s 7 °

Disput mo. XXX1F,

§. 7. Cepit vero temporibus subsequenti-bus de hac doctrina dubitari , prssertim cumAugnstinus in Comment, ad Afatthaum V, hancquaestionem reassumsisset, pernegans illam ex-ceptionem regulae quoad dissolutionem matri-monialis vinculi , & potestatem alteri nuben-di, quae tamen opinio non ubique approbatafuit, declaranteDn.Schiltero c. I. §. 13 .& 14.Quo facit Decretum Pontificis Zacharise , ad-ductum a Gratiano , can. 23 .cauf. 32. qu. 7. ubiita pronunciat: Concubuisti cum sorore uxoris tua?Si fecisti, neutram habeas : & st illa, qua uxor tuafuerit, conscia sceleris non fuit, fi se continere nonvult, nubat in Domino , cui velit. Add. Dn. Lin-daus de Usu Divort. Sebi. 3. membr. 7. Semeltamen in dubium vocata ista doctrina sensimatque sensim progrefstis fecit, ita, ut in Con-cilio Foro Juliensi sub fin. Seculi VIII. can. ic.libertas nubendi etiam post resolutum ex for-nicationis causa matrimonium fuerit restricta,scilicet , ut vivente adultero secundae nuptiteminus licitae judicarentur , quod & in Conci-lio Nannetensi confirmatum fuit. Conf. Gon-zalez Tellez in not. ad c. 1. de divort. Et quumdenique inter Pontificios falsa illa hypothesis,quod matrimonium sit sacramentum , stabili-retur, accedente publica Conciliorum appro-batione , tandem sublata est penitus omnis di-vortiorum libertas quoad vinculum absque di-stinctione ; cui sententiae ut colorem adderent,provocarunt ad verba ipsius'Salvatoris : QuosDeus conjunxit, homo ne separet. Quibus etiamadhuc accessit approbatio Concilii Tridentini,Seff. 24. de matrimon. c. 7. quod anathema di-xit iis , qui asserunt Ecclesiam errare , quan-do docet propter alterius adulterium matri-monii vinculum non posse distolvi. Fuerunttamen hac in re cauti admodum Patres Conci-lii Tridentini , quod non simpliciter anathe-ma dicere voluerunt, qui contrarium statuunt,ob rationem, quam fusius recensetSuavis Hiftor.Concil. Trident.lib.%. K ex eo Dn.Ziegler. ad Lan-gest. lib. 2. 1.16. §. 9.

§. 8- Quanquam vero h®c duo fulcra Pon-tificiorum fatis inania sint, cum hactenus nonevictum, matrimonium esse sacramentum, vid.Ziegler. ad Lancell. lib. 2. tit. 2. §. 1. p. 301.& assertum Christi solum respiciar controver-siam de libertate divortiorum ex injusta causa ,id quod ipse contextus innuit. Vid. Buxtorff.(it- loc. p. 11 6. &seq. Tamen inde originemsumsit separatio quoad thorum & mensam , qu®apud Pontificios tunc adhibetur, ubi Christusdivortium plenum concesserat. Sicuti veronon inique Lutherus Tom. V. senens. Germ. fol.252. hanc separationem inane animorum spe-ctrum, ein nichts , ja ein lauter Gespenst , dixe-rit , cum , quatenus a Pontificiis admittitur ,revera contradictionem contineat, ita in no-stris Ecclesiis post reformationem merito do-ctrina Christi de divortio pleno quoad vincu-lum restituta est ; remansit tamen certis incausis separatio quoad thorum U mensam, & con-tra Pontificios defensa, ita, ut jam communi-ter divortium in totale partiale dividatur.Retinetur videlicet separatio illa hunc maximein finem , ut sit medium temporale, quo velmajora inter conjuges evitantur mala, vel adi-guntur , ut tandem in gratiam redeant. Vid.

Dn. Pr®s. in not. ad Brunn. s. E. lib. 2- c. i?»§. 31. Lindaus cit. loc. Seä. 5. memb. 6. Brou-wer. de fure Connub. lib. 1. cap. 29. Dn. Schil-ter. in Instit. Jur. Can. lib. 2. tit. 12. §- i°*Carpzov. Part. 2. Decis 180. n. 5. $£feq. Johan.Georg. Nicolai de divort. &repud, P. 2. c. Z-tt- 5 *Richter. Confil. 515. Vol. 2.

§. 9. Differenti® utriusque divortii , in**primis in causis ejusdem , attenduntur : Ali*enim sunt cauf® divortii totalis , ali® partiali **Cauf® divortii totalis utplurimum tantum duSadstruuntur : Nimirum adulterium U defertt 9malitiosa. Kitzel, in Synopfi de Alatrimon. cap. 8-theor. 4. Nicolai de Divort. part. 2 .c. i.num.0.4•Carpzov. in furispr. Consistor. lib. 2. tit. 11. des203. &seqq. Non tamen desunt , qui plure?alias ®que graves admittunt, quas longa feri®recenset Bruckner. in Decis. Alatrimon. c. i6>n. 1. quibus addi potest Johann. Milronus pe*cui. lib. de divort. qui domestica fortassis cala"mitate irritatus , ut judicat Puffendorffius desure Nat. & Gent. lib. 6 .c. 1. §. 24. asserere co-natur, etiam per principia religionis Christia*n® mores intolerabiles , disparitatem & reni"tentiam animorum inter conjuges esse justamdivortii causam , qua in sententia etiam fuitDn. Rennemannus in surisprud. R. G. membr. i*difput. 42. th. z6. Iit. c. d. cujus verba integraadduxit B. Dn. Struvius Exerc. 30. thes^x.

§. 10. Equidem horum omnium senten-tias hic plenius excutere instituti ratio prohi-bet > quamvis infra qusdam de hac doctrinaadducturi simus. Dilabimur tamen eo ipsoad qu®stionem valde inter Dd. agitatam , cu-jus gratia etiam pr®sens dissertatio conscriptaest : Annon etiam insidi® vit® alterius conju-gis struct® justam causam pr®beant pro dissol-vendo vinculo matrimoniali ? Ubi, si Dd. e-volvo, deprehendo, plerosque id negare, &tantum separationi quoad thorum & mensamlocum facere, vid. Dn. Lindaus de Usu divort"seä. 5. membr. 6. Carpzov. surisprud. Confift.l^’2. des. 217. n. 2. Beu Ik.part. 2. de Afatrim. cap- 9 ’Wamesius Confil. fur , Pontis. 549. n. 9. U stpBrouwer. de fure Connub. lib. 2. cap. 29. num. 1 **Arnis. de fure Connub. c. 6. Seä. 10. n. 26. &feq 4 ’Johann. Georg. Nicolai de -si-uorr. cap. f.nutn.y 0 'U31. Gerhard, in Loc. Theol. deConjug. §. 6 83 'Dedekenn. Vol. 3. Confil. Theol. lib. 4. Seä. 2. ®Seä- 8- n. 3. 4. 5. Richter. Vol. 1. part. Confis17. n. 19. Schilter. in Respons. Argentor.subn- S 1 *B. Dn. Ziegler. ad Lancell. lib. 2. tit. 16. §■ 9 'verb. thori tantum fiat separatio &c. Conf. pr®ss"dicia Consistorii Hennebergensis apudBrucknerum inDecision.Afatrim.c. 25 .n.9-

§. 11. Fundamenta hujus lententi® communis adeo apud plerosque applausum meru erunt, ut vix illa in dubium vocata fuerim*ex quo factum est, utDoctores non adeo Ioliciti suerint in compilandis multis argumentihanc sententiam confirmantibus , ceu ordin arie fieri solet , quoties adversarii nonRationes itaque magis ex mente eorum ,verbis proferre licebit, ut etiam intactum m

hil relinquatur, quod ab Adversariis proba

liter pro hac sententia afferri posse visum urit. Et quidem ( 1 ) illa ab omnibus 1 anafferri solet ratio, quod Christus nullam a ia^

divortii causam, prater adulterium > adrn ^ f4