2)e Civilitatis ‘Nociva, Cenerdibus.
Ix
§-;o.
Ae A,
195
Nec
contrarium evincit d.l. 2.$. q.ff.
- - . **• +, y J'JJ'
“ c -rtqu. Pluv. si enim accuratius inspiciatur con-atus, non ibi agitur de compulsione ad exhibi-*’onem alicujus officii, vel praestationem facti )ea tantum de praestanda patientia, ut ego faci-StTl sst°d mihi utile, & alteri non nocivum. Eo^^ine enim ibi interdicto locum fore dicitur‘facienti vis fiat ; Non vero actioni, ut alter in
*|.°stricommodum quid faciat. J ura si u ipP c ^ a '
. 1 'Us ad patientiam quam factum obligant; nec^atfigent malitis alterius, qui nostra commoda’^füoimmodo impedire cupit l.^.ff-deRei.l »d. unde & Civilem usum Servitutum com-5 . ^^ntb 9.jf. de Servit.
3 S-U-Etad hanc patientiam referendum pu-solenne illud JUS INNOXIA UTILIT A-^ fcujus exigendi illa, qus petenti proficua,x Jibenti vero non molesta. Hsc enim, qua ne-
e 'tatemiuris continent,plerumq; in patiendo
otifistunt. Latius quidem illa extendit Cicero,J^ndo lib. uoffic. sequentia proponit: Omnia^^Munia hominum videntur ea quae sunt ge-7 1S ejusdem, quod ab Ennio positum m unarransferri per multas potest. Ut homo qui\.J* ntl tomiter monstrat viam , quafi lumen de suot^^ndat facit, ut nihilominus ipsi luceat ,
pudor , ut faceret exigebat, sua ipsum damnasbit conscientia; Sed in foro non dabitur jurisremedium contra omittentem ; nisi specialiquodam obligationis nexu mihi ad faciendumsit obstrictus: Inde Tutor, Administrator, Man-datarius & omittendo peccant & ob id in judi-cio conveniri possunt, quod speciali sus obliga-tioni non satisfecerint. Et ad hoc pertinentproprie illa Dd. themata; An quis in re alienamajorem diligentiam impendere teneatur,quam in sua; imo an ut diligentiffimum se ex-hibeat, necessumsit, de quo prster alios vid.Francisc. Bordon. Traft, de Opin. Probab. in con- ,cursu Probabilior, c. 7. n- 27.
§. 24. Ex his omnibus jam constare autumo, 37nullo juris vinculo adstringi me ad hoc, ut al-teri humanitatis officia exhibeam cum meo da-mno. Quamvis enim hic excipiant aliqui, vi-dendum esse, an levi quodam damno magnumalterius commodum promovere poffim, & ta-li casu ex amore erga proximum leve damnumsubeundum, ut alterius insigne lucrum promo-veatur. Verum minus caute hoc asseri credo.Aut enim proximus damnum mihi contingenssufficienter resarcire vult, aut non. Illo casuconcedo sententiam affirmativam, sed ita dam-
cipi ,lil ac cenderit. Una enim ex re fatis per- num desinit esse tale, cum abunde mihi compen-*to<l r - Ut quicquid sine detrimento possit com- r - 0 L r J
s Fl> * d tribuatur cuique vel ignoto. Exill a communia : Non prohibere a-fi qgjz ^stuentern, pati ab igne ignem capere,
TOs Ve ^ t: Consilium fidele deliberanti dare;lefl a lltlt iis utilia, qui accipiunt, danti non mo-^ ll 'd 5^ llare & fi is utendum est & semper ali-ac * communem utilitatem afferendum,eor^iam copis parvs singulorum sunt;tudQ^atem^uihis egeant, infinita'est multi-Agaris liberalitas referenda est ad il-fac l ,|„ nn ’j finem, nihilominus ut ipsi luceat, ut
^ s * as fit, qua in nostros simus liberales
Z2.
Verum quis non videt, Ciceronem
setur, & qui hanc compensationem admitterenolit, illum socialitatem omnem exuisse, & im-proborum Civium consortio adscribendum essecredo. Hoc vero casu, si resarcire nolit, & ta-men cum meo incommodo commoda sua pro-movere velit, penitus non obstringor, ut incom-modum subeam, & ita ex mea civilitate dam-num sententiam, quo fine iterum repeto, quodinL. 2. §- 5.jf. de Aqu.^S Aq.Pluv. cautum : Ne-minem cogi posse, ut vicino prosit, sed ne noce-at. Ergo nec alter captare lucrum debet cummeo damno, contra L. zo 6 .ff. deR. I.
§.35. Ibi forte dispar ratio foret, si casum 38concipiam non de proximo lucrum captante,
r «cu m mera Civilitate expediuntur, confer- sed pariter damnum aliquod majus evitare cu-
*ef CtQ ‘ *«> qus ex juris necessitate fiunt ? Illuc piente; Annon sic quis leve damnum in se su-
tjenH,. a " a ibi recensita: vero quae in na- feinere teneatur, ut a graviori alter liberetur?
st. Consta..... o- • • r c
C ° a fistunt. Si enim erranti viam mon-co ntrah 0 fis,i m p ud e n tis ac rusticani genii labem«ri S) J Civili vero vinculo non obstrictus
^0n e !^ * nde actione quadam pulsari poteris.
Et hoc ex charitate Christiana affirmarem, si da-mnum ratione mei exiguum sit, quod aliter re-parari poffit, alteri vero grave damnum, prs-
■ v,„ e . -.„..V f.u..,.. sertim irreparabile, imminere viderim, quod
?^ v irtu 01 Peditum alteri jus est, quo alterum tali modo prscaveri poffit. Nondum tamen ifi s ,q ll0 J err ? compellar. Econtrario si pati no- existimo, me juris vinculo obstrictum esse
^hi proficuum, Tibi vero non incom- ad hoc faciendum, nec ulla actio hoc nomineiL i 11 , misi; r.n._• _- ....
ill Q fjl ll ‘ ^fihssde facto contra patientiam jurej ' ar ° interdictum competet, ne mihi vis fiat,ri n,./' 2 - tz- 5./. de aqu.pluv. Quorsum refer-
r r de «ntata illa Politicorum materieshnoxio per alterius territorium, degati- Mtmx si-'u-..r-- J ~~
prodita.
§. 36. Non ignoti quidem casus sunt, ubiquis & in jure nostro omittendo peccat, & obomiffionem ad damni reparationem alteri ob-ligatur. Omiffio enim culpae annumeratur.io ia j UItar n belli causam prsbeat ejus dene- Unde culpam aliam commiffionis, aliam omis-ex s° P rolixe controvertunt. Sed decisi- sionis vulgo statuunt Dd. Dn. Struv. Differt, dt^ } l perioribus sumendam puto; Si tran- Dolo & Culpa tbes 59. Sic conductor otnitten*innoxius, ita ut alter nil quicquam do defensionem rei conductae obligatur L. iZ-v 'tidsi^ e ”” am conferre teneatur, illum ar- §. q.ff.locat. Qui novit aliquid fieri, & prohi-
'”lCar* rr j - -— - - 1 — ^ — r
lib. j 1 P°ne, de quo egit Grot. de J. Bell, bere potest, non tamen proh bet, tenetur arg.
35 lUltl locii^ 4 ^' 2 ‘ 1 3 * & Commentatores ad il
V ^ lta ^m^ at * S ex ' nde apparere arbitror, ad Ci-Ve i officia humanitatis exhibenda re-r a ! terum compelli non posse, nisi ut®fieriu s ^ficntiam, & promotionem commodi
L.^o.ff deR. I • imo omiffio Tituli honoris quan-doque pro injuria reputatur Mev.^ 5- t>ec.2^.n. 4. Qui enim non facit quod facere debet, vi-detur facere adversus ea, quia non facit/. 121.ff. deR. I. Verum nunquam omiffio peccatum 4Q
_ __ continebit, nisi aliqua praecesserit ad faciendum
p-./ 1 ° 1 t l lrn P ed ’ at 5 Si vero non faciat, qu« obligatio; qu-e in contractibus semper, salvisDisp.VII, ^ Bb 2 tamen