!DiJputdtio 'XXXIV.

§68

Responsio ai tertium dubium. §. 3 8.

Respondetur ad quartum dubium. §. 39.

Adoses etiam intelligendus de insidiis -vita flruttis.ibid.

Respondetur ad quintum dubium. $.40.Argumentum a diversitate Religionis ad noßrum ca-sum nonstringit. ibid.

Respondetur ad sextum argumentum. §.41.Quomodo intelligendum dictum Christi , quos Deus con-junxit,bomo ne separetl ibid.

Responso ad argumentum septimum. §. 42.

Judicium de mystica reprasentatione matrimonii,ibid.

Respondetur ad argumentum ottavum. f. 43.Responso ad nonum argumentum. §. 44.

Resp. ad argumentum decimum. §.45.

Respondetur ad undecimum remissive. §. 4 6.

§- r.

Ivortiorum usus , si antiqua respiciamustempora , ita frequenter apud pleras-que gentes fuisse cernitur, ut fere JurisGentium dici mereatur , quatenus Jus Gen-tium pro moribus earundem accipimus. Eun-dem jam apud antediluvianos observavit Sel-denus de Jure Nat. juxta discipl. Hebr. Lib. 5.c. 9. De Judaeorum vero divortiis attestantur

8. Literae ; vid. Buxtorff. integro Tr. de Spons.& Divort. & Seldenus in Uxore Hebraa. B. Dn.Linck. Dijs. de UsufHvort. Sdt. 2. Et Judaeoshac in parte imitati sunt Muhammedani. Vid.Ant- Geufraeus in tr. de Ture, rebus & cerem,lib. 2. Aigyptiorum mores non adeo ab hisabhorrebant , ut eruditiores animadvertant ,Judaeos forsan morem hunc ab iisdem vidisse& didicisse. Vid. Buxtorff. cit. loc.p. 111. Quin

1 & Graecis familiaria erant. Alexand. ab Alex.lib. 4. c. 8- Joseph. 8caliger. Animadv. ad Eu-seb. n. 20. Et denique de Romanorum mori-bus testes habemus leges nostras , quibus ad-eo indulgebatur divortiis, ut etiam bona gra-tia vel ob levissimam causam admista fuerint.Vid. A, Gellius Nott. Att. lib. 4. c. 3.&B. Lin-ckius cit. I. m. 4. Petr. Greg. Tholosanus lib.

9. Syntagm. c. 15. Arnis. de Jure Connub. c. 6 .Sett. 3. Sed sicuti singularum Gentium juracirca divortia diversa deprehenduntur, ita et-iam jura nostrorum temporum divortia qui-dem non adeo in totum reprobant , restrin-xere tamen , & sub certis tantum causis eademadmiscere. Sed nOn sine ingentibus Dd. dis-sensionibus , quae sicuti in materiis matrimo-nialibus sat frequentes sunt , ita quoque circacausas divortiorum mirifice sese exserunt.

§. 2. Neque adeo a via aberraturi vide-mur , si causas tantarum dissensionum adseri-bamus principiis Juris Canonici , quae incau-te saepe a Dd. adducuntur, & inde conclusio-nes efformantur , cum tamen eorum hypo-theses circa matrimonii indolem merito a no-stris sint reprobatae. Quando itaque praesensthema , de dissolvendo matrimonio ob insdias vi-ta ftruttas , examino secundum Dd. sententias,in diversa eosdem abire animadverto ; qui-busdam pro divortio pleno pugnantibus, qui-busdam etiam tantum separationem quoad tho-irum & mensam admittentibus quas senten-tias recte dijudicare haud possumus , nisi bre-vibus divortii naturam, & Pontificiorum hy-

Ad duodecimum, ibid.

Respondetur dubiopenult. V ultimo. §. 47.

Quid hoc casu circa totale divortium requiratur ?§- 48-

Remittenda pars nocens ad judicem secularem pu-nienda. ibid.

Requiritur infidiarum vita strnttar. realis probatioactoris. §. 49.

Jusus metus insdiarum facit locum divortii pleni.ibid.

Quo casu Judex sedulo circumstantias observare de-bet. ibid.

Alia vita, alia bonorum honoris pifidia. §. 50.

Ob insdias honoris velbonor. potest agi ad separ, quo-ad thorum & mensam, ibid.

Utrobique locus est divortio, five maritus ,five uxorstruat infidias. H. 5 r.

Concluso. §.52.

pothesin , de separatione quoad thorum &mensam perlustraverimus. Quibus praemis-sis, non adeo difficile esse arbitror, de senten-tiarum inter se discordantium veritate & salsi-tate judicare.

i. 3. Ostendit autem divortii derivatioipsa ejus intimam indolem : Divortium enima divertere descendit , quod proprie secessio-nem a recta via facere significat, vel etiam di-verfitatem mentium denotat, ut aliqui alludunt.Barnab. Brision. in Tr. de Verlor, signis, verb.divortium. Quia itaque illi , qui divortiumfaciunt, matrimonii dissolutionem procurant,in jure etiam a se invicem divertere dicuntur,i. e. discedunt, vel in diversas partes abeunt,inter se quasi divisi. Kitzel, in Synopsi Afatri-mon. cap. %. tbeor. 2. Gerhard, in LL. Ibeol. deConjug. §. 561. Schneidew. de Nupt. §. 4. n. 3.Et ita de Jure Romano divortium tollebatipsum vinculum matrimoniale , quod effectusdivortio annexi, ut & jura varia divortiorum,fatis ostendunt , quae explicat Henric. Brou-werus de Jure Connubiorum cap. 3 1. n,ec erat eotempore cognita separatio aliqua quoad tho-rum & mensam, prout quidem postea ex prin-cipiis Juris Pontificii irrepsit , quamvis prae-laudatus Brouwerus cit. tr.c. 29, »,2. contrari-um evincere velit , Romanis jam cognitamfuisse ejusmodi separationem per l. 32. H. 13.de Donat, inter Vir. & Ux. I. iq.ff. de att. rer.amot. Sed vero tales secessiones , quae apudRomanos frequentes erant, nullo modo pos-sunt comparari cum hodierna separatione quo-ad thorum & mensam : illae enim utplurimumfiebant utriusque voluntate commoditatis gra-tia, privata autoritate, nec ita, ut hodie, obsaevitiam vel alias causas indulgebantur, adeo-que vix umbram separationis, si cum hodier-na comparatio instituatur , habent , ut indene quidem argumentum a pari duci possit. Dn-Praeses in not. ad Jus Eccles. Erunnem. L- 2. r.17. §. 31. Arnis. de Jur.' Connub. c. 6. Sett. r.Johann. Georg. Nicolai de Divort.&repud. c. 5 *b. t. Unde de Jure Romano nullum aliud di-vortium erat cognitum , quam quod dissolve-ret in totum matrimonium. De Judaeorumdivortiis non est quod dubitemus, nec ibi ul-la alia separatio videtur cognita fuisse. Cumvero Jiodie divortia publica merito suscipian-tur Sc confirmentur auctoritate, hinc mores

Roma-