De Via FaPci Trindpum in Ecdesiaflich.

i6t

^ tam in Ecclesiasticis sequar, ita ut pri-sn U st inceraturus sim , quid ipsis liceat re-g Statuum aliorum immediatorum, si inter£ % . nscircabonaaut jura Ecclesiastica oriatur;S- 1 . e ’ quousque potestas hsc in territoriisr j-' s inter subditos via facti secundum LL. Impe-j, 1 exerceri postit. Ubi generaLiter prarmitto,jj oezotium aliquod pace publica certis limiti-Ca" c^eumseriptum sit, omnem viam facti cir-tzff^iZionem, &quas eo pertinent, Statibuslub ^o^^dictam» sicut hoc in R. N. §. 193. fa-errime provisum: Daß kein Stand gegen dener _ n ’ oder dessen Land und Leute , oder auch ge-c l ) J e,ne Unterthanen und Bürger , in Religions-Sa-en i wider den Friedens Schluß mit Gewalt undp e nm<tchtiger Beginnung das geringße nicht atten-oder vornehmen , sondern ein jeder das Seinige,

* er vermeinet-, das ihm gebühret , mit bekörigenRechtens suchen , und denen , so dawider be-t jer et würden , auf Begehren , Alandata inhibi-, la gehöriger Orten ertheilet und vollzogen wer-en sollen.

ter*'4’ dneasu igitur, sires agitur extra eorumi^' t0r ium inter duos Status Imperii, praecipueler vandum est , quod in omnibus, quae con-a Constitutionem Religionis , in Comitiis Au-^ danis anno 1555- promulgatam, Religtons-Frie-fiunt, Camera habeat fundatam jurisdictio-ta ertl > art. 5. J.P. §. 54. Gail. L 1. obs. i.ti. z. itatu en ’ ur ’ si inter duos diversae religionis Sta-s r es ventiletur, Assessores pari numero ex^"aque religione eligantur, coram quibus cau-^ ^ifeutiatur , judiceturque. Quod adeo ge-t - Fa ‘ e est, ut, nullis obstantibus privilegiis fo-^ 1 boc judicium declinari possit, sed his omni-^ dicta Constitutione derogatum sit, Gail.s ' 9 ty 2. n. 1. Cum itaque & hic judicem ha-JU competentem, regulariter a via facti 0-trilv er “ abstinendum, quibus salus tran-A dlitasque publica est cordi, quemadmodum1 expressis verbis in d. art. 5. $. t. interdi-ibi: violentia omni V VIA FACTI , ut a-

$

iitt S

ty.' lta & hic inter utramque partem perpetuo pro-lta ' Quisquis ergo Status Imperii propria

3CJ UJO VlgV C/IMIUO ji

•io ° ritate alterum in possessione, vel quasi, bo-p^^-ac juriumEcclesiasticorum turbare susce-del' 1 ’ contra dictam constitutionem graviterinq Uetj Fractteque pacis publicae sine dubio

erit.

“* 5- Atque ita omnis offensio atque pertur-lic‘ 10 ’ 3 Us v * a & bic quoque erit il-

^ 0r a; in defensione vero horum juriumaebo-p ro llItl P a riter eos, ut in secularibus, via factii is , Ce <W posse, omni dubio vacat. Si enim1 Q > indulgetur, qui privato possestionis titu-’ st u *dni multo magis id licebit inc 0n , °ne, quae publico universae fere Europaestila U s° principibus nostris est adjudicata. Etctj a-n 1S negandum non sit, non paucos viafa-cg^ta bonanactos esse, solenni tamen illapa-faQ e stphalica controversiis illis de jure autsi a (P possessionis bonorum & redituum Eccle-Pt>ss j° rum terminus constitutus est, qui factadies' e . n . t * um J ur ts colore muniret. Est illetjy' ls * rit * cu s Ralend. Januar, apni 1624. quo sia n jf.- 0 Possessione fuerit, non attento, an jurer^p^ Ur * a ’ pro legitimo possessoreinposterum^ j. nec unquam ab alio ullo juris pneteX-

r etur. Unde tantum abest, ut non defen-V °l-VII. Difp.X. Hali.

dere se possint contra illos, qui dos in possessio-ne hac privato ausu turbare audent; ut etiam viafacti resistere possint illi, qui publica judicis au-toritate hic eos inquietare tentat. Non una e-nim vice in Instrumento Pacis statuitur, itatranquille eos pojßdere debere, ut nulli licea-t alteri, seuin judicio su extra negotium sacejf - re , multo minus

turbas aut impedimentum aliquod inferre. Art. 5. d.Infir. Fac. ■*.. 14. Et §. 25. ab omni persecutione ju-ris & faäi perpetuo tuti esse debere prxcipiuntm. Ethinc quoque , quaecunque dentum mandata aCamera vel Imperatore contra eos hoc intuitudecernentur, impune ea negligi, atque eis viafacti resisti posse, arg. L.s D. de surisäiä. liquet.

<:.6. Praeterea,quemadmodum, si copia adeun-di judicis non datur, sibi quemlibet jus dicere at-que via facti procedere posse, ex jure Civili ab-unde constat; Ira ejus juris notabilis effectusin Principibus nostris Prorestantibus occurrit:Hi enim, cum matrimonium contrahere cupi-unt cum perstma arctiori quodam sanguinisaut affinitatis vinculo juncta, sane superioremnon habent, a quo dispensationem petere pos-sint. Solum quidem Pontificem hoc jus sibi vin-dicare, ex praxi quotidiana adhuc inter Catho-licos frequentata, vid. Bucholtz de resp. pro ma-trim. Prine, cum defunä. uxor.soror, n- 644 &seqq.jurisque Canonici textibus constat, c- multorum1 o. c. 3 5. q. 6. C. accedentibus it.X.de Fxcejs. Prä-lat. Sed cum hujus jurisdictio per Pacem Os-nabrugensem, quoad Protestantes, plane sit su-spensi,nihil hoQ casu hic sibi sumere potest. Necplus sibi attribuet Imperator, urpote qui ipsein nuptiis contrahendis a Papa veniam peteresolet. Vera itaque omnino illorum est senten-tia, qui Principem fine ulla dispensatione , pro-pria autoritate, nuptias has contrahere posse, di-cunt, licet alias jure communi in Imperio nostrosintprohibita?. Knipschild. de Jure & Priv. C- s. I.

2 .c. 3.».262. Belold./. r.Pol .3. Mylerusi» Grf-mol. c. 8- n. 7. Heinricus Gehhard, alias Wese-nerus , depotefi.seu reg. Eccles. subresol. § 15.».220. kF seqq.TLt hoc quidem quoad gradus merojurepofitivo tantum interdictos. In casibus juredivino prohibitis , quemadmodum nec ipso? necquenquam alium dispensare posse constat ; itasi dubium oriatur, numne ha:c vel illa matri-monia jure divino sint incestuofa, tutius certeagunt Principes nostri, si hic Collegia Theolo-gica & Juridica adeant, ab iisque Consiliumexpetant, an tale,matrimonium iniripossit, necne Non quidem, ac si eo casu sese Consistoriis bissubmittere, ab iisque dstpcnsationem petere de-beant ; sed tantum eo fine, ut ipsi i n conscientiacerti sint, hunc gradum juri divino non contra-riari.

H. 7. Aliaadhucnon minoris momenti qua>stio est: An, si Princeps Evangelien? ob adul-terium vel maiitioiam desertionem uxoris addissolutionem matrimonii agere velit, habeat ju-dicem competentem, an vero via facti p ro pria-que autoritate ex thoro conjugali eam expellerepossit ? Hie fere tot sunt opiniones, quot suntcapita: Imperatorem hic judicem constituitSchubartus de Austregis c. 5. n- 64-N seqq. & Tex-tor ad R-J. noviss. diss. i.ffr.74. Pro Camerascompetentia pugnat Oldenburg, p. 2. dije. aoi n.13. & Schrörer dijs.de eo, quod juftmn eft, inpuncto malitiosa desertionis th. 34, , Ad AustregasX con-