2)e Operis Uxoris Obfequialihus.

517

liquid probare possit, certe per se posita nona deo vires sortitur, cum haud videatur neceffa-sla consequentia : qui mihi alimenta debet, illiCo ntra operas debeo, nam, ut inferiusdicam, uxor? marito alenda est, licet vel maxime eidem nui*a f prostare operas postit; interim haec ratioa 'iquid quoque confert, ut quia sc. ad mutuuma djutorium uxor a marito astumta est, & pro-te fea ab eo alitur, eo magis jam adstrictalitade peras.

§- 6. Adeo autem uxor ad operas praestandas°bligatur, ut dubium eisepostit, an in pactis, do-mibus uxori tales operte remitti postint ? Equi-am alias certum' est, operarum praestationemPoste remitti illis, qui illas debent vel ex pro-^istione , vel ex obligatione obsequii, uticon-" a r, patronos libertis remittere operas poste.kq-i.ff.de oper. libert. etiam tacite. L. qS-pr. eod.a ^eo, ut si libertam patronus in concubinatuhabere coeperit, operas eidem remisisse videa-tl ir. £. 46. eod. Verum hoc remissio operarumf a ntum eo respicit, ne liberta amplius operas,fl commodum patroni prostare debear, nonv ^ro, utliberta plane otio se dedere, K sibi ipsiOsteras praestare non postit. .Atque adeo hocststum forsan ad illum casum applicari postet,o Maritus sponte commodo ex operis uxorisprovenienti renunciare vellet, de quo casu post-h’odum agendum erit; Ast in praesenti tantumSh*stio est de commoda remistione operarum,^ e luti si iponsus iponste, utsieri solet, promi-ostet; Sie folte mit der Haushaltung nicht befchwe-ret werden, im Haufe nicht arbeiten , oder etwas an-S r eiff et i , sondern allein ihrer cotnmoditat pflegen , er°he die Haushaltung durch andere verrichten laf-&c. Certe hoc pactum videtur esse turpe,^ bonis moribus contrarium, cum revera ab-iret a scopo matrimonii secundario, & adosiuni inducat, omnium malorum radicem &*°mentum , nisi forsan uxor propter defectum'■Orporis inepta videatur, & tamen nihilomi-^hssponsus eandem ducat, sic enim hoc pro-missio aliquem effectum haberet, quem tamenJjhrsusamitteret, ubi pristino postea esset re-futa sanitati. Unde & in L. 41. ff. de oper.libert.offerte dicitur, quod remistis operis verecundiae°oligatio non censeatur este remissa liberto,& sic* le c illae opera, quae ex verecundia promanont,jsscmadmodum etiam remisss servitiis feudali-,hs, haud remissa sunt illa servitia, sine qui-hs fidelitas vasiillitica prastari non potest, Dn.

. r ®s. inExdm. Jur.Feud.c.z. q. iq.infln. Simililta que ratione, si vel maxime hoc pactum ali**ssem effectum haberet, tamen tantum intelli-S®ndum esset de gravioribus operis domesticis,h°n vero de illis, quae exsubjectione & reveren-do marito debita intimestuunt > nam sicutiilla^hiitti non potest, ita quoque nec illa obligatiof >er arum , quae exinde fluit.

§- 7. Cum itaque propter operas oeconomi-prostandas uxor adsumatur, ad has veropuello inidoneo sint, vel quod plane otio-e rivant, vel, quod alio vitio laborent, propterP°d impediantur futuro marito debitas pra-are operas, quaestio oritur: An parentes inde^hciscantur justam distentiendi causam in nu-w' as filii, si possint docere, puellam esse ad-X 0( ssi m ineptam ad operas uxorias ? Certi qui-err t juris est, parentes in nuptias liberorumVIII. Difp. XXXIL HaU,

consentire debere, sed tamen haud abuti possesuapotestate,adeo,utsijustas causas dissensus al-legare non possint, Consistorio incumbar sup-plere defectum consensus paterni, ut etiam italiberi invitis parentibus sponsalia contraherequeant.Carpz .L-2.Jurispr.Ecci Des. 53 .n. 5. Mev,ad Jus Lubec.L.i.Art.q.Tit.z.n. io. Citantur ergoparentes a Consistorio, ut causas distensus fui ex-ponant,^ deindeConfistoriu de illis cognoscerepossit, utrum sufficientes sint? nec ne? Carpz.allegat.L.Def.<j ;.«.4-Prolaudatus Dn.Schcepfferin Sjnopfijur.priv.tit.de Sponsa lib.n. 21. Si insuffi-cientes deprehendantur, rejiciuntur, qualessunt paupertas puellae, quod sit plebeja: condi-tionis, quam nobilis juvenis vult ducere. Carpz.(it. Des. 5 5.6? 56. si vero sufficientes sint, aliud di-cendum; atque huc omnino referendum este exi-stimo, si pater possit ostendere, puellam ad ope-ras domesticas esse ineptam. Quemadmodumenim pater filiae recte dissentit, fi juvenis, qui fi-liam in matrimonio sibi dari petit, ineptus fit adalendam familiam, & instituendam rem oecono-micam, cum pater providus omnino pracaveredebeat , ne filia per matrimonium ad pauperta-tem deducatur,sed ut tali nubat, qui ipsam alerepossit, ad quod maritus renetur: Irae contrariopater juvenis juste dissentit,si fatis postit docere,ipsam ineptam, & inidonesm esse ad operas do-mesticas , nec spem lupereise, ut propter depra-vatos mores ad frugem reducatur, & ad laboresadsuefiat. Licet enim vel maxime filius vellethanc obligationem ad operas prostandis eidemremittere, tamen, cum remissio ut plurimum excceco pruritu amoris erga puellam fieri soleat,parentum urique est, providere,ne filius per talematrimonium ad paupertatem reducatur, quodomnino metuendum est, sipuellaad otium, &nteras delicias educata , & ad fruges consumen-das nata est. Neque enim sufficit, quod maritusaliquid acquirere possit, nisi etiam uxor possetacquisita conservare.

§,8. Ex eodem quoque fundamento nunc fluitdecisio hujus quaestionis, au, fi postcomractasponsalia sponsi plane inidonea ad operas pro-standas fiat per casum fortuitum,veluri,si visum,vel oculos amittar, fi alio graviori morbo perpe-tuo laborare incipiat, juste propreren repudiaripossit ? Quod omnino affirmandum esse existimoper C. quemadmodum 2 5. A', defponfial. quia spon-salia semper contracta esse censentur sub illaconditione: Rebusficstantibus, quando ergo statusrerum ita mutatur, urnunquam sponsus spon-salia contraxisset, si talem calum antea provide-re potuisset,omnino ob tacitam conditionem de-ficientem sponsalia carent estectu. Duarenus adtit.folut matr.inpr. §-4.Sanchez de matrim.l. t .Difp.62. Basilius Pone ede matrim.l.. , 2 .C. 1 7 Barbosaincoüeä.adcit.Text. Quin quod in alleg text.hicipse casus haud obscure comprehensus esse vi-deatur, ubi Pontifex ait: Quodsipofl juramentumhujusmodi mulier fieret non solum leprosa, sed etiamparalytica, vel oculum, aut nasum amitteret, seu quic-quam ei turpius eveniret, numquid vir teneretur eamducere in uxorem? ex quo patet, ne quidem juratasponsalia tali casu habere effectum, quoniam et-iam in juramento insunt omnes illo ta-cito conditiones , quo in ipso principalisubintelliguntur negotio, h. e. in juramen-to etiam latitat clausula : Rebus sic stan-Y y y tibus