57S

Disputatio XXXIV.

sam de insidiis vitas strumis: nam haec causa nonerat inter J udaeos conr ?rsa, sed solummodosententia Secta; Hillelid, quae leviffimas cau-sas admittebat.

§.39. Ad rationem dubitandi quartam in $.14recte enucleandam praemittendum est, Salvato-rem sermonem suum non opponere Mosi , sedPharisaeis, qui verba Mosisin alium sensum de-torserant. Quum etiam Pharisaei arbitrarentur,a Mole praeceptum esseadulterium,hinc tandemrespondet, Mosen propter duritiam cordis Ju-daeorum permisisse, dimittere uxores, exterum-,pergit, a principio non fuit ita ; Buxtorff. de sponsat.ISdivortp. 2.§.5.116. Dicit itaq; ipsa divortia es-se contra intentionem primaevam Creatoris, ma-trimonium instituentis, introducta tamen pro-pter Oihnpoxcep&ur, h.e.quod adeo duri sint cor-de homines, & amorem & pacem deserant unio-nemq;, quam inter omnes homines Deus consti-tuit. Quamvis itaque non negemus, inique fe-cisse Pharisaeos, quod legem Mosis adeo exten-derint ad quasvis causas, etiam leviffimas; ta-men id minime admittere postumus, Mosem et-iam non intelligi debuisse de hac causa graviffi-ma, si insidias uxor vita» mariti struxisset, & viceversa. Unde tandem ita concludimus: ob quam-cunq - , causam Moses conceffit divortium, de illa«ausa etiam Christus est interpretandus: Atquiob graviores causas Moses conceffit divortia,quod A recte admittebat Schola Schamma?ana,cujus sententiam approbavit Christus- Seiden.de Uxor-Hebr.lib.3.c.2Q.p.329- Ergo etiam Salva-tor de illa est interpretandus. Unde non tam inhoc nostro casu fit interpretatio extensiva , sedpotius declarativa , dum saltim ex Mosis lege in-terpretatio instituitur, quomodo Christus sit in-telligendus. Certe si hoc argumentum de odio-sis restringendis aliquid in recessu haberet, vale-ret etiam contra Paulum, ob desertionem mali-tiosam admittentem divortium.

H. 40. Sed pergo ad quintum dubium ex do-ctrina Pauli petitum, qui etiam hujus causa; nul-lam facit mentionem. Si scopumPauli i.adCor.'].intueor, animadverto,illum tantum fuisse inter-rogatum de illa quaestione, utrum diversitas reli-gionis solvat matrimonium? Et hanc quaestio-nem enucleat ex doctrina Salvatoris nostri nega-tive, modo infidelis consentiat habitare cum fi-deli. Adeoq; non mirandum, quod nostri casusnon mentionem fecerit, quippe de illo nec con-troversia erat , nec interrogabatur. Caererumconsequentia haec : Si nequidem diversitas reli-gionissolvit vinculum matrimoniale,sequitur , quodetiam non solvant idem insidix vita alterius conjugisßrufta, merito negatur. Neq; enim 1) verum estdiversitatem religionum inducere animorumabalienationem,idquod exempla &V.& N.Te-stamenti testantur , & experientia nostrorumtemporum corroboratur, 2) Paulus etiam in de-cisione hujus quaestionis addit hanc limitatio-nem : Si hic (infidelis) consentiat cohabitare cum ea ,quod tunc uxor fidelis non debeat virum dimit-tere, quoniam sic nullum impedimentum poni-tur consuetudini connubiali. 3) Non quaevis et-iam abalienatio animorum inducit divortium,sed talis, quae finem tollit matrimonii, & vincu-lum dissolvit, qualis deprehenditur in malitiosadesertione,& insidiis vitae structis. Quod ultimodemum additur, insidias vitae structas non neces-sario comprehendere desertionem malitiosam,

illud in rationibus decidendi jam fatis declara-tum & excullumest. vid. §. 32.

§. 41 . Sextum argumentum in §,x 6-quod a dis-sentientibus adducitur,petitur ex verbis Christinquos Deus conjunxit, homo ne separet. Sed nec illudnobis obstat: Respondeat pro nobis Jus Canon,in f.i g.c.3 3.<7.2. ubi ita: Qttos Deus conjunxit, hom 9ne separet. Quarts quomodo ? Subaudi, violenter, fiutlege, absque ratione, quos Deus conjunxit,homo non st”paret . Non enim homo separat, quos poena condemnat »quos reatus accusat,quos maleficium coarüat. Und®quoq; apparet fiepe in abusum trahi hoc Christidicterium. Saepius enim in dubium vocari pos-set, an hos Deus conjunxisset, ubi ex eventu ap-paret, conjugem conjugi insidias struere, litigiis& rixis mutuis omnem vitam agere, & ita mini-me unionem servare, quam Deus in hacsocieta-te adeo inculcaverat. Unde nescio, an inique di-xerit nostrorum Theologorum quidam : QuotDiabolus conjunxit , homo separet. Conf.Buxtorffdivort. p. 118- docens noluisse Christum per hoEassertum licentiam & facultatem divortiorust*omnem tollere, sed duntaxat arbitrariam ac pri-vatam illamjudaeorum repudiandi & dimittendiuxores consuetudinem,de qua Pharisaei quaesive-runt. Deinde quod additur in eod.§. 16. matrimo-nium este favorabile, adeoq; pro ejus conserva-tione in dubio esse pronunciandum, id a nobiSnon quidem negatur, sed non tamen hunc habetsensum, quasi objustistimam causam non poffitpro dissolutione pronunciari, sed potius, ne te-mere quid fiat contra matrimonium, qu:e teme-ritas tamen hic abest. Imo etiam securitas vitaeadhuc est favorabilior , cui omnino consulen-dum : quod aliter fieri commode nequit, nisi pecdissolutionem totalem matrimonii.

§. 42. Septimum argumentum in §. 17. du-citur a mystica illa repraesentatione Christi euntEcclesia. Quemadmoduth vero Pontificii exindematrimonium in classem Sacramentorum retu-lerunt, & causas matrimoniales spirituales essevoluerunt, ita cavendum maxime, ne inde quidinferamus, quod papalibus principiis, propius,quam vero intellectui hujus mystica; interpre-tationis accedit. Et sane Carpzovium, cuju®verba in cit. §. 17. relata sunt , hanc in abu-sum traxisse docuit jam Dn. Praeses in tr. dtdisf. fponsal. sett, 3. §. 18. quasi videlicet pe£per hoc negotium charaäer quidam spiritualis ini'preßus contrahentibus Jit,quod nihil aliud est,quamPontificiis indulgere, matrimonium esse sacra-mentum. Er ut propius ad rem accedamus, illo»quidem ex hac mystica repraesentatione sequi-tur , difficulter ad dissolutionem matrimonii ess®progrediendum, non vero plane non esse dissol-vendum matrimonium , alioquin enim ne qui-dem ob adulterium & malitiosam desertionemesset dissolvendum matrimonium. Quemadmo-dum itaque peccata dissolvunt unionem inte fDeum & homines , juxta assertum Prophet# 'Eure Sünden scheiden Euch und euren Gott voneiwtö’der ; ita quoque tale turbidum & dissonans ma-trimonium, ubi alter alteri insidias struit, nostpotest amplius repnesentare illam indissolubi-lem unionem Christi cum Ecclesia.

§.43. Octavum argumentum in §. 18- indedß-sumtum, quod matrimonium sit fcedus Dei » »constet autoritate divina, ex hactenus diöis jart*pariter facile dissolvitur. Non negamus hicipskmhypothesin, sed negamus tantum conclu-sionem