De Divortio oblnftdiasfätdt Structas.

rit ’ ATatth. 5. sicuti itaque exceptio firmat re-gulam in casibus non exceptis : ita eodem«iodo dicendum videtur , hic regulae a Christocontra Phariseos defense standum , quum in-fidis vitae structae a Christo non fuerint exce-ptae a Regula. Accedit, quod Christus videa-tur loqui exdufive in excipiendo adulterio, itaut ejus sensus in haec duo membra commodedissolvi posse videatur : (1) Matrimonium estindissolubile, nec (2) quaevis causa ad id dissol-vendum admittitur, quam tantum adulterium.Quicquid itaque non est adulterium, illud nonsolvit vinculum conjugii : Atqui insidis vitaestructae nonhabentrationem adulterii: E. Conf.Mentzer. Tom. 4. Disp. Marpurg. disp. i ;.tL. 99.seqq. ubi particulas illas, quae in Graeco textuhabentur, tracturos, nat /< pd esse exclusivasex aliis parallelis Locis Scripturae S. ostendit,quam sententiam etiam approbat Gerhard, inLoc. Tbeol. de Conjug. §. 564. & Critici commu-niter ad Locum Christi Matth. V , 32. kF XIX, 9.

§. 12. Porro II. exceptionem hanc unicamfundari in natura ipsius conjugii asserunt, quaeadeoque non commode ad alias posst extendicausas. Ideo enim causam adulterii a genera-li prohibitione divortii exceptam fuisse con-tendit Gerhard, c. I. quod conjuges ex primae-va Dei institutione sint una caro , Gen. II, 24.ATatth. XIX, 6. Sed Uxor , quae fornicatur,sit una caro cum adultero, & maritus, qui for-nicatur , fit una caro cum scorto , uti Paulusphilosophatur l.Corinth.XVII, 16. Ergo hicspecialis ratio esse videtur, quod non ampliusmaneat vinculum unitatis conjugalis, sed nefa-rie per adulterium disrumpatur, adeoque ad-ulteram posse repudiari. Inde jam inferuntquoque Dd. hoc casu dissolvi ipso jure matri-monium , non exclusa tamen declaratoria ju-diciali sententia, quia ante omnia constare de-bet de veritate perpetrati criminis, nisi ipsumdelictum sit notorium. Carpzov. furispr. Confist.lib. 3. tit. 5. des. 69. Nicolai de divort. & repud.p. 2. c. r. n. 6 j. seqq. Cum itaque adulteriumtollat ipsum fundamentum matrimonii, juxtaCarpzov. cit. loc. n. 10. & sic specialem rationemhabeat , non videtur idem dici posse de insidiisvitae alterius conjugis structis, nam & sic cen-setur nihilominus adhuc durare vinculum con-jugale ; quum fundamentum matrimonii, quodin fide non quavis, sed conjugali , & ad finem ma-trimonii praescriptum tendente consistit, nontollatur.

§.13. Et haec sententia (III) videtur sen-tentia & menti ipsius Christi fatis congrua.Cum enim ipsi controversia, tunc temporisValde inrerJudaeos agitata, proponeretur , &Rharisei in duplici errore circa divortiorum do-ctrinam haererent, (1) quod divortium in legeMosis esset praeceptum, (2) quod ex lege Mo-sis illud permitteretur ob quascunque causas:Christus haec quoque duo membra tangit , &quoad prius membrum respondet, Mosem di-vortia concessisse propter eo-

rum, non vero praecepisse, quin potius tantumindulsisse , ceu pluribus declarat Buxtorff. despons. & divort.p. 2. §. 3 .seqq. Ad alterum mem-brum respondet , non esse divortium conceden-dum ob quascunque causas , sed tantum ob

Vol. VIII 2 #- XXXIV Hali.

57 *

adulterium. Hinc inferunt dissentientes , siChristus voluisset, ut etiam insidis vitas structaeessent justa causa dissolvendi matrimonium quo-ad vinculum , procul dubio id quoque expres-sisier, cum tamen tantummodo excluserit cau-sam adulterii. Dum itaque Christus responditita ad quaestionem: Licetne homini dimittere uxo-rem suam quavis ex causa ? simpliciter negativeexcepto solo adulterio ; fortiter contradicerevoluit Phariseis , qui admittebant etiam sineomni dubio divortia ob insidias vitae structas,quum ob leviores admiserint. Ex quo proba-biliter infertur, Christum etiam hanc causamexcludere voluisse.

§. 14. Ex quo ulterius (IV) inferunt, quiaChristus, Mosem explicans, ostendit, nullumpraeceptum divortii proprie dicti occcurrere ,sed tantum legis indulgentiam & licentiam ; haecvero, quum ob ^.nXn^oKa^jav demum sit in-dulta Judaeis, h. e. ut explicat Buxtorssius ckvortiis & fponfal.cit. loc.p. 120. ob pertinacem,contumacem obstinationem, & inflexibilemJudaeorum duritiem , hinc merito fundamen-tum hujus licentiae omnino esse odiosum , &Deo non adeo probabile. Quemadmodum ita-que , ceu ex regulis bonae interpretationis con-stat, odiosorum stricta est facienda interpreta-tio , adeo, ut extensio de casu ad casum non sitadmittenda, ob c. odia, de R. f. in 6. ira & hic di-cendum videtur, omnem excludi debere exten-sionem. Neque enim sub causa adulterii ne-cessario continentur insidiae vitae structae, sedpotius , fi has pro causa sufficienti admitterevelimus, opus videtur interpretatione extensi-va, quae tamen in hac materia exulat.

H. 15. Non leve quopue(V)praesidium prosententia hac constituit, quod Paulus Christumexpjicans i.Corinth.Vlsro. seqq. non faciat men-tionem hujus exceptionis, sed simpliciter asse-rat : iis, qui matrimonio jnnäi sunt, pracipio, nonego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere, ad-eoque itidem scopus Pauli est, coercere levita-tem & libertatem divortiorum. Quin imo cumaddat religionis difparitatem nequidem solve-re matrimonium , quae tamen tunc temporis ,ubiChristiani apud omnes in odio ingenti erant,valde animos hominum a fe invicem abaliena-bat , videtur dicendum idem de insidiis vitaestructis , quae itidem abalienationem animo-rum quidem inferunt, sed tamen ex Pauli do-ctrina haec non videtur esse sufficiens causa prodissolvendo quoad vinculum matrimonio Ac-cedit, quod Paulus quidem malitiosam desertio-nem ibi admittar, & parti nocenti facultatemtribuat aliud matrimonium contrahendi, quaetamen non deprehenditur in insidiis vir® stru-ctis. Nam illa demum fit , quoties vel loca-liter alter conjugum alterum malitiose deserit,vel debitum conjugale pertinaciter denegat ,quo casu demum licitum est divortium. Ger-hard. de Conjug. h-624. Haveman. Gamol. lib. 3.t. 7 $. 3. Dn. Praes. Tr. de diß. spons fe ä. 5. ^.8.Tales vero desertiones in insidiis virtestructisnon deprehenduntur, nec per fe eis annexa estmalitiosa desertio, praesertim cum in tali casusoleant homines , ne suspicio insidiarum oria-tur dissimulationibus uti, & aliud agere, aliud,vero mente concipere. Rötest itaque casus

Ce cc 2 dari,