17 ©
disputat. XI. Cup. II.
EXEGESIS.
S V M M X /
P Riores creditores ad remissionem non obligantur .
§• i-
Quid inter Creditores aquales ? §. r.
S- r.
I N concursu plurium Creditorum illos , quipotiora jura habent, aliis omnibus praefer-ri, etiamsi reliqui nihil consequantur , ex-pediti juris esi) adeo, ut etiam ratione usura-rum posterioribus potiores sint l. Lucius. 1 8. quipotior, in pign- /. 9. §- f. de Paäis quamvis huma-niorem sententiam sequatur hic jus Saxonicum,usuras omnium forti postponendo Berlich. P. 1.C-66.n. 9. Vix ergo probabile est, hos quic-quam de credito suo remissuros, cum nemo su-um jactare censeatur l.cum de indebito 2 5. deprobat.Quod si ergo priores Creditores Debitori ob-aerato humanitate ducti aliquid remittere ve-lint, quid opus, ut reliquorum voluntatem adhoc expetant, cum hoc nemo prohibere polsit,adeoque hoc ad nostrae legis casum plane nonpertinet, cum tralatitii juris sit, illorum con-sensum, qui contradicendo negotium impedirenequeunt, frustra expeti, arg. I. 39 deadopt.
§. 2. Sin autem inter Creditores concurren-tes disparitas juris non adsit, sed vel eadem diehypothecam omnes conseCuti, vel etiam omnespersonali credito nitantur , debitor vero bonatot creditis suffectura non habeat, sed aliquidnecessario ob inopiam remittendum sit, iterumnondum locus est decisioni textus nostri, quodscilicet mutuo pacto se ad remisiionem partiscrediti obligare debeant. Pro rata enim dumob aequalitatem juris concurrunt, pro rata quo-que inter ipsos distribuendum, quod ex bonisdebitoris ad concursum devolutis superfuerit.Ergo sive velint, sive nolint reliqui, partemdebiti in hoc concursu remittant necessum est.L~ io- &L. Sifundus 16. §. Siduo $.ff. depignor.L.
depof. Franc. Salgando de Somozasit-byr.Cred.P. 2. C. 4. n. 140.
§.3. Ad illos ergo facti terminos recurren-dum , ubiplures adsunt Creditores , sive ejus-dem , sive disparis privilegii & juris , quibus o-mnibus , debitore penitus, seu, ut Loquuntur,ad saccum & peram excusso, satisfieri vix autne vix quidem posset, sed debitori fame pereun-dum , aut mendicando vit« subsidia paranda.Quapropter ad humanitatem creditorum re-fugium quaerit debitor, eosque per omnia sacraimplorat, ut quisque aliquid de debito remittat,quo inopiam suam quadantenus levare valeat;Duo tres quatuorve ex creditorum numerocommiseratione ducti, faciles se declarant detertia vel quarta debiti parte remittenda, reli-qui rigidiores crediti fui persecutores solidumexigunt, & omnem remisiionem respuunt; Sanehoc casu non quidem opus habebunt benigniilli creditores, ut exspectent, an reliqui etiamhumanitatis rationem habere velint, cum uni-cuivis ex his liberum sit, quantam velit fui cre-diti partem reliquis invitis remittere. Sed dumvident, nondum inopis debitoris ita consuli,nisi & reliqui idem pietatis officium exhibeantdebitori, illos pacto ad eandem remisiionem
Casus fi bona vix sufficiunt. §. z.
Afajorpars quomodo astimanda ? §. 4.
Decisio casus nostri. §.5.
crediti inducere conantur. Cum ergotandemmajorpars in hanc remisiionem consensisset,mi-nor vero pars rigori insisteret, decidit Ulpi®'nus ; non quod minor pars aliorum conventio'ne ad eandem benignitatem adstringatur, cutflfactum cuique suum, non tertio nocere debeat»neque enim alteri per alterum iniqua conditioinferri debet /. qry.de R.I.l. 5 .defatt.B Jur. ig 'nor. sed officio judicis hic locum facit, dum PrS-toris partes necessarias esse dicit, ut decretosuo majoris partis voluntatem, & ita humant'orem sententiam approbet. I. 7. §./. de paäis.
§. 4. Sed cum dubium hic remaneret, undemajorpars aestiman da, id ex quantitate crediti»non ex numero personarum fieri debere aequis'simum esse censet Papinianus in nostra l. S.d.tcMerito enim ejus votum pro potiore reputan-dum fuit, qui majoris humanitatis exemplumreliquis praebuit arg. l.f. C. qui bonis cedere possint-Ubi Imperator vocat hanc sententiam humanio-rem l. 16.de rebus autor.judic. poffid. Ant. Faber»in Rational, d. I. 8- Besoldus, Thesaur.praä. vocemeiste Stimmen.
§. 5. Sed jam restabat casus Papiniano pro-positus & antea a me adductus, in quo huma-nior sententia inquirenda; ad hanc enim judi-cem remittit Juris- Consultus, sed illam nonexprimit. Breviter dico: Debito creditorumtequali, majorem partem major creditorum nu-merus constituit, qui caeteris non tantum prae-fertur, sed & in praejudicium eorum pactumhoc remissorium judex, approbat ; sententiaenim hoc in casu non ponderantur , sed nume-rantur , perinde ac in publicis judiciis & consi-liis , ubi licet impar sit prudentia, par tamenomnium jus est, conf. L. quod major 19. Jf. adM<*‘nicip. I. 28 .de rejub. Ant. Fab. d.l. in casu veroubi ex octo creditoribus, quibus singulis cen-tum debentur, quatuor partem remittunt, tre*solidum peterent, octavus responderet , fib*non liquere, sed quid faciendum se dubitare»aut plane taceret, ita ut nec hisce nec illis acce-deret ; priores quatuor partem debiti remit-tentes procul dubio majorem facerent partem»ambigente aut tacente non obstante, quippe qü*veluti dimidiatus utramque partem ex aequo an-get , ita ut maneat imparitas & dubitatio cedat»vid. I. qui tacet. 1q2.de R.I.
§.6. Creditoribus vero & debiti quantitate»& personarum numero aequalibus, illorum p 9 'ctum potius est, qui dignitate praecedunt; p 10his enim major aequitatis & prudentiae praesim 1 'tio stat,ita ut illorum fides plerumque aliis pt#' 1feratur/. 3. pr-&§. 1.deteftib. l.ult.defid.inftrUid-& caeteris paribus plus autoritatis habere & e 'bet, qui plus dignitatis habet, Anton. Fähe 1 "-ad d. I. unde dignitas & autoritas in legib uSconjunguntur.
§. 7. Ubi vero omnia fuerint aequalia & cte 'ditores remittentes quoad ipsam dignitatemsint «quales, uti noster casus est, jam i° ci ‘