jDc 'Divortio ob Inßdias fät& Strufldsi
lionetn inde deductam. Hoc'videlicet tantum ex-inde sequitur , in arbitrio hominum non eise ,illud vinculum temere dissolvendi, quod constatautorirate divina ; at vero hic nulla temeritas
adest, ubi insidis vira»struuntur. Satis conveni- , --~.v
eurer loquitur Sarcerius von Heil. Eheftand. P. 4. esse de substantia matrimonii; adeoque transeat
57 -
nem praestare parata fit, cum tamen cautio ma-levolum ejus animum non muret.
§.47. Non puto autem,dissentientes tuto side-re posse dubio decimo tertio, ab Hieroiogia pe-tito, quia apud omnes in confesso est, illam non
p. 15 8 -So kan ein jeglicher vernünftiger Mensch wohlgedencken, daß Gott die Ehe eingesetzet habe z.u Ehrenfind guten dem Menschen , und nicht zu Schanden undseinem Verderben . Darum die, so in keinen Stückendem gedrängten Ehemenschen zu Hülfe kommen, unddie Ehescheidung über ein in keine Weiß noch WeegeXAilaffen , thun gleich wie die Pharifieer, die von wegendes Geböthe vorn Sabbath, dem Buchßaben nach, demMenshen zugrunde und zu schänden gehen liefen.
§. 44. Ad nonum argumentum in §.19. facilisest responsio. Quamvis enim uxor mari ticidmmintentans forsan per hanc dissolutionem finemsuum , propter quem insidias innocenti maritostruxit, assequitur; hoc tamen tantum fit per indirectum & accidens. Neque enim ideo disiol-vitur matrimonium, ut uxor insidiatrix favoreafficiatur, sed ut innocenti marito consulatur.Hinc & regula juris in §. 19. adducta, quod nemoexsuo delicto lucrari debeat, ita declaratur, ut pro-cedat , quatenus direäo quis lucretur ex delicto,per accidens enim bene fieri potest, ut quis lu-crum ex delicto capiat. l.$.§.i.ff.ne quis eum , qui
illud quoq; dubium, & demum ultimum prodeat,quod ab autoritate JurisCanonici petitum. Ve-rum opponamus Juri Canonico Jus Civile. Namin /. 8- C. derepud. plenum divortium concediturob insidias vira; structas. Et deinde jam ostenditDn. Praeses de dißensufponsalseä. 11. textum inc.i.X. dedivort. ab improba Pontificiorum manueste corruptum, integrum vero retentum inc.fiquamulier. (i.c.yi.q.i. ubi ex Concilio Wermeri-ensi sive Wormatiensi huc translata verba se-quentia : Si qua mulier mortem viri sui cum aliis ho-minibus conciliavit, ipse vir ipfius hominem se de-fendendo occiderit, & hoc probare potest, ille vir potefiipsam uxorem dimittere, ks fi voluerit , aliam accipiat.Quod si itaq; textum genuino suo nitori restitua-mus , potius pro nostra sententia facit, consti-tuens , totali divortiolocum esse Conf Bruckrner. in decis.matrim. c. 18 .n. ;o. ubi ex RegionePrumienfi de difciplin. EuleJ , hb.z.s i 17. eandemcorruptionem demonstrat.
$. 48 . Atque ira,ni fallor hactenus evictum de-dimus, ob insidias vita; structas posse agi ad tota-
injusvoc.viexim.^.iJevibon.rapt.BarboünThe- le divortium. Cum vero hodie non ampliusprisaur.Loc.Commun.l.t.c. vj.ax.^.^lib.q.c.i %,ax. 11. vata autoritate suscipiantur divortia, hinc quo-§. 45. Decimum dubium in §. 20. tactum per que hoc casu Judicis competentis requiriturco-se jam corruit ex iis, qua; dicta sunt in §. 3 3,osten- gnitio & sententia, v. Carpz. inPraä.Crimin.p.2 ,sum ibi, separationem quoad thorum & mensam qu.5§.n.2o.Brucknev.in Decis.AIatrim.c. 1 8.8 22.
non este modum idoneum,ut securitati innocen-tis conjugis satis consuli postit. Et sane oppidofalsum est, quod in nostris Ecclesiis propter insi-dias vitae structas retenta sit separatio quoadthorum & mensam. Confundunt enim, qui taliaasserunt, simplicem saevitiam cum ejusmodi fie-vitia, quae connexas habet insidias , quibus vitaalterius conjugis periclitatur. Priori casu ha-ctenus admittimus separationem, & concedi-
& quidem anre omnia conjugi agenti in hoc casuprobatio insidiarum & saevitiarum incumbit,Rol. a Valle Vol- 3. Covfil. 27. n. 2. Heeser. in Loc.Commm. de bonorum Commun. p.2. c. 16. «.233. Etcum in hac materia insidis soleant fieri remotisarbitris, hinc indicia etiam sufficiunt, & facilio-res probationes admittuntur. Heeser. cir. loc.Quscunq; autem indicia probant venefici um, exiisdem etiam insidis inferri possunt, veluti si fu-
mus, ideo retentam esse illam , cum sperari ad- specta persona venenum emerit, si veneficium
huc poffit morum emendatio & obtineri animo-rum recdnciliatio. vid. Gerh. de Con)ug.§. 63 1.Reust. P.2.de Matrim. s.9. Nicolai dedivort. c. 5.Ast ubi semel insidis vits sunt structs,nunquamconjuxinnocens securitate plena gaudebit, licetvel maxime nocens cautionemprsstirerir.
minata fuerit, si cum con juge innocente inimici-tias capitales gesserit, si reapse jam venenum ci-bis miscuerit, vid. art. 37. Conflit. Crim. Car. ibiq;Daniel. Classen. Probaris iraq; insidiis non tan-tum divortium concedendum, sed etiam insuperpars nocens adjudicem secularem remittenda,
§. 4 6. Equidem ut ad argumentum undeci- ut debitam nocenti poenam infligat, qua de remum in §. 21. propositum respondeam , necesse cautum in Ordin.Confiflor y Match, tit.6 9. inf. ita:esse non puto, cum jam aliquoties in anteceden- Befinden Sie aber , daß das Weib ihrem Manne, odertibus demonstratum sit , insidias vits structas s- der Mann feinem Weib mit Gift,oder in andere Wegtquiparari desertioni , & »que tangere vinculum nach seinen oder ihren Leben gestanden , und solches
conjugale, quam adulterium. Quamvis itaquecstera delicta forsan non solvant matrimonium,diversa tamen est ratio in mariticidio intentato.Hndestatim pergo ad dubium duodecimum in§.22. Verum & hic quadrabit eadem responsio,qus formata est in §. antecedente. Negamus enimadhuc, sufficientem esse hoc casu cautionem adaverrendum ab innocente conjuge omne vitspericulum. Operatur quidem aliquando cautioillud, ne maritus ssviar ulterius in uxorem,eam-
/-i v . 1 • • r
würde beweisen , oder es warengnugfame indicia oderVermuthungen darzju vorhanden , sollen die As efforessolches der Weltlichen Obrigkeit, da die Beklagten ge-(efen,darinnen vermöge des H. Reichs Pein! Hals G'e-richts-Ordnung,und wie Recht zu verfahren,auflegen.
§.49. Requiritur itaq; quoad probationem, utostendatur, realiter insidias fuisse vita'alteriusconjugis structas, quod contingit non tantum eoin casu, si ab ipso conjuge, ejus consilio & ope,vel conjuge instante ab alio structs alterius vits
que non adeo dure tractet ,• verum a simplici fe- msidts repemntur: sed et, am, si se.at uxor ma-ViriaTp-umentum ad insidias vits structas non rm fu, vitam sub ancpmhsrere , neque rnd.cetValet Confer S.32. Et durum sane foret, si ma- periculum , neque studeat,mm,nens periculumritu« innocens compelli deberet ad cohabitan- propulsare, sed dolo malo tac, turn,täte sua infi-rursum uxori, & se ita denovo exponen- dias promoveat.Brouwer dc/arc conmb.U.c^,iumjericuie, ex illa sola ratione, quodeautio- 8. n. Nam&,n mortalibus menminum ha-