x 5 8 Disput. X.
Sachen , ohne des Landes - Bürsten Vormjfen und Be-reinigung, Conventen anfeilen &c.
§. ii. An itaque Princeps modum colle-ctandi priorem penitus immutare , & accisamintroducere valeat, paucis exponendum. Du-pliciter autem hoc potest intelligi. Aut enimhic quaeritur , an sine consensu Imperatoris,reliquorumque Statuum Imperii id ipsis per-mistum sit, & affirmativa sententia sine dubiopraeponderat. Jus enim collectandi atque tri-buta injungendi 'ad regalia pertinere, & cumsuperioritate territoriali connexum esse, omnidubio caret. Losaeus traä. de jure umverfit. p- 3.c. 9. n. 2. Knichen. de sublimi territ. jur. cap. 3.n. 198- Sixtin. de regal. t. 2. c . 14. n. 21. Seddices fortasse : Speciem vectigalis esse Acci-sam > quod cum superioritate territoriali nonconjunctum , atque expressis verbis in Cap.Joseph. §. 21. verb. Unter dem Nahmen Accis,Umgeld, &c. interdictum. Sed Resp. in d. §. il-la Accisa intelligitur, quae mercibus transeun-tibus imponi solet , reas auf durchgehende Wah-ren geleget ifi, quae in effectu a vectigali planenon differt, sed aeque gravat vicinos , A hincmerito in Capitul. interdicta, utpote, cum perillam fraus fiat Legi, de non introducendis no-vis vectigalibus absque Imperatoris & Electo-rum consensu d.§. 21. Quod vero attinet Ac-cisam Provincialibus impositam , illa expres-sis verbis ab hac prohibitione excipitur in eodem§. v-erb. doch den unmittelbahren Reichs - Städtenauf ihre ungehörige Bürgerschaften wegen derCon-fumtionen etwas ohne Berührung , Schaden oderNachtheil der Frembdem zu schlagen, unbenommen.Quanquam autem negari non poffit, Accisa hacgravari tam Exteros quam Cives ; hoc tamensit per consequentiam , quatenus commodisejus loci & illi fruuntur, & ibidem contrahunt,aut quid emunt. Accisa enim nihil aliud est,quam pars pretii, Castrensi Confil. 42. part. 2.atque onus ab ementibus praestandum, Caevall.fpecJ commun.fOpin. qua fi. 733. Mastrill. decif. 87.n. 14. Dum igitur Extranei contractum ibi ce-lebrant , subditi temporarii hoc respectu quo-que dicendi sunt, & ita ad Gabellam hanc sol-vendam per consequens tenentur, Henric.Klo-ckius de veblig. conci. 11. per tot. Gylmann. Sym-phor. tom. 1. tit. 2. -00/. 1. n. xoo Quemlibetenim ratione contractus forum sortiri, & con-suetudinibus loci obligari, cuivis ex L. 6 .ff. deEvift. notissimum est. Vid. Gabriel, commun. con-cluf. lib. 6. tit.de consuet, conci. 2. n. 4. Conf. Knip-schild. de J. & P. Civ.Imper. /. 2.5.19. «.7. & Klo-ckius de veäig. dd.
§. ir. Plane diversa a priori quaestio est ,an Principes nostri eam quoque non consentien-dus imo contradicentibus Subditis introducerepossint ? Et pariter pro affirmativa pugnatipsasalus Reipublicae. Sane tributa a Subditis suispro neceffitateReipublicae exigere, atque hocnominfe d e bonis eorum certam partem decer-pere posse Status Imperii, ex antedictis constat,ita, ut, cui competit jus superioritatis territo-rialis , ei quoque competat jus collectandi perR.J.deAnnoi 6 ^d’§- 1 ^ 0 ' autem colle-
ctae quomodo faciliori modo colligi possint, Do-minis territoriorum sine dubio relinquitur, quiadeo, habita ratione publicae utilitatis, tribu-ta aliaque onera tollere, eorumque I090 acct-
Cap. ll.
fani inducere possunt. Argumenta eorum, q ulPrincipem sine consensu Subditorum eam im*ponere posse negant, praecipue desumta sunt auejus injustitia, quod pauperes eandem cum divi'tibus gabellam solvere teneantur, & Laici aequ eac Clerici, Cives ac Exteri aequaliter per eamonerentur; ideoque tanquam rem odiosam noi»facile esse admittendam,existimant. Verum,quihaec urgent, veram accisae indolem nondum p e 'netrant. Imponitur enim haec rebus consumtibi-libus, qui ergo parum consumit, parum publicoconfert. Quivero liberaliterffnpensas facit ioquotidiana vitaisubsidia, & coenaPlatonica con-tentus esse non vult, ab illo etiam, ut plus con-ferat in commune terarium, juste exigitur,Quodsi insuper rebus , ad luxum & superbiam perti-nentibus, majus quippiamaccisie nomine impo-natur, justitia hujus exactionis erit manifesta-Conf. Moliri, dejustit.&jure difput. 669. heff.dejustit. &jur. c. 33. dubit. 7.». 50. £5? feqq.
§. 13. Sed quid dicendum de illis territo-riis , ubi Principes per Recessus Provincialestributa exigere pro lubitu nequeunt, nisi con-vocatis Statibus Provincialibus, ab iisque im-petrata certa summa, an ibi quoque accisam, in-vitis & reluctantibus iis imponerepoffint ? Suntquidem haecpacta Leges fundamentales Provin-ciae, ad quas in susceptione regiminis sesePrin-ceps quoque obligavit , ut hinc sine necessita-te ab iis discedere non possit. Quod si tamenvideat, usitato contribuendi more salvam con-servari non posse Provinciam , & Status Pro-vinciales magis privata, quam publica utilita-te abrepti, suffragiis suis eam comprobare no-lint, via facti, neglecto horum consensu,accisamintroduci posse a Principe, nullus dubito. Sa-lus enim Populi Principibus quoque nostris su-prema Lex est, &, quae huic fini inserviunt,per' translationem Imperii subditi quoque ineos contulerunt. Nec resistent illa ratione juraStatuum Provincialium, & cum his inita pacta inam hac ex necessitate promovendi salutem pu-blicam, perpetuam recipiunt limitationem.
H- 14- Illustre hujus rei exemplum pro-bet Marchia Brandenburgica. Ad incitas enifl*illa fere redacta erat ob tot onera publica procohservatione Status Electoralis , A. alendomilite necessario eroganda. Ex Recessibus Pro-vincialibus jus quaesitum erat Statibus , quo-ad liberam collectarum distributionem , fecun-dum normam agris & aedibus dudum praescri-ptam. Videbat Serenissimus Elector, Frideri-cus Wilhelmus Magnus, gloriosissima; memo-riae. Provinciis suis pereundum esse, nisi alio coklectandi genere ipsis consuleretur. Nam plera-que Civitates desolatae erant, aedes possessori-bus vacuae ubivis deprehendebantur, & onef Junusquisque reputabat, domum in Marchia ha-bere. Proponebatur ergo Statibus , & confis-um, quomodo panoletriae totius Provinciae suc-currendum , expetebatur: Verum cum illi h 1 'sisterent juri suo in distribuendis collectis e *more recepto, &, ut Princeps militem dimit te<ret, rogarent, hoc vero ne fieret, salus totius fi 11 'perii exigeret; tandem ipse Sapientissimus E^'ctor, neglectis Statuum querimoniis, saluberri-mo consilio accisam introduxit, atque hocip*^desolatas urbes suas Civibus & aedificiis auxR 'ac tanto splendori restituit, quo antea nunq u9lI |
vis# 9