SS®

fDiJput. XXXI 11. Cup. 1.

de aq. & etqua pluv. arc. Neque porro potestlententia alii prtejudicare , si ve!Maxim e scivittertius, causiim agi in judicio, cum, quomi-nus alter ageret, impedire haud postit, Z. 6z.ff. derejudic. Hiltrop. in proc.judic. p. 2. tit. xi.n. 4 6.fieqq. Quid enim si ex duobus haeredibusdebitoris alter condemnatus sit ? sane nihilo-minus alteri integra defensio maneret, etiamsicum cohaerede suo agi scierit. Item si ex duo-bus tutoribus alter victus acquieverit, alteriuspetitioni haud praejudicatur, I. fiepe. 6 y.pr.ff.dere judic. Ex quo infert Zasius cit.l. n. ii. nonvalere statuta, secundum quae sententia contratertium postit executioni dari.

§. 8- Liceat adhuc resti paucis declarareexemplis ex jure. Qui fundum cum Luciocommunem habebat , legavit usumfructumfundi uxori. Post mortem ejus cum Luciolueres dividundo communi egit , quaestio est,-an si fundus regionibus divisus sit ab arbitrio,uxor teneatur partem , quae haeredi obvenit, inusumfructum accipereQuodBlasius adfirma-bat. Contra Labeo negabar, cum mulieri proindiviso exparte dimidia ususfructus esset lega-tus , nec potuisset arbiter inter alios judicandoalterius jus mutare. /.15. qui fundum, yi.de usuU usufr. & redit, legat. Porro si debitor credi-tori oppignoravit fundum Tusculanum , & il-lum vindicaris a tertio , tamen superatus sit,quod rem suam non probaret, quaeritur, ancreditori nihilominus salva sit actio hypotheca-ria ? quod affirmat JCtus in l. y. ff. de pign. siprobare postit, fundum in bonis illius eo tem-pore, quo pignus contrahebatur, fuisse. Et-enim , adjungit JCtus, fieri poteft , ut & pignusrecte fit acceptum , nec tamen a debitore lis bene in-ftituta. Atque ita sententia contra debitoremlata non praejudicat creditori. In querela inof-siciosi saepius quoque ad hoc principium in ju-re provocatur. Quid enim, si silius sit exhe-redatus , duobus aliis haeredibus institutis, quo-rum alterum vicit, ab altero superatus est , ibisane nec coheredi nocet, quod alter condemna-tus sit , nec filio , quod alter absolutus , sedpro parte haeres erit , quo obtinuit. I. 15. §.f.ff. deinoff. teflam. eonf. Z. 1 6. 1 . 19, Z. 2 5. §./. Z. 27,§.y.eod. Et inde fluxit regula: quod tunc de-mum exceptio rei judicatae noceat, quoties in-ter easdem personas de eadem re agatur. Z. 7.H. 4. de except. rei judic. I. 14 .pr. I. 22. Z. 29.Fi eod.Idem in criminalibus quoque observatur , itatu alterius condemnatio alteri haud praejudicet,ut si vir & mulier rei sint adulterii, condemnatioviri non praejudicat mulieri, l.denunciaffe 17. §.f. ff. ad L. fui. de adult.

§. 9. Verum quemadmodum Pontifices indictis textibus Juris Canonici optime & notan-ter asseruere, haec regulariter ita se habere i itaob plurimas causas & circumstantias continge-re potest, ut effectus rei judicatae quoque con -tra tertium, qui non fuit principaliter in lite,extendatur, uti jam quibusdam exemplis illu-stravit JCtuk ini. 6 y.ff. de rejudic. & Pontifex inc. 2 5. X de fient. & rejudic. Observavit id ipsumjam Andreas Tiraquellus in Comment. ad tit. C.res inter alios act. wnprajudic. ubi nihil aliud egit,quam ut plurimas congereret limitationes, fereultra quadraginta, & actus adduceret, ubi quo-dammodo per negotia inter alios acta aliis pos-

sit praejudicari. Sed nimis se diffundere moreconsueto per universum jus voluit, quam ut seintra certos contineret terminos , adeoque et-iam paucissima, quae ad effectum rei judicat*in alios extendendum pertinent, attulit, mul-taque alienae industriae reliquit , & tandem ,quae attulit, magis nuda collectanea , quamgenuinis fundamentis esse innixa videntur. Id-eoque potissimum hic de duobus disquirendume re esse duco , (1) an & quatenus exceptio reijudicatae alii agenti, qui tamen hactenus in litonon fuit, postit opponi, quod hoc capite expe-diendum erit, & (2) an & quatenus etiam ex rSjudicata exccutio postit contra tertium locurilhabere, quod reservabo ad caput sequens.

§. 10. Ut itaque rem ipsam aggrediar, so-lent statim hic discrimen comminisci inter sen-tentiam judicis subalterni & summi Principis*hoc sensu, ut regula praedicta tantum in judicelocum habeat, non vero in Principis sententia,que jus facere debeat inter partes , eum ha-beat vim legis. Quicquid enim Princeps co-gnoscens decrevit, legem esse constat §. 6. 1 . des.N. G- C. l.f. C.deLL. Ast judicis sententia^tan-tum legem seu jus inter litigantes constituit.Andr. Tiraquell. in Comment. ad cit. tit. C. resint. al. Alexand. in d. I. fiepe ff. de re judic. coi. 22.verfi. item fallit in fient. Ast vero hanc distinctio-nem plane hic inepte applicatam esse existimo.Negari quidem nequit, fuisse olim inter senten-tiam Judicis & Principis hanc differentiam*quod ha?c legem generalem fecerit , illa veronon ; interim tamen etiam non aliter hocintel-ligendum esse arbitor, quam si Princeps in sen-tentia punäum juris determinet , qualia decretaplura in Codice occurrunt, atque hoc ipso pessententiam aliis non prsjudicatur, sed tamenImperator quasi authentice legem interpreta-tur , vel sensum legis dubium enucleat. Astvero, si in Decretis suis punctum juris hauddeterminat , sed tantum de facto respondet,decernens, Titium non probafie , eum nibil debl’reum absolvendum vel condemnandum effe , iri

re

hoc casu certe, de quo regula praedicta capien-da, haud distinquendum esse existimo inter Judi-cis &Principis sententiam, cutn pro hac eacdeirirationes militent , que pro judicis sententia«Adeoque ipse Tiraquell. parum fidere huic seri-tenti* videtur, si conferatur cit. l.n.'j.

K. 11. Hoc discrimine itaque posthabito,cum regula ita se habeat , quod res judicat*aliis non noceat , potissimum inquirendum vi-detur, quinam in sensu juris maxime in hac ma-teria alii dicantur. Scilicet non raro hec vosdiversitatem denotat, & dissimilia complectitur»ut probat Strauch, in lexic. partic. fur. vocealiu s -Barbofa de diii. c. 17. p. 10. Jeq. Unde quandoin jure dicitur aliucaufaeft , quae formula ssp eoccurrit, idem est, ac si diceretur, divers* &dijfimilis causa est, Z. iq.ff. fiolut. matrim. Z. 1. $• *'ff. quando appell.fit. I. 29. de novat. I. 9. §.fin. deaC-quir. rerum dom. Hoc posito alii in praedicta re-gula dicuntur, qui non eandem cum litigatorepersonam gerunt , quales sunt haeredes , ffproprium, principale, separatum & di versutriplane jus ab eo habent , quod non dependeata jure ejus, contra quem judicatum est- Oede ceßione juris tit. y.qmfl. 12. ».14. E contrarioin effectu juris, jn jjac uiateria, pro alsii icu

haben*