 . 2. & 3. X. de ord. cognit. Cau-■ tamen incidentis expressa mentio occurrit in1 1 ^prudentia 3.X de donat, inter V.&U. & in, |. re Civili loco causae incidentis species incidens^Uatido occurrit. Sicin -L.83.jf- de leg. a. dici»tl, t ex facto incidit species. Pariter in L- 2. jf. de■ e • for. qui sub tut. Paulus JCt. dicit ,ß talis species” P^Vato venditore incideret ;dicitur etiam contro-fsiaineidensL. 6. §. i.ff.quod cujusv. Univer-J placuit vero nobis causa nomen retinere,usu fori frequentius adhibetur,r -• Vocem Incidens quod attinet, signifi-^ \° e jus fatis nota est; A cadere enim illam- ri y ari c 0n stat, & communiter illis negotiisPpUcatup , quse praeter intentionem subitoUniunt, sive in lite mota interveniunt: Un-ln jure idem est, quam accidere, contin-|. e y e ) evenire. Sic in L. 27. ff. locat, dicitur.Hnid transversarium incidijset. Porro incom-°ditas incidere dicitur in L. 16. pr. jf. derete pt- arbitr. incidentia dapina occurrunt, L.j- 0 : §- 5 -ff. ad L . Falcul add. L. ;8- §- z. ff-proff l< d ^ 1 V §• *■ ff- de Alantmiß. vind. L. 20.ttir e ® onat ' tnter E- & U- Incidens ergo dici-> quasi intus cadat, h. e. ex re ipsa vel£ 11 a proveniat, Fulv. Pacian. tr. de probat.a p I ; tep. 58. ». 3. Minus commode auremx \tncidens inde dictum putant, quod causamP ri ncip a l em media syllaba produlta incidat, h, e.Perimat, A sit quoddam praeparatorium , persiuod ad sententiam definitivam pervenitur,audensis in decis. pisan. decis. 13.-1. 100. Si-^ aard. ad L, 1. <7. de ord. judic. Hoc enim de-in Va ff°T* Sramrnaticte non quadrat, nec etiamj ^ , eca:u stopum materiae tangit; Causa enimpa/ eilS non tollit vel perimit causam princi-cidsiu ’ ^ f um causa principali simul de-

done/si/ 2 P^'ucipalis causae decisio differtur,t , P er puncto incidenti pronunciatum.iudicialem°^ r >° e . n ‘ Certum c ^> causam prae-efse si i!lam U * ^^denti admodum vicinam

statum homin^oncer.^^^^^' quatenus

13. L de Attion. L . o c § ’

spnP, 1 • ae "ber. caus. sed in

ensulanon captamus, llbi caufe y rinci U

n Judicmm deductae e*cep rio quaedam prae»ludicaahs opponitur, qua reus ita removet

liem f ^ P^^st'dicinna perquaestio-uu ab adversario motam quEoni maioriVq1 ' VII. Disp. IX. Hali. } ,

fieri non oportere, per L.Fund. de except.Major enim quaestio minorem ad se trahit, undeprius judicandum de quaestione majore, quamad minorem perveniatur, L. Rei majoris 21 . d.t.L.fin. C. de ord. cognit. Zanger. tr. de except. p. 2,e. 10. n. 3. vel etiam, ubi causa major quidemnon opponitur, exceptio tamen ira comparataest, ut illa probata, actori tale praejudicium con-tingat, ut in causa principali obtinere nequeat.Pertinet huc calus: si agenti de matrimonio op-ponatur exceptio cognationis & quidem ejus,quae jure divino resistat contracturis matrimo-nium. Haec exceptio enim praejudicialis est,inde, nisi super sa cognitio ficta, caula princi-palis decidi nequit, Zanger d. C. 10. «• *2. Ahunc casum objectae consanguinitatis ad causamincidentem expresse refert Pontifex C. 1. X. deord. cognit. Verum' utut una vel altera exce-ptio praejudicialis ad causas incidentes refertipostit, non tamen exhaurit haec , aut sub fecomprehendit omnem causam incidentem ,quia non omne, quod incidit., praejudiciumfacit, autprteviam quandam cognitionem antediscussionem causae principalis desiderat, ledvel per eandem sententiam cum causa prin-cipali definiri, vel causa principalis decidi,& incidentis decisio ad pleniorem discussio-nem, aut plane ad aliud forum ablegari po-test. Exempli gratia: Puella convenit aliquemad implendum promissum matrimonium coramConsistorio , reus inter alia excipit de dotenondum constituta, & hinc, antequam dequantitate daris ipsi constiterit, fe matrimo-nium implere non poste; dicit, haec quaestiode dote constituenda incidens est, nec prajjudi-cium infert causae matrimoniali, cum etiam sinedote nuptias constare poste expeditum sit. No-vell. 74 . c. 4 . pr. Disquiritur itaque: Annoiicausa incidens de dote constituenda remittendasit adjudicem fecularem, an vero simul cum'causa principali a Consistorio decidi postit. Cu-jus generis quaestiones hac disputatione a no-bis discutienda; erunt.

§. 4 . Ex hoc quoque non difficulter consta-bit, quid de illorum sententia dicendum, quiexistimant, exceptionem peremptoriam vocariqudtftionem incidentem , cum justitiam causae prin-cipalis concernat; at exceptionem dilatoriamvocari quaßionem emergentem, cum ad impedien-dum causae principalis processum objiciatur.Laymann. ad C. intelligbrtusl. X. de Ord. cognit.Hostiensis in Dectetaladtit. de ord. cognit.p. 459 .Ummius in disp. ad proceff. judic. 19 . tb. 5 . «. 16 .Caro 11 . Gilken. ad L- 1. C. de ord.jud. Verumnec hoc perpetuum est. Non enim omnis exce-ptio peremptoria incidens dicenda respectucausie principalis, sed illa partem causa; princi-palis facit, prassertim hodie, ubi litis contesta-tionis exceptiones peremptoriae mox sunt jun-gendae ; Sed ista exceptio parit incidenternquaestionem, quae cum negotio principali cer-tam connexionem non habet, verum ex alia cau-sa originem deducit, decisionem tamen necessa-riam velante causam principalem, vel cum eadesiderat. Et ira eriant exceptiones quaedamdilatoriae ad quaestiones incidentes referri pos-sint, sicut e contrario peremptori e postuntfierinovi ter emergentes, pro diversa circumstanda-i’um ratione. Nicolaus Rodriguez Fermosinus

in