(

2 )e Casibus Juris Humanioris ex ^Digesto Heteri. 171

casJ T n °% Usn hömanitaris , humanioremque eo est L. inter pares 38. ff.dercjudk. L si prases. 32.Ce d ■'^^htw'eligit Hrastor d. I. 8,7. /. C. quibon, de poenis Cujae, in Papiniano ad d. I. 8. Quamvisimperiale enim & regium est, hu- itaque Lucio & Sempronio in illo concursu idemSfr^ l0rem ^ ententiam sequi /. ult. inf. C.de comm. ]us sit, quod Cajo & Marco, & hin^ illis tantumtn c' man ' conf.Mzv. in discuff. levam. inop. debi~ jus contradicendi.quantum his remittendi com-f e 1 1 \ n ' io 5- Humanior autem censetur illa petat, attamen cum jura faveant liberationibust j 0n entla ' qus’meliorem debitoriadfert condi- /. Arrianus 47.jf. deobf. & aci. sententia humanior• US credito remittit <rrF./. 2 7.de sL/. eritillorum , qui inopi debitori sua remistions

Na ipsis judiciis, cum squalis est senten- consultum cupiunt^

u m numerus , illa praeponitur, qute pro reo

CASUS II.

L. Si pars X. de inoff, testam.

a parente suo Scavola exhares scriptus , impugnat testamentum quafi contra pietatem fachim ,causamsubmittit legitimo judicum arbitrio, rescisso prius testamento , hareditatem a scripto haede. utio petens ; quatuor in hac causa judices erant , duo pro testamento, duo contra illud pronuntiabant , du -^ tgitur res est , decidit Marcellus , HUMANIUS este, sequi ejus partis sententiam , qua pro testa•

EXEGESIS.

SU

*J^£stamentumhicsupponitnr dubium. §. 1. p ro testamento est l. z8- derejud. §.4.

p Quaüter Inc jadtces constituti? §. 2. Annon hoc inhumanum? §. 5.

r ms votis nihil agitur. §.3.

S §. i. conciliis videantur apud Gothos, ad h.l. Cujae .

* judices hi aperte secundum scriptum hae- 10. obs. 20.

re dem, & sic pro testamento inique pro- $.3. Duo igitur ex his conciliis pro Scaevola• , ^Unciassent, eorum sententiam nullam elfe, defuncto, ejusque testamenti validitate stabant;p 'Juii juris est, d.l. 10. sic etiam, si hodie duo pro Paulo contra testamentum pronuncia-c ll *Usnon rite & secundum tenorem i\roa;.i 1 5. bant, dubia igitur valde res est, paria adsunt‘3’. exhjeredatus fuisset, summa judicum im- vota-, paribus autem votis nihil agi constat, res.^aforct contra apertam juris dispositionem igitur necessum erat maneatin suo statu,l^q^am statuendi, eumque, qui inique & con- H. 4. At mitiorem pro testamento sententiam

^Pietatem exclusus erat, a querela repellen- in l. ff.de re judic. Jurisconsultus Paulus con-

t ' At dubia hic reserat, neque an testamen- tra hunc Paulum exhasredatum fert. Quotiesc 111 invalidum esset, aut ullo laboraret vitio enim in libertate aliisque causismaximefavora-, 0tl h~oat. Disceptabant igitur inter se judices, bilibus dubium quoddam intercedit, toties prot te .' a horum parte pro testamento , altera con- hac judicandum esse, & hinein dubio etiam proa hlud prormneiantibus. testamento. Conf.l. Titias. 2.delegat. 2.cumhoc

. Pars autem judicantium hic ex duobus consentit id quod Grotius in tractatu d. J. B. &jphabat conciliis, altera pars totidem quoque P. L 2. c. 5. §. 8. ex disceptatione aliqua, qua? a-Quatuor enim conciliis conscribi pud Senecam in suis controversiis agitatur, de-q ^Centumviri, a Decemviris quatuor, unde ducit, quod ubi alter judex damnat, alter ab-u plici judicio bona paterna repetere apud solvit, inter dispares sententias mitior vincat.^«»2^ epistola, est bona paterna apudCen- Humanius itaque Marcellus pro testamento«JiTo, repetere. Uti hoc Gothofredus ad judicavit, exhsredato hactenus repulso,dist-° Cet - Centumviri ita in quatuor concilia ' §. 5. Sed annon forte inhumanior Marcelli

tUc> ri k Ut * > in Basilica Julia, una cum suis qua- sententia erit? cum enim testamentum iniquamq u r decemviris ascendebant totidem, id est filii exheredationem continens contrapie^atem^ e atl J 0r diversa tribunalia, in uno tamen & eo- factum esse dicatur pr. I. deinoff. test. certe piumeil e 0c ° : ut qui primo tribunali diceret, fa- erit, si parentes liberis hereditatem relinquant,U na a re hquis exaudiretur Quint . 2 .cap. 5 . quin 6t hinc humanius erit contra exheredationemtiivil ^ eandem causam in omnibus conciliis si- pronunciare. Verum cum parentes non soleanthi c ] a ^ am > cognitam & judicatam, indicio est exhseredes scribere liberos, nisi contra pietatemt\j r . 0aus 5&quod apudValer. L. 7. C. 7. legi- parentibus debitam peccaverint, cujus viola-l stb eadem causa interdum divisa tionem punire interest publice, hinc humanior

• Utl alia suisse , hoc est diversas dixisse senten- sententia est , quae vindictae violat» pietatis' instat exi. 76. ff. de legat. 2. plura de his adsistit.

CASUS M.

stas

C7ei

L, sed etsi XXV. de Usufructu.

c ™ s fibi suove servo Sticho, in quo usumfruäum habebat Cajus, donandi causa tentum stipulatur a*diti 0 l ^ rat0 5 bic centum solvit Sticho, qua acquiruntur Cajo. At Stichus hicservum alium emit , & pertlufa 0 neni acce pit , nondum tamen numerato pretio, sed fide saltem de eo habita , amittit interim usumfru-solvit poßeapretium Stichus , sed ex re Caji, quaritur cui servus hic acquiratur ? Disputatum

l

Disput. XL Hall.

Y 2

de eo

J