4§L

^Disputat. ÄJil. Capilli

quotiens C. fam. ercifc. Bart hol. Ccepolla in Cau-telis caut- 292. n. 9. Quselibet quoque linguasingularia habet locutionum genera, quae cumin aliam vertuntur, absurda prodibunt, Mar-tin. Heerfortus in Repert. Juris Canon, c. locutio14. difi.^%. Tanto autem judicio neque mu-lier, neque minor pollere potest, ut rite haecdiscernant; Rogasne de mulieribus rationem :

Cur minor uxorum, maritum prudentia major ?

Eva fuit cofia filia > non capitis.

*9 Igitur non admittenda esset mulier, etiamsi nullialii interpretes extern, quia vanum, lubricumac momentaneum ejus est consilium. Jacob deArena de Commijfariis in traä. tractatuum Vol. 7./. 94. n. 1 3. quamvis cum non desint eruditiffi-marum&polyglottarum fceminarum exempla,ex quibus Illustre quoddam exhibet aula Saxo-nica, non dubitaremillasadinterpretisofficiumadmitti poste. Imo si ex Grammaticorum re-gulis assumendum argumentum, interpretesquondam fceminas .quoque fuisse , vel exindeapparebit, quod interpres sit generis commu-

Lo nis. In aetate interpretis determinanda termi-nus certus figi vix potest, cum non eodem an-norum momento apud singulos judicii valorfirmetur, legitima plerumque aetas 2 5. annorumsi assumitur, secure magis proceditur. Imo pu-beres, quia non prohibentur esse testes l. 19. ff.de teflib. l.ui.ff. de R. I. Hahn. ad Wesenbec.de tefiib. n. 3. & ad interpretandi licentiamquandoque vocabuntur.

ai De scripta persona interpretis consideran-dum est, a quibus eligatur? Quod partes com-muni consensu facient, dissentientibus vero par-tibus judex id peragat, certum est. Mynsing.Resp. S8- & tunc si adsunt, duos assumat, quo«ertior negotio conciliatur fides. Nominaretamen aliquos interpretes judex partibus libe-rum relinquet, aut si plane judicis electionemvitare vellent, unusquisque pro sua parte in-terpretem eligat; si hi duo inter se dissentiant,partes adhuc tertium eli»tnt, cujus dicto ste-tur, 1. 17. §. 6 - ff. de recept. arbitr. nec temere apersona electa recedendum, quia interpres ele-ctus praesumitur fidelis. Finito autem actu sicontroversia oriatur, probandum est, quo verusinterpres adhibitus fuerit, Bald. in c. 1. §.ß in -firumentum de notis feud. Aret, conf 83. & nisiprobetur, quod iste fuerit verus interpres, con-tractus non est stabilitus. Nam illud nqn tan-tum dicitur verum, quod in se verum, sed quodetiam probatum est, quippe sopius repelliturpars, non quod jus, sed probatio ipsi deficiat,

22 per l. duo sunt Titii. 30. ff. de Tefl. tut. Nonsemper autem haec probatio exigitur , sed ali-quando tractamus de contractu in esse dedu-cendo, tunc eo ipso, quo partes interpretemeligunt, cognoscinA, quod velint stare dictoejus, & oritur obligatio; aut agimus quoadprobandum contractum in esse deductum, sipars neget contractum , tum contractus persolum interpretem non probatur , nisi partesexpresse convenerint, se dictis ejus stare velle,& de ista conventione plene constet; aut con-tractus plane non negatur, sed fides interpretisin dubium vocatur, quasi non fideliter sensumverborum expressisset, tunc nihilominus dictointerpretis statur, nisi contra eum militet su-spicio, vel contrarium probetur. In medio

distinctionis membro interpres quidem testikest in re a fe gesta, quae vero ad suam utilita-tem nequicquam spectat; inde dubium nullumsuboritur, quin ipsi credatur, Paul. deCastr- t#l. quicunque ad f. C. de fer. fug. Dubitant Ale*-& Jason, in l. nec is ff. de acquir. her. quorumopinio saltim ex eo perit, quod interpres talisfuerit, cujus fiduciam partes semel assumple-runt, eum eligendo, arg. L. Theopompus ff- *dot. praleg. Verum enim vero cum legitimum 2,interpretem adhibitum fuisse probandum fibagentis id erit officium, l. 2. ff. de prob. qui duo-bus aliis testibus id efficiet, qui itidem perit*sunt utriusque lingiue, hi confiteantur fe inter-fuisse , cum contractus eo modo conciperetur»vel si convenerit inter partes de servando m"terpretis dicto, ex edicto conventio firmata est»

/. 7. H. 7. de patt. & quod semel placuit, amph uSdisplicere non potest, /. 9. ff. de neg. gefl. HU'goDonellus Comm. ad t. ff. d. V. 0 . 1 .1. §./. »■Quid si duo interpretes electi, an alter alter*de illa electione poterit esse testis ? ImoL &Aret, affirmant arg. I. 6- ff. de edendo, quia jude*si ipsi visum fuerit, etiam singularibus testibu*fidem habere valet, & cum nulla suspicio i steos cadat, non auguror, unde illud prohibe 11 'dum sit; unus enim alterius dictum corrobo-rabit, /• 6. $. 1. ff. edend. Alciatus deV-O. ^

Porro circa fidem per interpretem faciet 1 'dam disquiri meretur, an solennster ad act lllltgerendum rogandus sit ? Illud non requiri cost'veniunt autores plurimi, sicuti enim testis jpcasu, ubi testimonii dictio non solennitatis est»sed veritatis, fidem facit, etiamsi ad negotiufl*rogatus non sit, sta quoque interpres, cum u ieveritatis non solennitatis gratia adhibeatur*Posterius vero quod attinet, existimant aliq ll *jcoram vi detentis nihil agi ob rationem, q°°inviti nullus fit consensus ; Qui ergo non coa-lenti t in negotium, ille partem negotii fa celnequit. Atqui negari non potest, cum ex n 0interpretis negotii veritas dependeat, ip^ 11 ^partem contractus facere, si non ratione ess esltiae, tamen ratione existentia?, cum aliter de ^gotio gesto constare nequeat. Ut taceam ,***terpretem semper excipere poste, sibi > c .praeter voluntatem in tali loco detentus fuc^'revera animum abfuisse, & ita non observ 3 ’ ’quid negotii gestum fuerit. Colligunt a- ■dam I. Quodcunque potest invitis aliis pcr 3 ^.'illud multo magis fieri potest illis ignos 3 ' 1bus /. 26. ff. de R. I. sed nulli actus intergrinos & linguarum inscios celebrari p°\ 0ignorantibus & absentibus interpretibus ff rf 6tmulto minus illis invitis; quia injure ^si deficiat consensus, idem est quam abev?'^^, ^C. de bon. qua üb. II. Quando in Jure c ° ^aliquo quid fieri mandatur, is iecunduMofficium adsit, necesse est, v. g. si q lllC ^ jo-diendum coram Notario, non sufficit, *^ Ut ^ e r-teresse ceu testem, sed & officium fimm ^ceat. Hoc autem, si vi factum, & y l in jjj,mentum subscriptum , infectum reddi tur-^^j.Tutor si invitus per vim detentus, n .° n cor p 0-habebit, quicquid agitur, cum non s°^ ff.ris praesentia sufficiat ad autoritatem ^penti*de autor. tut. ergo nec interpretum P.. g aJl ,invita aliquid roboris actui conferet. vchez de Matrim. I. 3. difput. 39. jqjs