3 *

De 'Negotiis privatis per Interpretem expeditis . 463

" His minus obstantibus, contraria sententia interpres dictavit. Hoc casu ingenue sätest*stobis tequior videbitur, remotis atque expu- dum, parum fidei interpreti remanere, ita utgnatis modo allegatis rationibus. Resp. itaque negans nec opus habeat alios testes producerea d I. Majorem non este universalem, nam hie qui falsum probent, nec in re dubia ex salsaversamur in negotio, in quo non requiritur hac interpretis relatione neganti incommo-•ostensus interpretis, sed saltem sensualis perce- dum aliquod timendum. Donellus Comtn. adiit,ptio negotii, quod geritur, sive ergo invitus ff. de V- O. 1. 1. §.f. n. 2. Sed quid si interpresadsit sive volens, intelligit tamen quid agatur, post actum confiteatur, fe suille corruptum,

& sic postea fidem de negotio utroque casu L- atque falsa dixisse? Non valebit interpretatio,qualem facere potest, uti & testes ad testimo- & judex movebitur ad inquisitionem corrü-nium dicendum inviti compelli possunt, non ptionis ; In discrimen vero deducitur, quodtantum in casu civili, sed etiam criminali, L. fi propriam turpitudinem confitenti non creda-Quando 19. C. .de teftib. Ira quoque Interpres, tur; hoc resolvimus dicendo, si contra corruni-tanquam voluntatis contrahentium testis, in vi* p entem deposuisset, regula; vigor exilieret arg,tus compelli poterit, ut exponat, quid partes t. 1. X. de testib. Felinus in eap. llcct causam. 9.Voluerint. Nihil ergo refert, quocunque mo- coi. 5. X. de probat. Rupolph. Volcmarus Trabt.do adsint interpretes, modo intelligant con- Concluf de testibus- Exinde denuo fluit, dicta 35sensum contrahentium, Alborno?. lib. 4. de arte omnia interpretis non esse Evangelia > sed ad-

< contraä, iit- 1. Nec dolus quoad pnesentiam versus testimonium interpretis contrarium pro*interpretis commissus actum hic rescindet, quia bari posse. Aliud sentiunt Jas. 1 . 1. C. fi adv.ex mendacio non nocente nulla datur actio, lib. Bald. int.ficert. pet. Contra, etiamsi quis*rg. 1. 7. ff. de aä. empt. & vend. Segura 2. p. di- promiserit, se in determinando illo , quod in*teftorii judicum c. 1 n. 54. Petr. de Ledesma de rerest, simpliciter stare velle creditoris affirma*Matrimonio, quastion. 45. art. 5. punit. ^.dub. 2. tioni, non impedietur, quo minus ad boni viriquos in simili sequitur Thomas Sanchez. dema, arbitrium confugiat. Bart. /. /. de frat. fiip. &

fi lex generaliter jubeat, dicto alicujus obedi-re, non prohibuisse censebitur, quin contrariumprobari postit /.1. C. de re jud. Nisi expressepartes convenerint, ut non solum certo inter*preti stetur, sed etiam contrarium probari nonpostit, tunc valebit conventio, propter con-ventam fidem. Ob enormem tamen hesionemadhuc dum reclamari posset. C. Quinta Vallis,

X. de jurejur. I. 76. H. arbitrorum ff. pro foc. Alex»conf. 54. in 2. dub. alias facillime interpretes addelinquendum, falsique crimen perpetranduminvitari possent. Salicet. in L. i. C. de re jud. 34De interprete nobili posset inferri, quasi illimajor fides danda six, quam plebejo, quod mu-lierum nobilium testimonium quandoque prse-feratur testimonio virorum ignobilium. Fari-narius Op. Crim, part. 6. quseft. 158. n. 8. Asteadem facilitate, qua plebeji homines verita-tem occultare possunt, & nobiles donum illudhabent, praesertim illi, qui si promissis starerusticitatem olere putant. Ad evitandam ita- 3 jque fallendi suspicionem necesse erit, ut inter-pretes prius jurent de fideliter interpretando.Fiam. Chartarius de exeeutione fentent. c, x.n, ;6.Salust. Tiber, in praä. A. C. lik 2. c. 14. n.4.hoc juramentum, quando judici visum fuerit,etiam partibus non instantibus, ab interpreteprostandum. Rutg. Ruland, de CommiJJar, &Commi ff. lib. 4. c. 1 8- »-ii.

Expedita re circa personam interpretis, non 36silentio praetereundum, quot sint eligendi. Ple-rique conveniunt, quod duo artifices, si in lo-co repoliantur, regulariter assumi debeant; siduo non inveniuntur , unum sufficere. Deris.Cameras ßpntagm. 5. Vol. 4. n. 6, feqq. Sed pul- ,ebrum dubium est , inquit Anton. Gomez. Tom. 2.Comment, c. 9. de contrait, verhör, an soli inter-preti credendum sit? Quod affirmat, etiamsipdaffen, doch daß er denselben zuvor , wie recht, partes non in omnibus consenserint, si pluresbeet dig en laß],. non reperiantur, modo non sonticas exceptio-

S equitur, ut de fide interpretum aliqua e- nes pars altera contra interpretem habeat, tuncfarnus, & an fidem partis alterius, dicentis nequaquam admittendus. Alii distinguunt in- ^!j lte rpretem falsa protulisse, superet, si sorte ter actum judicialem & extrajudicialem, quasidixerit, se illa nequidetn cogitasse, qua in actu extrajudiciali unus sufficiat, cum boni

viri

trimonio Lib. z- disp. 39, n. 7 .seqq. Allegatam ra-tionem de consensu quod attinet, concedo pro-cedere eam in actibus, libi consensus ejus re-quiritur, quod in nostro casu aliter se habet;uve enim consentiat interpres, sive non, nihilexinde damni orietur, nisi quantum ad proba-tionis defectum, jam vero antea dictum, ad re-ftitnonium interpretem pariter quam testem^ Compelli posse. Rebuff. ad l. 209. ff. de V S. AdH. Resp. quod hic interpres officium suum ma-xima ex parte etiam sola praesentia peragar,ffiim verba agentium intelligit, quo ipso plusValoris actui confert, quam si duo Notarii lin-gua; imperiti interfuerint, ejus autem officium,5 quod ex invito non vitiosum fiat, dictum ante.9 A d IU. Resp. disparem esse rationem inter tu-torem & interpretem. His suppositis sine omniAmbiguitate decidi potest, an valeat actus co-tam interpretibus calli transeuntibus? Nega-ffir quidem, quia casu transeuntes non dicun-ltl r moraliter präsentes ; ast illa ratio minoris^omenti est,,& magis ad sententia; prassidiuma dhibetur, quod, qui advertunt aliquid, vereftassentes sint, transeuntesque non minus in-te rp ret ari poffint, quam si data opera interes-sant. Segura l. c. n. 54. Bene tamen circa haecUrvandum est, ordinarie interpretationis pro-Ce ssum per vim, dolum aut casu fortuito noslinstituendum, ne jura per ludibrium hinc! n de trahantur. Ceu dubium ergo Azehedo5. recopil. tit. 1. I. 1. ».39. adhuc solven-exponit, an interpretatio coram interpre-dolo vel detento valeat. Legitimam iormam,ji^a interpretes in Camera Imp. deputantur,l, Ppedirat Rutg. Rulant de Commiffar. lib. 4.f ‘*8. n. 2. Daß der Commissarius einen Vnpar-sfyfchen Dolmetscher zu der Verhör der 7 ,eugen so^ >n Teutsch können, aufnehmen möge, ist hiermit

c 1Voli'iti